PDA

View Full Version : A. Puskin - Nhà thơ cổ điển Nga nổi tiếng thế giới


hungmgmi
28-11-2007, 09:26
A. Puskin (Alexandr Sergefevitsh Pushkin), 1799 - 1837
Nhà thơ cổ điển Nga nổi tiếng thế giới, đặt nền móng cho nền văn học Nga mới. Sinh tại Maxcơva, mất ở Pêtecbua, xuất thântrong một gia đình quý tộc bị sa sút, Ông chịu ảnh hưởng phong trào ánh sáng Nga và Châu Âu và lý tưởng phái Tháng Chạp. Thơ của Ông biểu lộ lòng căm thù chế độ nông nô yêu tự do, tiêu biểu: Bài Dao Găm, 1821; Người tù, 1822; sau trường ca trữ tình Ruslan và Lutmila, 1820 là Người tù Kapkadơ, 1821. Bi kịch Boris Godunov, 1825 lên án chế độ độc đoán Nga hoàng. Tác phẩm Epghênhi-Ônhêghin, 1823, đỉnh cao của văn học Nga thế kỷ XIX. Tập truyện của Benkin, 1830; Người trạm trưởng; Trường ca kỵ sĩ bằng đồng, 1833; nêu lên mâu thuẫn giữa nhân dân và Sa hoàng. Truyện con đầm pích, 1833 phê phán thế lực đồng tiền...
Puskin chết trong một cuộc đấu súng.

Xin giới thiệu một số bài thơ nổi tiếng của Ông

Ngài và anh, cô và em

Nàng buột miệng đổi tiếng ngài trống rỗng
Thành tiếng anh thân thiết đậm đà
Và gợi lên trong lòng đang say đắm
Bao ước mơ tràn hạnh phúc reo ca.

Trước mặt nàng tôi trầm ngâm đứng lặng
Không thể rời ánh mắt khỏi nàng
Và tôi nói: Thưa cô, cô đẹp lắm!
Mà thâm tâm: anh quá đỗi yêu em!

1828
Thúy Toàn dịch

Gửi...

Anh nhớ mãi phút giây huyền diệu:
Trước mặt anh em bỗng hiện lên,
Như hư ảo mong manh vụt biến,
Như thiên thần sắc đẹp trắng trong.

Giữa day dứt sầu đau tuyệt vọng,
Giữa ồn ào xáo động buồn lo
Tiếng em nói bên tai anh văng vẳng,
Bóng dáng em anh gặp lại trong mơ.

Tháng ngày qua. Những cơn gió bụi
Đã xua tan mộng đẹp tuổi thơ,
Lãng quên rồi giọng em huyền diệu
Nhòa tan rồi bóng dáng nguy nga.

Giữa cô quạnh âm u tù hãm
Dòng đời trôi tù quằn quại hắt hiu,
Chẳng thiên thần chẳng nguồn cảm xúc,
Chẳng đời, chẳng lệ, chẳng tình yêu.

Cả hồn anh bỗng bừng bừng tỉnh giấc:
Trước mắt anh em lại hiện lên,
Như hư ảo mong manh vụt biến,
Như thiên thần sắc đẹp trắng trong.

Trái tim lại rộn ràng náo nức,
Vì trái tim sống lại đủ điều:
Cả thiên thần cả nguồn cảm xúc,
Cả đời, cả lệ, cả tình yêu.

1825
Thúy Toàn dịch


Người đẹp ơi! Nàng đừng hát nữa

Người đẹp ơi! Nàng đừng hát nữa
Những bài Gruzi buồn bã xót xa:
Khiến lòng tôi lại càng tưởng nhớ
Cuộc đời xưa và một bến bờ xa.

Ôi khúc ca tàn bạo của nàng
Làm tôi càng thêm nhớ lại
Chốn thảo nguyên đêm tối dưới trăng
Hình bóng người trinh nữ xa xắm, đầy thương hại.

Bao hình ảnh không phai mờ, êm ái
Giáp mặt nàng tôi đã quên đi
Nhưng nàng hát - trước mắt tôi đã lại
Biết bao nhiêu bóng dáng hiện về.

Người đẹp ơi! Nàng đừng hát nữa
Những bài Gruzi buồn bã xót xa:
Khiến lòng tôi lại càng tưởng nhớ
Cuộc đời xưa và một bến bờ xa.

1828
Hoàng Trung Thông dịch





Một chút tên tôi đối với nàng

Một chút tên tôi đối với nàng
Sẽ chìm như tiếng sóng buồn tan
Âm thầm mòn mỏi bên bờ vắng,
Như tiếng đêm thâu lạc giữa ngàn.

Ngày nào đó trên mặt trăng kỉ niệm
Nó chỉ còn là dấu vết không hồn
Giống như hình phác trên mộ chí
Nét ngoằn ngoèo một thứ tiếng xa xăm.

Tên cũ từ lâu bị lãng quên
Chẳng còn gợi lại được cho em
Tình xưa êm ái và trong trắng
Trước mối tình ai mới dấy lên.

Nhưng nếu gặp ngày buồn rầu đâu đớn
Em thầm thì hãy gọi tên lên
Và hãy tin còn đây một kỉ niệm
Em vẫn còn sống giữa một trái tim.

1830
Thúy Toàn dịch


Không đề

Hết rồi - tình đã vỡ tan
Anh hôn lần chót đôi bàn chân em
Những lời chua xót thốt lên -
Anh nghe lời đáp của em - Hết rồi

Anh không còn tự dối thôi
Nỗi sầu anh chẳng trọn đời dõi em
Chuyện tàn có thể anh quên
Tình yêu không thể đáp đền cho anh!

Trẻ trung hồn lại đẹp xinh
Mai em được biết bao tình mến yêu.

Xuân Diệu dịch
(qua bản dịch nghĩa của Thúy Toàn)

Geobic
28-11-2007, 09:27
Xin nhiệt liệt hưởng ứng vì nước Nga trong thi ca chỉ có 1 Mặt Trời!
Nhưng bài sau do Geo dịch.

PUSKIN

* * *

Bóng đêm lan trên đồi Gruzia;
Trước tôi - gào thét dòng Aragva.
Lòng buồn mênh mang; nỗi buồn tôi trong trẻo;
Nỗi buồn ngập em - chỉ một em xa...
Không gì hành hạ, đe dọa nổi
Nỗi buồn tôi trong đêm tối phiêu diêu,
Và trái tim lại cháy tình yêu - bởi,
Nó không thể nào có thể sống không yêu.

1829



* * *

Khi tôi vòng tay ôm
Thân hình em cân đối,
Tôi nói trong hứng khởi,
Lời yêu đương nồng nàn;
Lặng lẽ gỡ thân mềm
Khỏi vòng tay riết chặt,
Em nhìn tôi, ánh mắt
Thoáng nụ cười hồ nghi,
Bởi không dễ quên đi
Lời đồn: tôi tình bạc,
Nên em buồn man mác
Nghe, mà lòng dửng dưng...

Tôi tự rủa trò gian
Của tuổi xuân đáng thẹn,
Những hẹn hò vụng lén
Trong vườn đêm lặng tờ,
Lời thầm thì tình ái,
Vẻ u huyền câu thơ,
Sự mơn trớn rủ rê
Của các nàng nhẹ dạ,
Cả nước mắt, lời than
Đã muộn màng của họ...

1830


NHỮNG CON QUỶ

Mây vần vụ đầy trời;
Khuất mây, ánh trăng soi
Nhờ nhờ trên thảm tuyết;
Đêm mờ mờ, rét mướt.
Xe bon trên đồng hoang,
Nhạc ngựa reng-reng-reng...
Không dưng lòng sợ hãi
Giữa cánh đồng chưa quen!

- Đi thôi, bác xà ích!
- Ngựa mệt nhoài, thưa ông,
Mắt tôi cũng tịt mít
Trong bão giông và tuyết
Tràn ngập mọi nẻo đường,
Xe chệch hướng. Trên đồng
Như có quỷ dẫn lối,
Rắp tâm đưa lòng vòng.

Kìa, nhìn xem, chúng đang
Khạc nhổ vào tôi đấy,
Giờ lại gắng xô đẩy
Cho ngựa sụt hố lầy;
Chúng nhô trước tôi đây
Như mốc đường lạ lẫm,
Mắt lập loè sáng lạnh
Rồi biến trong màn đêm.

Đầy trời mây vần vụ;
Mây che mờ ánh trăng;
Cánh đồng hoang tuyết phủ
Dưới trăng càng mênh mang.
Sức chúng tôi đã kiệt,
Tiếng nhạc cũng thốt dừng,
Ngựa khựng... - Kìa trên đồng,
Gốc cây hay sói đó?

Bão khóc than, giận dữ;
Ngựa thính thở phì phò;
Lũ quỷ đã lảng xa
Riêng mắt còn ánh lửa;
Ngựa lại bước tong tả;
Tiếng nhạc reng-reng-reng...
Tôi thấy quỷ quần tụ
Trắng nhợt nhoà đồng hoang.

Chúng quay cuồng, bất tận,
Xấu xí, chẳng giống nhau,
Như lá cây tháng một,
Dưới ánh trăng đục ngàu...
Chúng bị đuổi đi đâu?
Cớ sao kêu thảm thiết?
Hay chúng chôn ma chết?
Hay phù thuỷ cưới chồng?

Đầy trời mây vần vụ;
Mây che mờ ánh trăng;
Cánh đồng hoang tuyết phủ
Dưới trăng càng mênh mang.
Lũ quỷ chạy từng đàn
Trên khoảng không vô tận,
Tiếng kêu réo não nùng
Xé tim tôi cô quạnh...

1830




MAĐÔNA

Tôi không muốn trang hoàng phòng ở
Bằng các tranh của danh hoạ đời xưa,
Khiến khách thăm phải mê đắm, ngẩn ngơ,
Chăm chú trước những lời bình sành sỏi.

Trong góc phòng đơn sơ, tháng năm bận rộn,
Trọn đời tôi chỉ muốn ngắm một bức tranh,
Để thấy: nhìn tôi, như từ mây nhìn xuống,
Chúa Hài Đồng và Đức Mẹ Đồng Trinh.

Mắt Chúa tinh anh, dáng Đức Bà trang trọng -
Hiền dịu khiêm nhường trong hào quang toả rạng,
Vắng thiên thần, chỉ hai người dưới bóng cọ Xion.

Ước vọng lớn lao đến nay thành hiện thực -
Em, Mađôna của tôi, Tạo Hoá đã cho em
xuống cõi trần,
Làm hình mẫu tuyệt vời cho sắc đẹp thế nhân.

1830

* * *

Trước một cô nàng hiền thục
Là hai tráng sĩ trẻ trung
Cả hai tự tin, kiêu hãnh
Đăm đắm nhìn cặp mắt nhung.
Cả hai ngời lên vẻ đẹp
Cả hai rực lửa trong tim
Cả hai đặt tay săn chắc
Lên chuôi giá lạnh thanh gươm.
Họ quý nàng hơn mạng sống
Như vinh quang họ hằng yêu,
Nhưng cô nàng chỉ có một
Biết tim cô chọn chàng nào?
"Hãy nói, yêu ai, cô gái?"-
Cả hai cùng giục vội vàng
Và cùng hy vọng ngập tràn
Họ nhìn thẳng vào mắt đẹp.

1830


GIÃ TỪ

Lần cuối cùng tôi liều âu yếm
Hình em trong tưởng tượng dịu êm,
Bỗng thức dậy ước mơ cháy bỏng,
Với niềm vui rụt rè, cay đắng,
Bùi ngùi, tôi nhớ lại tình em.

Thời gian vùn vụt trôi qua,
Thay đổi hết rồi, thay đổi cả hai ta,
Quả vậy, với nhà thơ của mình,
Em đã ngủ dưới nấm mồ hiu hắt,
Và với em, tôi như ngọn đèn lụi tắt.

Hãy nhận đi, người bạn gái xa xôi,
Lời giã từ tự đáy lòng tôi,
Như lời của một người vợ goá,
Như người bạn ôm bạn mình lặng lẽ
Trước lúc anh ta vào chốn tù đày.

1830

tykva
28-11-2007, 09:28
Đừng hát nhé, người đẹp ơi...

Đừng hát nhé, người đẹp ơi, khi có tôi
Những bài ca Gruzia buồn bã,
Lời em hát khiến tôi nhớ quá
Quãng đời đã qua nơi bến bờ xa.

Lời em ca sao trở nên nghiệt ngã
Khi bắt tôi nhớ đến một thời
Trên thảo nguyên với những đêm trăng sáng,
Và nhạt nhòa mờ xa bóng một người.

Gặp em tôi tưởng như quên được,
Hình bóng thân yêu, số phận một thời,
Nhưng em hát và trước tôi lại hiện
Hình bóng xưa, làm sao quên, em ơi.

Đừng hát nhé, người đẹp ơi, khi có tôi
Những bài ca Gruzia buồn bã,
Lời em hát khiến tôi nhớ quá
Quãng đời đã qua nơi bến bờ xa.

Не пой, красавица, при мне
Ты песен Грузии печальной:
Напоминают мне оне
Другую жизнь и берег дальный.

Увы! напоминают мне
Твои жестокие напевы
И степь, и ночь — и при луне
Черты далекой, бедной девы.

Я призрак милый, роковой,
Тебя увидев, забываю;
Но ты поешь — и предо мной
Его я вновь воображаю.

Не пой, красавица, при мне
Ты песен Грузии печальной:
Напоминают мне оне
Другую жизнь и берег дальный.

Nina
28-11-2007, 09:30
Em tìm thấy gì trong cái tên anh?

Aleksandr Sergeyevich Pushkin

Em tìm thấy gì trong cái tên anh?
Nó sẽ chết như âm thanh buồn thảm
Của làn sóng vỗ vào bờ xa xám
Như tiếng đêm ở giữa rừng sâu.

Cái tên anh trong sổ tay lưu niệm
Sẽ để lại vệt buồn, như cái chết đóng đinh
Tựa vết khắc trên tấm bia mộ nọ
Bằng thứ tiếng nào chẳng ai hiểu cho đành

Cái tên anh từ lâu em quên lãng
Trong những đắm say mới mẻ ngập tràn
Tên anh sẽ không cho hồn em có
Những ký ức xưa trong sáng dịu dàng

Nhưng vào ngày buồn thảm, trong yên lặng
Em hãy buồn mà nhắc đến tên anh
Em hãy nói: tôi vẫn đang được nhớ
Và có trái tim nơi tôi vẫn in hình.


Что в имени тебе моем?

Что в имени тебе моем?
Оно умрет, как шум печальный
Волны, плеснувшей в берег дальний,
Как звук ночной в лесу глухом.

Оно на памятном листке
Оставит мертвый след, подобный
Узору надписи надгробной
На непонятном языке.

Что в нем? Забытое давно
В волненьях новых и мятежных,
Твоей душе не даст оно
Воспоминаний чистых, нежных.

Но в день печали, в тишине,
Произнеси его тоскуя;
Скажи: есть память обо мне,
Есть в мире сердце, где живу я

Nina
28-11-2007, 09:31
Dòng dõi của đại thi hào Pushkin

Aleksandr Sergeevich Pushkin cấm không cho con cháu mình làm thơ. Ông cho rằng ông viết quá hay rồi, nên con cháu không nên viết ra những dòng thơ kém hơn ông. Có lẽ chính vì thế mà trong số 237 người dòng họ Pushkin trên khắp thế giới chẳng có một nhà thơ nào

Dòng dõi Pushkin cũng nổi bật ở chỗ ... phụ nữ nhiều hơn nam giới. Dòng chính của dòng họ nàu, tức là đàn ông trực hệ chỉ có vẻn vẹn 13 người.

Hiện nay ở Nga chẳng còn ai là con cháu trực hệ của Pushkin cả. Sau khi chắt vả chút của thi hào qua đời thì dòng chính ở Matx cơva đã tuyệt tự.

Dòng nhánh của dòng họ này sau hơn 150 năm đã có tới 58 nhánh. Số liệu nhân dịp kỷ niệm 200 năm ngày sinh A.S.Pushkin cho thấy trên toàn thế giới đã ghi nhận được 227 người thuộc dòng họ nhà thơ đang sống ở các nước châu Âu, Mỹ và Á. Vào cuối năm ngoái có 82 người trong số đó sống ở Nga, ở Pháp có 24 người, ở Anh - 20, ở Mỹ - 12, Bỉ - 10, Thụy Sỹ - 6, Đức - 5, Ý -3. Sáu người nữa sống ở Hawai và ba người ở Ma rốc

http://img.rian.ru/images/4910/43/49104301.jpg

Theo RIA Novosti

nthach
28-11-2007, 09:32
Không có cái ảnh chụp nào của ông nhỉ, tôi nhảy vào mạng tìm vài cái không biết có ra hồn không, mà ngày ấy đã có máy chụp hình đâu các bác?

http://www.nuocnga.net/forum/files/1_123.jpg

@@@
28-11-2007, 09:34
Это гипсовая маска - отпечаток лица Пушкина после его смерти.
http://www.nuocnga.net/forum/files/_____________2_210.jpg
http://www.nuocnga.net/forum/files/_____________1_285.jpg

(Точнее это точная копия Той маски, так как Та маска конечно находится в Музее каком-нибудь, а вот точные копии с неё - это более доступно для народа...
Мне специально сделал копию один друг-скульптор )

Скажу честно - впечатляет, когда держишь маску в руках...


Это ссылочки на эти фотографии маски Пушкина, но более лучшего качества:

http://www.4shared.com/file/17874097/c6405ba5/pushkin1.html

http://www.4shared.com/file/17874259/8ec9edc0/pushkin2.html

Geobic
28-11-2007, 09:36
Geo cảm nhận thơ Puskin tự thân đã là những bức tranh thật sinh động...

* * *

В поле чистом серебрится
Снег волнистый и рябой,
Светит месяц, тройка мчится
По дороге столбовой.

Пой: в часы дорожной скуки,
На дороге, в тьме ночной
Сладки мне родные звуки,
Звуки песни удалой.

Пой, ямщик! Я молча, жадно
Буду слушать голос твой.
Месяц ясный светит хладно,
Грустен ветра дальний вой.

Пой: "Лучинушка, лучина,
Что же не светло горишь?"

1833

* * *

Trên cánh đồng quang đãng bình yên
Tuyết dày gợn sóng ánh ngời lên,
Trăng sáng. Trên đường xe tam mã
Vút băng qua hàng cột số chìm im.

Hát lên cho thời gian trôi nhanh
Trên con đường buồn ngập bóng đêm,
Giai điệu của bài ca hùng tráng
Sẽ khiến cho lòng tôi dịu êm.

Hãy hát lên, nào bác đánh xe
Tôi sẽ lặng im, sẽ lắng nghe.
Vầng trăng vẫn sáng mờ, lạnh lẽo,
Vẳng bên tai rầu rĩ gió xa về...

Hát lên: "Mảnh trăng non - chiếc đóm,
Sao không bừng cháy giữa trời khuya?"

1833

Nina
28-11-2007, 09:38
Post lại cảm nhận để lưu tư liệu
Những gì về nước Nga cháu biết được là những điều ít ỏi góp nhặt được khi còn ngồi ghế nhà trường phổ thông, trong đó ấn tượng về hai bài thơ của Puskin quả thật không hề phai mờ dù cho bao nhiêu năm đã trôi qua, Con đường mùa đông và Tôi yêu em thật hay... đặc biệt là Tôi yêu em, ngày đó, tất cả các bạn trong lớp dù thích học văn hay ghét học văn, dù lười biếng hay siêng năng đều thuộc bài này, nói sao nhỉ... không có một bài thơ nào có thể làm điều ấy, nhiều năm sau nhắc lại mọi người đều có thể nhớ ít nhất cũng là một dòng

Thưa các bác

Được loạt bài của bác nthach1 cổ vũ, em có ý định tổng hợp một số bài về các nữ nghệ sĩ ba lê Nga. Mà bài mở đầu thì chắc chắn phải là bài viết về A.I.Istomina rồi, còn ai xứng đáng hơn nữa!

Nhưng nói đến Avdotya Istomina thì không thể không nhắc đến mấy câu thơ của Pushkin tả bà trong chương đầu của Evgeny Onegin

Блистательна, полувоздушна,
Смычку волшебному послушна,
Толпою нимф окружена,
Стоит Истомина; она
Одной ногой касаясь пола,
Другою медленно кружит,
И вдруг прыжок, и вдруг летит,
Летит, как пух от уст Эола;
То стан совьет, то разовьет
И быстрой ножкой ножку бьет.

Không biết bác nào có thể giúp em dịch mấy dòng này không, để có cảm hứng ... dịch tiếp Em cám ơn tất cả nhé

Chả ai dịch à, thôi em dịch trước, rồi sẽ tổng hợp tư liệu về Istomina sau - về huyền thoại được thiên tài ca ngợi! (Sau này có bao nữ diễn viên ba lê tài năng, nhưng nào ai được ghi vào văn học như nàng!)
Trích dẫn:
Блистательна, полувоздушна,
Смычку волшебному послушна,
Толпою нимф окружена,
Стоит Истомина; она
Одной ногой касаясь пола,
Другою медленно кружит,
И вдруг прыжок, и вдруг летит,
Летит, как пух от уст Эола;
То стан совьет, то разовьет
И быстрой ножкой ножку бьет.


Đẹp rực rỡ, nhẹ bỗng như không khí
Vâng theo lời cây mã vĩ thánh thần
Giữa đám thủy tiên đang đứng quây quần
Chính là Istomina tuyệt diệu
Một chân này chạm hờ sàn gỗ
Còn chân kia quay chầm chậm xung quanh
Và bỗng dưng cú nhảy - nàng bay nhanh
Tựa sợi lông tơ đang được thần gió cuốn
Thân người cong rồi thẳng ra như uốn
Và chân này nhanh chóng đập chân kia

tykva
28-11-2007, 09:38
Nào té nước theo mưa,rỗi rãi quá nên post thêm bài thơ của Pushkin

Con đường mùa đông

Pushkin

Trăng rụt rè hé màn sương dày đặc,
Đồng tiếp đồng trống vắng buồn chơi vơi.
Đầy mặt đất sáng não nùng bàng bạc
Không gian buồn tràn ngập ánh trăng rơi.

Trên con đường mùa đông dày tuyết trắng
Xe tam mã cô đơn chuyến độc hành.
Tiếng lục lạc reo đều đều xa vắng,
Giai điệu buồn vang xa trong đêm thanh.

Ta nghe có điều gì quen thuộc lắm
Trong bài ca xà ích hát trên đường:
Khi là niềm sướng vui không kìm nổi,
Khi lại não nề trong tim buồn thương.

Không một mái nhà không một ánh đèn,
Rừng và tuyết... Đêm ngày càng sâu thẳm.
Bên đường cái đều đều ta bắt gặp
Những cột mốc lặng thầm sọc trắng đen .

Chán và buồn... Nina, ta hẹn em,
Mai bên người thương yêu ta trở lại.
Để được ngồi trầm ngâm bên lò sưởi,
Quên thời gian ta say đắm nhìn em.

Kim đồng hồ gõ nhịp đều chầm chậm
Nhẫn nại nhích dần khép kín vòng quay,
Bóng đêm đen không chia uyên rẽ thuý
Chỉ những người buồn tẻ ngại đêm dày.

Nina ơi: Đường tôi đi buồn lắm
Người đánh xe ngừng hát ngủ thiu thiu
Tiếng lục lạc reo đều đều xa vắng
Sương mịt mù ảm đạm, trăng hắt hiu.

Tykva dịch

ЗИМНЯЯ ДОРОГА.

Сквозь волнистые туманы
Пробирается луна,
На печальные поляны
Льет печально свет она.

По дороге зимней, скучной
Тройка борзая бежит,
Колокольчик однозвучный
Утомительно гремит.

Что-то слышится родное
В долгих песнях ямщика:
То разгулье удалое,
То сердечная тоска...

Ни огня, ни черной хаты,
Глушь и снег.... На встречу мне
Только версты полосаты
Попадаются одне...

Скучно, грустно..... завтра, Нина,
Завтра к милой возвратясь,
Я забудусь у камина,
Загляжусь не наглядясь.

Звучно стрелка часовая
Мерный круг свой совершит,
И, докучных удаляя,
Полночь нас не разлучит.

Грустно, Нина: путь мой скучен,
Дремля смолкнул мой ямщик,
Колокольчик однозвучен,
Отуманен лунный лик.

1826

Nina
28-11-2007, 09:39
Bài thơ này của Pushkin lại có nhắc đến nick của mình cơ à, chắc là phải dịch mới được :D

Con đường mùa đông

Mặt trăng rồi cũng lách được ra
Xuyên qua màn sương mù gợn sóng
Và buồn bã rót xuống trần ánh sáng
Trên những cánh đồng buồn thảm lạnh lùng.

Trên con đường buồn chán mùa đông
Xe tam mã chạy một mình vồi vội
Chiếc chuông nhỏ vẫn réo hoài mệt mỏi
Một âm thanh tẻ ngắt suốt dọc đường.

Có điều gì nghe thấy rất thân thương
Trong bài hát dài của người xà ích:
Khi cuộc say sưa gần như liều lĩnh,
Khi lại nỗi buồn sâu thẳm trong tim…

Không ánh lửa hồng, không mái nhà đen
Hoang vu quá, xung quanh toàn là tuyết
Chỉ có những cột chỉ đường vằn vện
Một vài nơi tôi còn thấy mà thôi.

Chán ngán, buồn, ngày mai, hỡi Nina,
Ngày mai về gặp người thương ta,
Để quên hết thảy bên lò sưởi
Để ngắm hoài cho thỏa lúc vắng xa

Kim đồng hồ vẫn gõ nhịp đều
Xoay mãi vòng xoay của mình đều đặn
Và nửa đêm xua những người tẻ ngắt
Lại không làm chia rẽ hai ta.

Đường tôi buồn, chán ngán lắm Nina
Bác xà ích ngủ gật nên im lặng
Chiếc chuông nhỏ vẫn rung tẻ ngắt
Và mặt trăng mờ khuất dưới sương mù

tykva
28-11-2007, 09:41
Для берегов отчизны дальной...

Alexander Sergeevich Pushkin - Tykva dịch

Bỏ lại sau lưng miền đất lạ,
Em về tổ quốc nơi xa xôi.
Vào phút giây buồn vương tê tái
Trước em anh khóc mãi không thôi.

Tay anh lạnh giá chẳng nỡ rời
Gắng níu giữ em mà không nổi.
Nỗi kinh hoàng biệt ly mệt mỏi
Van xin đừng ngắt tiếng rên thầm.

Em quyết rời đôi môi nóng bỏng
Tránh chiếc hôn cay đắng chia lìa.
Rời miền đất lưu đày u ám
Đến nơi xa em vẫy gọi anh đi.

"Rồi đến một ngày kia," – em nói –
"Dưới vòm trời vĩnh viễn biếc xanh
Dưới bóng ô liu soi mặt nước
Một chiếc hôn yêu, em chờ anh"...

Nhưng than ôi, dưới vòm trời ấy
Ánh sáng vĩnh hằng mãi rạng ngời,
Gềnh đá mơ màng mặt nước soi,
Riêng em giấc ngàn thu say ngủ.

Nhan sắc em mang theo xuống mộ
Cùng bao nhiên phiền não nhân gian
Và chiếc hôn em hứa tặng anh.
Anh mãi chờ chiếc hôn em còn nợ...



Для берегов отчизны дальной
ты покидала край чужой;
B час незабвенный, в час печальный
Я долго плакал над тобой.

Мои хладеющие руки
Тебя старались удержать;
Tомленья страшного разлуки
Мой стон молил не прерывать.

Но ты от страстного лобзанья
Свои уста оторвала;
из края мрачного изгнанья
ты в край иной меня звала.

Ты говорила: "В час свиданья,
под небом вечно голубым,
в тени олив и мирт лобзанья
мы вновь, мой друг, соединим".

Но там, увы, где неба своды
сияют в блеске голубом,
где под скалами дремлют воды,
Уснула ты последним сном.

Твоя краса, твои страданья
исчезли в урне гробовой,
Исчез и поцелуй свиданья...
Но жду его: он за тобой!

Nina
28-11-2007, 09:42
Tối qua em đã dịch bài thơ đó rồi, nhưng chưa kịp đưa lên, mà lại quên không chép đem theo...Này thì bản dịch tội nghiệp :D

Vì những bến bờ tổ quốc xa xôi
Em cất bước rời xa miền đất lạ
Vào thời khắc không thể quên, nghiệt ngã
Em khiến tôi phải khóc thật lâu

Đôi tay tôi đang lạnh buốt mặc dầu
Vẫn cố gắng giữ em ở lại;
Những khổ đau của cách xa kinh hãi
Tiếng tôi rên xin đừng nỡ ngắt đôi.

Nhưng nụ hôn thật cay đắng, hỡi ôi
Em kiên quyết dứt môi lẩn tránh;
Từ nơi lưu đày tối tăm ảm đạm
Em gọi tôi tới một mảnh đất xa.

Em nói rằng: “Rồi sẽ tới một ngày
Dưới bầu trời ngắt xanh vĩnh cửu
Trong bóng râm ô liu và hoàn liễu
Bạn tôi ơi, ta sẽ gặp lại nhau”.

Nhưng than ôi, nơi những vòm trời
Vẫn rực rỡ trong hào quang xanh biếc
Nơi vách đá ru ngủ bao sóng nước
Em đã thiếp đi giấc mộng cuối cùng

Nhan sắc em, bao khổ đau em chịu
Đã biến đi trong nấm mộ lạnh lùng
Cùng nụ hôn ngày gặp lại trùng phùng…
Nhưng anh vẫn chờ: vì em còn nợ đấy!

tykva
28-11-2007, 09:43
Ngài Pushkin còn bài này nữa, ngắn đủ điều kiện cho trường phái 5'

Cơn mê

Cũng chưa lâu, tôi mắc lừa những cơn mê dịu ngọt,
Mũ miện trên đầu, tôi chẳng khác đức vua.
Trong mơ màng, tôi thấy tình mình dâng cho em trọn vẹn -
Và con tim đập bồn chồn, hồi hộp tự bao giờ.

Quỳ xuống bên chân em tôi bày tỏ nỗi lòng.
Ôi những cơn mê! Sao hạnh phúc của ta không còn mãi?
Nhưng thánh thần đâu phải đã lấy đi tất cả:
Tôi chỉ mất đi mỗi vương quốc thôi mà.

Сновидения

Недавно, обольщен прелестным сновиденьем
В венце сияющем, царем я зрел себя;
Мечталось, я люблил тебя -
И сердце билось наслажденьем.
Я страсть у ног твоих в восторге изьявлял.
Мечты! ах! Отчего вы счастья не продлили?
Но боги не всего теперь меня лишили:
Я только царство потерял.

Nina
28-11-2007, 09:45
Mộng mơ

Say mê mộng đẹp huy hoàng
Ngỡ như tôi ngự ngai vàng mộng ơi!
Mơ yêu nàng đến trọn đời
Con tim đập cũng làm tôi ngọt ngào

Quỳ bên nàng, mộng dạt dào
Mộng ơi, hạnh phúc cớ sao chẳng dài?
Thánh thần cũng thật là tài:
Vì tôi chỉ mất chiếc ngai bằng vàng!

Kỳ này tiểu thư/công tử Phi Lao nhanh nhảu thật, không thèm tham khảo bản dịch của ai nhỉ

Những giấc mơ

Bị quyến rũ bởi giấc mơ tuyệt đẹp
Tôi ngỡ mình mang vương miện hào quang
Và tôi mơ tôi được yêu nàng
Nhịp đập con tim khiến tôi vui rất mực

Quỳ xuống bên nàng, bày tỏ lòng khâm phục
Mộng hỡi! Sao không kéo dài hạnh phúc?
Nhưng thánh thần nào phạt nặng tôi:
Tôi chỉ mất đi vương quốc mà thôi


Сновидения

Недавно, обольщен прелестным сновиденьем
В венце сияющем, царем я зрел себя;
Мечталось, я люблил тебя -
И сердце билось наслажденьем.
Я страсть у ног твоих в восторге изьявлял.
Мечты! ах! Отчего вы счастья не продлили?
Но боги не всего теперь меня лишили:
Я только царство потерял.

tykva
14-01-2008, 15:16
Ông và anh

Thay vì “ông” xa lạ,
Nàng lỡ miệng gọi “anh”,
Để hồn tôi xao xuyến
Bao giấc mơ ngọt lành.

Trước nàng tôi lặng ngắm
Không đủ sức thôi nhìn.
Nói: Quý cô đẹp lắm!
Và nghĩ: Anh yêu em!

ТЫ И ВЫ

Пустое вы сердечным ты
Она, обмолвясь, заменила
И все счастливые мечты
В душе влюбленной возбудила.
Пред ней задумчиво стою,
Свести очей с нее нет силы;
И говорю ей: как вы милы!
И мыслю: как тебя люблю!

Nina
14-01-2008, 15:42
À, em có dịch bài "Mỹ nhân đừng hát khúc ca" ở đây

http://diendan.nuocnga.net/showpost.php?p=3495&postcount=5

Geobic
14-01-2008, 17:19
ЗИМНЯЯ ДОРОГА.

Сквозь волнистые туманы
Пробирается луна,
На печальные поляны
Льет печально свет она.

По дороге зимней, скучной
Тройка борзая бежит,
Колокольчик однозвучный
Утомительно гремит.

Что-то слышится родное
В долгих песнях ямщика:
То разгулье удалое,
То сердечная тоска...

Ни огня, ни черной хаты,
Глушь и снег.... На встречу мне
Только версты полосаты
Попадаются одне...

Скучно, грустно..... завтра, Нина,
Завтра к милой возвратясь,
Я забудусь у камина,
Загляжусь не наглядясь.

Звучно стрелка часовая
Мерный круг свой совершит,
И, докучных удаляя,
Полночь нас не разлучит.

Грустно, Нина: путь мой скучен,
Дремля смолкнул мой ямщик,
Колокольчик однозвучен,
Отуманен лунный лик.

1826

CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG

Qua làn sóng sương bàng bạc
Vầng trăng huyền ảo hiện ra
Trải xuống cánh đồng bao la
Vời vợi ánh buồn man mác.

Trên đường mùa đông tẻ ngắt
Cỗ xe tam mã lao nhanh.
Tiếng lục lạc rung reng reng
Đều đều thanh âm mỏi mệt.

Có gì nghe thật da diết
Trong lời ca bác đánh xe:
Khi kể niềm vui khôn xiết,
Lúc xé lòng đau, não nề...

Không túp lều tranh, ánh lửa,
Rặt tuyết và rừng hoang sơ.
Đón đợi tôi - hàng cột số
Đều đều vun vút lao qua...

Ôi buồn quá, ơi Nina,
Sớm mai tôi về, đợi nhé!
Bên bếp lửa hồng lặng lẽ
Chỉ nhìn, chỉ ngắm em thôi!

Kim đồng hồ kêu, uể oải
Đều đều khép những vòng quay,
Xua đi đám người phiền nhiễu,
Toan quấy rầy ta đêm say.

Ôi đường buồn quá, ơi Nina,
Bác đánh xe đà thiếp ngủ,
Lục lạc đều đều reng reng,
Trăng mờ sau màn sương phủ...

1826

Geobic
14-01-2008, 19:56
Em tìm thấy gì trong cái tên anh?

Aleksandr Sergeyevich Pushkin

Em tìm thấy gì trong cái tên anh?
Nó sẽ chết như âm thanh buồn thảm
Của làn sóng vỗ vào bờ xa xám
Như tiếng đêm ở giữa rừng sâu.

Cái tên anh trong sổ tay lưu niệm
Sẽ để lại vệt buồn, như cái chết đóng đinh
Tựa vết khắc trên tấm bia mộ nọ
Bằng thứ tiếng nào chẳng ai hiểu cho đành

Cái tên anh từ lâu em quên lãng
Trong những đắm say mới mẻ ngập tràn
Tên anh sẽ không cho hồn em có
Những ký ức xưa trong sáng dịu dàng

Nhưng vào ngày buồn thảm, trong yên lặng
Em hãy buồn mà nhắc đến tên anh
Em hãy nói: tôi vẫn đang được nhớ
Và có trái tim nơi tôi vẫn in hình.

Александр Пушкин viết
Что в имени тебе моем?

Что в имени тебе моем?
Оно умрет, как шум печальный
Волны, плеснувшей в берег дальний,
Как звук ночной в лесу глухом.

Оно на памятном листке
Оставит мертвый след, подобный
Узору надписи надгробной
На непонятном языке.

Что в нем? Забытое давно
В волненьях новых и мятежных,
Твоей душе не даст оно
Воспоминаний чистых, нежных.

Но в день печали, в тишине,
Произнеси его тоскуя;
Скажи: есть память обо мне,
Есть в мире сердце, где живу я


* * *

Tên anh nào có nghĩa gì ?
Chỉ như tiếng sóng rầm rì bờ xa
Thảm sầu tắt giữa bao la
Vẳng như tiếng vọng rừng khuya mịt mờ.

Mở trang lưu bút ngày thơ,
Tên anh mỏng mảnh đọng như vệt buồn,
Như bao hoạ tiết vô hồn
Khắc trên mộ chí mỏi mòn tháng năm.

Bị quên lãng với thời gian,
Tên anh lạc giữa nồng nàn tình ai -
Tình xưa trong trắng, láng lai,
Tên anh không gợi cảm hoài trong em.

Nhưng khi đau đớn triền miên
Thì em hãy nhắc thầm tên mọn này
Và tin trong trái tim đây
Em còn sống giữa vẹn đầy yêu thương...

1830

Nina
15-01-2008, 00:26
Em thú thật là không thích dịch thơ Pushkin lắm, vì nhiều người đã dịch, và còn dịch hay..., có khi bị ảnh hưởng mà không tự biết ấy chứ ...

Ông và anh

Nàng lỡ lời quên chữ "ông" trống rỗng,
Thốt chữ "anh" nghe thân ái làm sao
Và biết bao mơ ước ngọt ngào
Nàng đánh thức trong tâm hồn say đắm

Trước mặt nàng trầm ngâm tôi đứng
Chẳng còn sức đâu không đưa mắt nhìn sang
Và tôi nói: Ồ quý bà xinh quá!
Mà nghĩ thầm: Ôi tôi quá yêu nàng!

ТЫ И ВЫ

Пустое вы сердечным ты
Она, обмолвясь, заменила
И все счастливые мечты
В душе влюбленной возбудила.

Пред ней задумчиво стою,
Свести очей с нее нет силы;
И говорю ей: как вы милы!
И мыслю: как тебя люблю!

USY
15-01-2008, 11:02
Ông và anh

Thay từ “ông” trống rỗng
Nàng lỡ miệng gọi “anh”,
Để hồn tôi xao xuyến
Bao giấc mơ ngọt lành.

Ngắm nàng trầm ngâm mãi
Không rời mắt khỏi nàng.
Nói: Quý cô đẹp lắm!
Và nghĩ: Anh yêu em! (Tykva)

Ông và anh

Nàng lỡ lời quên chữ "ông" trống rỗng,
Thốt chữ "anh" nghe thân ái làm sao
Và biết bao mơ ước ngọt ngào
Nàng đánh thức trong tâm hồn say đắm

Trước mặt nàng trầm ngâm tôi đứng
Chẳng còn sức đâu không đưa mắt nhìn sang
Và tôi nói: Ồ quý bà xinh quá!
Mà nghĩ thầm: Ôi tôi quá yêu nàng! (Nina)

Bài này bác Bí dịch chuẩn hơn bác Nina, có lẽ vì bác Nina muốn tránh bị ảnh hưởng như đã nói ở trên. Thí dụ nếu không ngại đã dùng "hồn tôi" thì câu "nàng đánh thức tâm hồn say đắm" của Nina đổi thành "Nàng đánh thức hồn tôi say đắm" sẽ đủ nghĩa hơn. Đặc biệt 2 câu cuối của Nina không đúng lắm: dịch "Quý cô" như Bí là chính xác, vì đây nhà thơ đang đắm say một thiếu nữ, chứ không phải là một phụ nữ đã có chồng, đồng thời "quý bà" thường không đi với "xinh", mà phải là "đep" ("quý cô" thì có thể "xinh", và cả "đẹp" nữa). Câu cuối rõ ràng tác giả muốn đổi "вы" sang "ты" nên không thể dịch câu tác giả muốn trực tiếp thốt lên thành lời ("Anh yêu em") với người mình ngưỡng mộ đơn giản thành ý nghĩ riêng của ông với thể gián tiếp "tôi yêu nàng" được. Giá mà có thể ghép 2 cách dịch của 2 bác chắc hẳn sẽ rất thú vị.

Nina
15-01-2008, 11:06
Hơ hơ, người dịch sau nó khổ thế đấy chị ạ :)

tykva
15-01-2008, 11:12
Kể ra thì để khỏi "đụng hàng" em chọn câu thơ có 5 chữ, ngắn quá nên bài thơ không còn cái mượt mà của bản gốc mà cụ Thúy Toàn đã chuyển ngữ rất đạt. Em rất tâm đắc với lời than của Nina :D và cũng không ít lần cũng đã phải thốt lên...

Hơ hơ, người dịch sau nó khổ thế đấy chị ạ

tykva
16-01-2008, 09:16
Geo cảm nhận thơ Puskin tự thân đã là những bức tranh thật sinh động...

* * *

В поле чистом серебрится
Снег волнистый и рябой,
Светит месяц, тройка мчится
По дороге столбовой.

Пой: в часы дорожной скуки,
На дороге, в тьме ночной
Сладки мне родные звуки,
Звуки песни удалой.

Пой, ямщик! Я молча, жадно
Буду слушать голос твой.
Месяц ясный светит хладно,
Грустен ветра дальний вой.

Пой: "Лучинушка, лучина,
Что же не светло горишь?"

1833

* * *

Trên cánh đồng quang đãng bình yên
Tuyết dày gợn sóng ánh ngời lên,
Trăng sáng. Trên đường xe tam mã
Vút băng qua hàng cột số chìm im.

Hát lên cho thời gian trôi nhanh
Trên con đường buồn ngập bóng đêm,
Giai điệu của bài ca hùng tráng
Sẽ khiến cho lòng tôi dịu êm.

Hãy hát lên, nào bác đánh xe
Tôi sẽ lặng im, sẽ lắng nghe.
Vầng trăng vẫn sáng mờ, lạnh lẽo,
Vẳng bên tai rầu rĩ gió xa về...

Hát lên: "Mảnh trăng non - chiếc đóm,
Sao không bừng cháy giữa trời khuya?"

1833

Em xin phép được bon chen một bản dịch nữa...

A.X. Pushkin

***

Tuyết trên đồng gợn sóng
Như bạc sáng ngời ngời.
Vằng vặc mảnh trăng soi
Xe tam mã vun vút
Trên đường quan đơn côi.

Cho đường đi đỡ buồn,
Đêm dài bớt cô quạnh.
Xà ích, hát lên nào,
Những bài hát thân thuộc
Ta nghe thấy ngọt ngào.

Xà ích, hát lên nào
Ta lắng nghe, im lặng.
Buồn bã tiếng gió gào
Xa xa trên đồng vắng
Lạnh lùng liềm trăng soi.

Hát nào: “Chiếc đóm nhỏ,
Sao không cháy sáng ngời?”

1833

Nina
16-01-2008, 22:42
Hehe, mấy hôm em bận quá, không bon chen nổi với các bác. Biết là người đến sau bao giờ cũng thiệt, nhưng em cũng xin dịch thử một bài chơi :)

A.S. Pushkin

Tuyết trắng gợn sóng và lỗ chỗ
Ánh bạc trên cánh đồng trắng tinh
Trăng vằng vặc, xe tam mã phóng nhanh
Trên đường cái qua bao cột mốc

Trong giờ phút buồn bã trên đường vắng
Hát lên đi, bác xà ích, trong bóng đêm,
Những âm thanh quen thuộc êm đềm
Âm thanh của bài ca dũng mãnh

Nào hãy hát đi, bác xà ích
Tôi sẽ khát khao nghe giọng hát cất lên
Trăng vẫn sáng vẫn soi đường lạnh lẽo
Nơi xa xa buồn thảm tiếng gió kêu

Hãy hát đi: "Ôi que đóm thân yêu
Sao em không cháy sáng bừng lên được?"

В поле чистом серебрится
Снег волнистый и рябой,
Светит месяц, тройка мчится
По дороге столбовой.

Пой: в часы дорожной скуки,
На дороге, в тьме ночной
Сладки мне родные звуки,
Звуки песни удалой.

Пой, ямщик! Я молча, жадно
Буду слушать голос твой.
Месяц ясный светит хладно,
Грустен ветра дальний вой.

Пой: "Лучинушка, лучина,
Что же не светло горишь?"

1833

BelayaZima
01-02-2008, 15:16
:emoticon-0100-smile BZ vừa đọc được một bài thơ của Puskin do dịch giả Tạ Phương dịch ( đây là bác Geobic có phải không ạ :emoticon-0111-blush). BZ xin phép gõ lên NNN.

Tên anh nào có nghĩa gì

Tên anh nào có nghĩa gì?
Chỉ như tiếng sóng rầm rì bờ xa
Thẳm sâu tắt giữa bao la
Tựa như tiếng vọng rừng khuya mịt mờ.

Mở trang lưu bút ngày thơ,
Tên anh mỏng mảnh đọng như vết buồn,
Như bao họa tiết vô hồn
Khắc trên mộ chí mỏi mòn tháng năm.

Bị quên lãng với thới gian,
Tên anh lạc giữa nồng nàn tình ai -
Tình vưa trong nằng láng lai,
Tên anh không gợi cảm hoài trong em.

Nhưng khi đau đớn triền miên
Thì em hãy khắc thầm tên gọi này
Và tin trong trái tim đây
Em còn sống giữ vẹn đầy yêu thương ...

Tạ Phương

Jan
29-03-2008, 18:10
:emoticon-0100-smile BZ vừa đọc được một bài thơ của Puskin do dịch giả Tạ Phương dịch ( đây là bác Geobic có phải không ạ :emoticon-0111-blush). BZ xin phép gõ lên NNN.

Tên anh nào có nghĩa gì

Tên anh nào có nghĩa gì?
Chỉ như tiếng sóng rầm rì bờ xa
Thẳm sâu tắt giữa bao la
Tựa như tiếng vọng rừng khuya mịt mờ.

Mở trang lưu bút ngày thơ,
Tên anh mỏng mảnh đọng như vết buồn,
Như bao họa tiết vô hồn
Khắc trên mộ chí mỏi mòn tháng năm.

Bị quên lãng với thới gian,
Tên anh lạc giữa nồng nàn tình ai -
Tình vưa trong nằng láng lai,
Tên anh không gợi cảm hoài trong em.

Nhưng khi đau đớn triền miên
Thì em hãy khắc thầm tên gọi này
Và tin trong trái tim đây
Em còn sống giữ vẹn đầy yêu thương ...

Tạ Phương



Hình như bài TÔI YÊU EM đã có bản nhạc rồi phải không hả chị ? Bài thơ này được biết đến là tuyệt tác thơ tình thế giới ...

Nina
29-03-2008, 18:18
:emoticon-0100-smile BZ vừa đọc được một bài thơ của Puskin do dịch giả Tạ Phương dịch ( đây là bác Geobic có phải không ạ :emoticon-0111-blush). BZ xin phép gõ lên NNN.

Tên anh nào có nghĩa gì

Tên anh nào có nghĩa gì?
Chỉ như tiếng sóng rầm rì bờ xa
Thẳm sâu tắt giữa bao la
Tựa như tiếng vọng rừng khuya mịt mờ.

Mở trang lưu bút ngày thơ,
Tên anh mỏng mảnh đọng như vết buồn,
Như bao họa tiết vô hồn
Khắc trên mộ chí mỏi mòn tháng năm.

Bị quên lãng với thới gian,
Tên anh lạc giữa nồng nàn tình ai -
Tình vưa trong nằng láng lai,
Tên anh không gợi cảm hoài trong em.

Nhưng khi đau đớn triền miên
Thì em hãy khắc thầm tên gọi này
Và tin trong trái tim đây
Em còn sống giữ vẹn đầy yêu thương ...

Tạ Phương
BZ thân mến, nó chính là bài mà chị Nina cũng đã dịch trong chủ đề này http://diendan.nuocnga.net/showpost.php?p=712&postcount=4

Bạn Jan ạ, bài thơ "Tôi yêu em" (Я вас любил) đã được Glinka phổ nhạc, nhưng tiếc là Nina không có bản thu âm nào :)

tuong123
29-03-2008, 18:31
Thơ Puskin cháu thích nhất bài "Tôi yêu em" mặc dù chưa có 1/2 ấy. Đây cháu xin post lên cho mọi người cùng thưởng thức

Tôi yêu em: đến nay chừng có thể
Ngọn lửa tình chưa hẳn đã tàn phai
Nhưng không để em bận lòng thêm nữa,
Hay hồn em phải gợn bóng u hoàị

Tôi yêu em âm thầm, không hy vọng,
Lúc rụt rè, khi hậm hực lòng ghen,
Tôi yêu em, yêu chân thành, đằm thắm,
Cầu em được người tình như tôi đã yêu em.

tykva
30-03-2008, 15:15
<table> <tr> <td valid="top">Александр Пушкин
Что в имени тебе моем?

-----------------------------------------------
Что в имени тебе моем?
Оно умрет, как шум печальный
Волны, плеснувшей в берег дальний,
Как звук ночной в лесу глухом.

Оно на памятном листке
Оставит мертвый след, подобный
Узору надписи надгробной
На непонятном языке.

Что в нем? Забытое давно
В волненьях новых и мятежных,
Твоей душе не даст оно
Воспоминаний чистых, нежных.

Но в день печали, в тишине,
Произнеси его тоскуя;
Скажи: есть память обо мне,
Есть в мире сердце, где живу я
</td> <td valid="top">Alexandr Pushkin
Có gì cho em trong tên tôi?

-------------------------------------
Có gì cho em trong tên tôi?
Như một tiếng buồn, nó lịm rồi.
Như sóng vỗ bờ nơi xa thẳm
Rừng đêm ngao ngán tiếng thở dài.

Tên tôi in trên trang lưu niệm
Một vết cứng khô, như đã chết
Đơn điệu hình trang trí mộ bia
Bằng thứ tiếng nào ai có biết.

Có gì đâu? Tên tôi em quên
Khi xúc cảm mới dâng ngùn ngụt,
Tên tôi không gợi em nhớ đến
Tình dịu dàng, ký ức sáng trong

Nhưng một ngày kia, trong im lặng
Khi buồn em hãy gọi tên tôi.
Nói: Ký ức về tôi còn đấy,
Có trái tim nơi tôi sống trên đời.
</td> </tr> </table>

Javoroncov89
31-03-2008, 00:55
Em có bài "Tôi yêu em" của NSND Lê Dung hát trong đĩa " Tình ca Nga vượt qua thế kỷ 1" nhưng ko biết share trên diễn đàn như thế nào ? Có ai cần ko ?:emoticon-0136-giggl

Geobic
16-04-2008, 17:54
:emoticon-0100-smile BZ vừa đọc được một bài thơ của Puskin do dịch giả Tạ Phương dịch ( đây là bác Geobic có phải không ạ :emoticon-0111-blush). BZ xin phép gõ lên NNN.

Tên anh nào có nghĩa gì

Tên anh nào có nghĩa gì?
Chỉ như tiếng sóng rầm rì bờ xa
Thẳm sâu tắt giữa bao la
Tựa như tiếng vọng rừng khuya mịt mờ.

Mở trang lưu bút ngày thơ,
Tên anh mỏng mảnh đọng như vết buồn,
Như bao họa tiết vô hồn
Khắc trên mộ chí mỏi mòn tháng năm.

Bị quên lãng với thới gian,
Tên anh lạc giữa nồng nàn tình ai -
Tình vưa trong nằng láng lai,
Tên anh không gợi cảm hoài trong em.

Nhưng khi đau đớn triền miên
Thì em hãy khắc thầm tên gọi này
Và tin trong trái tim đây
Em còn sống giữ vẹn đầy yêu thương ...

Tạ Phương

Cảm ơn Belaya Zima nhiều vì đã công phu gõ lại bản dịch của Geo. Tuy nhiên người dịch thơ luôn muốn bản dịch của mình không bị "tam sao thất bản", nên Geo cóp lại bản dịch chính xác dưới đây. Geo đã post bài này trong trang 1 của chính topic này rồi đó. Nếu so sánh thấy cũng kha khá "lỗi" chép đấy nhỉ :c2:


* * *

Tên anh nào có nghĩa gì ?
Chỉ như tiếng sóng rầm rì bờ xa
Thảm sầu tắt giữa bao la
Tựa như tiếng vọng rừng khuya mịt mờ.

Mở trang lưu bút ngày thơ,
Tên anh mỏng mảnh đọng như vệt buồn,
Như bao hoạ tiết vô hồn
Khắc trên mộ chí mỏi mòn tháng năm.

Bị quên lãng với thời gian,
Tên anh lạc giữa nồng nàn tình ai -
Tình xưa trong trắng, láng lai,
Tên anh không gợi cảm hoài trong em.

Nhưng khi đau đớn triền miên
Thì em hãy nhắc thầm tên mọn này
Và tin trong trái tim đây
Em còn sống giữa vẹn đầy yêu thương...

1830

Geobic
16-04-2008, 23:45
Năm 1999, nhân kỷ niệm 200 năm ngày sinh A/X. Puskin, NXB Văn học và TT Văn hóa ngôn ngữ Đông Tây đã in Alexandr Puskin - Thơ và trường ca, dày 439 trang, trong đó có 100 bài thơ và 7 trường ca đã được dịch. Trong số các bài thơ đã dịch, có bài in 2-3 phương án dịch của các dịch giả khác nhau.

Tiến tới kỷ niệm 210 năm ngày sinh của đại thi hào Nga này, vào 2009, Dịch giả Đoàn Tử Huyến, Chủ tịch HĐ Khoa học của TT VVNNĐT, có ý định in lại Tuyển tập thơ Puskin với số lượng bài lớn hơn, phong phú hơn. Ông cũng ngỏ ý qua tôi (Geobic) mời nhóm dịch thơ Nga của NNN tham gia.

Các dịch giả NNN đã có nhiều thành tựu trong dịch thơ của các nhà thơ Nga, nhưng riêng với Puskin thì thành tựu còn "hơi bị" khiêm tốn, chủ yếu do chưa đầu tư nhiều thời gian. Một số bài đã được dịch, nhưng thường lại trùng với các bài đã được người khác dịch khá tốt rồi. Geo nghĩ Diễn đàn NNN nên "có tiếng nói" trong tuyển tập sẽ in vào năm sau. Hướng tốt và thuận lợi hơn là chọn những bài chưa ai dịch, vì các Mem đều khá siêu về Nga văn. Và trong kho tàng thơ của Puskin còn rất nhiều viên ngọc chưa được người Việt Nam khám phá.

Trong tuyển tập Các nhà thơ đoạt giải Nobel (cũng do TT VHNNĐT in), có bài của các dịch giả NNN sau đây được chọn in: Tykva, Nina và Geobic. Hy vọng lần tới đội quân dịch giả của NNN được chọn in sẽ đông hơn.

Geo tạm cóp ra dưới đây một số bài, có tính chất gợi ý để chúng ta cùng lựa chon và dịch. Hy vọng sẽ có những viên ngọc bích.

A.C. Puskin

СТИХОТВОРЕНИЯ 1814-1822

К МОРФЕЮ

Морфей, до утра дай отраду
Моей мучительной любви.
Приди, задуй мою лампаду,
Мои мечты благослови!
Сокрой от памяти унылой
Разлуки страшный приговор!
Пускай увижу милый взор,
Пускай услышу голос милый.
Когда ж умчится ночи мгла
И ты мои покинешь очи,
О, если бы душа могла
Забыть любовь до новой ночи!

ПРОБУЖДЕНИЕ

Мечты, мечты,
Где ваша сладость?
Где ты, где ты,
Ночная радость?
Исчезнул он,
Веселый сон,
И одинокий
Во тьме глубокой
Я пробужден.
Кругом постели
Немая ночь.
Вмиг охладели,
Вмиг улетели
Толпою прочь
Любви мечтанья.
Еще полна
Душа желанья
И ловит сна
Воспоминанья.
Любовь, любовь,
Внемли моленья:
Пошли мне вновь
Свои виденья,
И поутру,
Вновь упоенный,
Пускай умру
Непробужденный.

ЛЮБОПЫТНЫЙ

- Что ж нового? "Ей-богу, ничего>.
- Эй, не хитри: ты верно что-то знаешь.
Не стыдно ли, от друга своего,
Как от врага, ты вечно все скрываешь.
Иль ты сердит: помилуй, брат, за что?
Не будь упрям: скажи ты мне хоть слово...
"Ох! отвяжись, я знаю только то,
Что ты дурак, да это уж не ново>.

К КАВЕРИНУ

Забудь, любезный мой Каверин,
Минутной резвости нескромные стихи.
Люблю я первый, будь уверен,
Твои счастливые грехи.
Все чередой идет определенной,
Всему пора, всему свой миг;
Смешон и ветреный старик,
Смешон и юноша степенный.
Пока живется нам, живи,
Гуляй в мое воспоминанье;
Молись и Вакху и любви
И черни презирай ревнивое роптанье;
Она не ведает, что дружно можно жить
С Киферой, с портиком, и с книгой, и с бокалом;
Что ум высокий можно скрыть
Безумной шалости под легким покрывалом.


В. Л. ПУШКИНУ

Что восхитительней, живей
Войны, сражений и пожаров,
Кровавых и пустых полей,
Бивака, рыцарских ударов?
И что завидней кратких дней
Не слишком мудрых усачей,
Но сердцем истинных гусаров?
Они живут в своих шатрах,
Вдали забав, и нег, и граций,
Как жил бессмертный трус Гораций
В тибурских сумрачных лесах;
Не знают света принужденья,
Не ведают, что скука, страх;
Дают обеды и сраженья,
Поют и рубятся в боях.
Счастлив, кто мил и страшен миру;
О ком за песни, за дела
Гремит правдивая хвала;
Кто славил Марса и Темиру
И бранную повесил лиру
Меж верной сабли и седла!


РАЗЛУКА

В последний раз, в сени уединенья,
Моим стихам внимает наш пенат.
Лицейской жизни милый брат,
Делю с тобой последние мгновенья.
Прошли лета соединенья;
Разорван он, наш верный круг.
Прости! Хранимый небом,
Не разлучайся, милый друг,
С свободою и Фебом!
Узнай любовь, неведомую мне,
Любовь надежд, восторгов, упоенья:
И дни твои полетом сновиденья
Да пролетят в счастливой тишине!
Прости! Где б ни был я: в огне ли смертной битвы,
При мирных ли брегах родимого ручья,
Святому братству верен я.
И пусть (услышит ли судьба мои молитвы?),
Пусть будут счастливы все, все твои друзья!


СТИХОТВОРЕНИЯ 1817-1822


* * *

Простите, верные дубравы!
Прости, беспечный мир полей,
И легкокрылые забавы
Столь быстро улетевших дней!
Прости, Тригорское, где радость
Меня встречала столько раз!
На то ль узнал я вашу сладость,
Чтоб навсегда покинуть вас?
От вас беру воспоминанье,
А сердце оставляю вам.
Быть может (сладкое мечтанье!),
Я к вашим возвращусь полям,
Приду под липовые своды,
На скат тригорского холма,
Поклонник дружеской свободы,
Веселья, граций и ума.


* * *

Краев чужих неопытный любитель
И своего всегдашний обвинитель,
Я говорил: в отечестве моем
Где верный ум, где гений мы найдем?
Где гражданин с душою благородной,
Возвышенной и пламенно свободной?
Где женщина - не с хладной красотой,
Но с пламенной, пленительной, живой?
Где разговор найду непринужденный,
Блистательный, веселый, просвещенный?
С кем можно быть не хладным, не пустым?
Отечество почти я ненавидел -
Но я вчера Голицыну увидел
И примирен с отечеством моим.




КРИВЦОВУ

Не пугай нас, милый друг,
Гроба близким новосельем:
Право, нам таким бездельем
Заниматься недосуг.
Пусть остылой жизни чашу
Тянет медленно другой;
Мы ж утратим юность нашу
Вместе с жизнью дорогой;
Каждый у своей гробницы
Мы присядем на порог;
У пафосския царицы
Свежий выпросим венок,
Лишний миг у верной лени,
Круговой нальем сосуд -
И толпою наши тени
К тихой Лете убегут.
Смертный миг наш будет светел;
И подруги шалунов
Соберут их легкий пепел
В урны праздные пиров.

1818
КН. ГОЛИЦЫНОЙ,
ПОСЫЛАЯ ЕЙ ОДУ "ВОЛЬНОСТЬ"

Простой воспитанник природы,
Так я, бывало, воспевал
Мечту прекрасную свободы
И ею сладостно дышал.
Но вас я вижу, вам внимаю,
И что же?.. слабый человек!..
Свободу потеряв навек,
Неволю сердцем обожаю.

* * *

Когда сожмешь ты снова руку,
Которая тебе дарит
На скучный путь и на разлуку
Святую библию харит?
Амур нашел ее в Цитере,
В архиве шалости младой.
По ней молись своей Венере
Благочестивою душой.
Прости, эпикуреец мой!
Останься век, каков ты ныне,
Лети во мрачный Альбион!
Да сохранят тебя в чужбине
Христос и верный Купидон!
Неси в чужой предел пената,
Но, помня прежни дни свои,
Люби недевственного брата,
Страдальца чувственной любви!


К H. Я. ПЛЮСКОВОЙ

На лире скромной, благородной
Земных богов я не хвалил
И силе в гордости свободной
Кадилом лести не кадил.
Свободу лишь учася славить,
Стихами жертвуя лишь ей,
Я не рожден царей забавить
Стыдливой музою моей.
Но, признаюсь, под Геликоном,
Где Касталийский ток шумел,
Я, вдохновенный Аполлоном,
Елисавету втайне пел.
Небесного земной свидетель,
Воспламененною душой
Я пел на троне добродетель
С ее приветною красой.
Любовь и тайная свобода
Внушали сердцу гимн простой,
И неподкупный голос мой
Был эхо русского народа.


* * *

Послушай, дедушка, мне каждый раз,
Когда взгляну на этот замок Ретлер,
Приходит в мысль: что, если это проза,
Да и дурная?..


ИСТОРИЯ СТИХОТВОРЦА

Внимает он привычным ухом
Свист;
Марает он единым духом
Лист;
Потом всему терзает свету
Слух;
Потом печатает - и в Лету
Бух!


1819
ДОРИДА

В Дориде нравятся и локоны златые,
И бледное лицо, и очи голубые...
Вчера, друзей моих оставя пир ночной,
В ее объятиях я негу пил душой;
Восторги быстрые восторгами сменялись,
Желанья гасли вдруг и снова разгорались;
Я таял; но среди неверной темноты
Другие милые мне виделись черты,
И весь я полон был таинственной печали,
И имя чуждое уста мои шептали.




НЕДОКОНЧЕННАЯ КАРТИНА

Чья мысль восторгом угадала,
Постигла тайну красоты?
Чья кисть, о небо, означала
Сии небесные черты?

Ты, гений!.. Но любви страданья
Его сразили. Взор немой
Вперил он на свое созданье
И гаснет пламенной душой.


УЕДИНЕНИЕ

Блажен, кто в отдаленной сени,
Вдали взыскательных невежд,
Дни делит меж трудов и лени,
Воспоминаний и надежд;
Кому судьба друзей послала,
Кто скрыт, по милости творца,
От усыпителя глупца,
От пробудителя нахала.


ВЕСЕЛЫЙ ПИР

Я люблю вечерний пир,
Где веселье председатель,
А свобода, мой кумир,
За столом законодатель,
Где до утра слово пей!
Заглушает крики песен,
Где просторен круг гостей,
А кружок бутылок тесен.


ЛИЛЕ

Лила, Лила! я страдаю
Безотрадною тоской,
Я томлюсь, я умираю,
Гасну пламенной душой;
Но любовь моя напрасна:
Ты смеешься надо мной.
Смейся, Лила: ты прекрасна
И бесчувственной красой.

Geobic
17-04-2008, 07:31
Geo xin mở màn mới bằng 1 bài thơ vui. Puskin đa dạng lắm.

ЛЮБОПЫТНЫЙ

- Что ж нового? "Ей-богу, ничего>.
- Эй, не хитри: ты верно что-то знаешь.
Не стыдно ли, от друга своего,
Как от врага, ты вечно все скрываешь.
Иль ты сердит: помилуй, брат, за что?
Не будь упрям: скажи ты мне хоть слово...
"Ох! отвяжись, я знаю только то,
Что ты дурак, да это уж не ново>.

KẺ TÒ MÒ

- Có gì mới? “Lạy Chúa, không chi hết”.
- Này, đừng malanh, hẳn anh biết điều gì.
Chẳng xấu hổ ư, ngay cả với bạn bè
Mà như với kẻ thù, mọi điều anh bưng bít.
Hay anh giận: nguôi nào, mà vì sao, hãy nói?
Ngang ngạnh vừa thôi: cho tôi biết, dẫu một lời…
“Ôi! tránh ra, tôi chỉ biết một điều thôi,
Anh - thằng ngốc, và điều này đâu mới”

USY
17-04-2008, 08:31
Hưởng ứng lời kêu gọi của bác Geo, nhưng không phải là để vào sách vào kỷ yếu gì đó đâu ạ. Em thấy bài ngắn và xin thử sức thôi:

<table><tr><td valign="top">ПРОБУЖДЕНИЕ

Мечты, мечты,
Где ваша сладость?
Где ты, где ты,
Ночная радость?
Исчезнул он,
Веселый сон,
И одинокий
Во тьме глубокой
Я пробужден.
Кругом постели
Немая ночь.
Вмиг охладели,
Вмиг улетели
Толпою прочь
Любви мечтанья.
Еще полна
Душа желанья
И ловит сна
Воспоминанья.

Любовь, любовь,
Внемли моленья:
Пошли мне вновь
Свои виденья,
И поутру,
Вновь упоенный,
Пускай умру
Непробужденный.
</td><td valign="top">NỬA ĐÊM THỨC GIẤC

Ước vọng, ước vọng,
Ngọt ngào nơi đâu?
Mi ở chốn nào,
Niềm vui đêm thâu?
Giấc mơ vui sướng
Đã biến mất rồi,
Mình ta tỉnh giấc
Cô đơn đêm dài.
Xung quanh -
giường chiếu
Đêm đen lặng câm,
Phút đâu lạnh hẫng,
Ước nguyện tình thâm
Kéo nhau bay hết
Nơi chốn thinh không.
Chỉ còn đầy đặn
Một hồn ước mong
Tìm hoài ký ức
Trong mơ xa xăm.

Tình yêu, tình yêu,
Cầu xin người đấy:
Hãy gửi cho ta
Ảnh hình đêm ấy
Để sáng sớm mai
Ta lại mê say
Để ta chết đi
Trong mơ không dậy.
</td></tr></table>

tykva
17-04-2008, 09:33
Hihi, em cũng muốn ủng hộ bác Geo, nhưng hễ cứ nói đến in sách gì gì đó là em thấy dịch dọt gượng ép hẳn...

<table><tr><td valign="top">* * *

Простите, верные дубравы!
Прости, беспечный мир полей,
И легкокрылые забавы
Столь быстро улетевших дней!

Прости, Тригорское, где радость
Меня встречала столько раз!
На то ль узнал я вашу сладость,
Чтоб навсегда покинуть вас?

От вас беру воспоминанье,
А сердце оставляю вам.
Быть может (сладкое мечтанье!),
Я к вашим возвращусь полям,

Приду под липовые своды,
На скат тригорского холма,
Поклонник дружеской свободы,
Веселья, граций и ума.

А.С.Пушкин
</td><td valign="top">* * *

Tha lỗi cho ta, rừng sồi xanh nhé!
Tha lỗi cho ta, ơi những cánh đồng,
Và bao trò vui trên đôi cánh nhẹ
Tháng ngày vụt trôi như nước qua sân!

Tha lỗi cho ta, ơi trang ấp Trigor,
Nơi ta đón niềm vui biết bao lần!
Nếm vị ngọt người cho làm gì chứ,
Để rồi ngậm ngùi mãi phải ly phân?

Ta xin được nhận từ người hồi ức
Và để lại cho người trái tim ta.
Có thể lắm (ôi ước mơ dịu ngọt!)
Những cánh đồng này ta lại được qua,

Thêm một lần chìm dưới vòm lá rậm
Trên sườn đồi thoai thoải bước ta về,
Ta yêu lắm tự do bên bè bạn,
Trí tuệ cùng nhan sắc với hội hè.

A.X.Pushkin
</td></tr></table>

Nina
17-04-2008, 17:04
Em hưởng ứng bác Geobic một phát nhé
<table> <tr> <td valid="top">
ЛЮБОПЫТНЫЙ
А.С.Пушкин
----------------------------------------------
- Что ж нового? "Ей-богу, ничего>.
- Эй, не хитри: ты верно что-то знаешь.
Не стыдно ли, от друга своего,
Как от врага, ты вечно все скрываешь.
Иль ты сердит: помилуй, брат, за что?
Не будь упрям: скажи ты мне хоть слово...
"Ох! отвяжись, я знаю только то,
Что ты дурак, да это уж не ново>.

</td> <td valid="top">
Anh chàng nhiều chuyện
A.S.Pushkin
--------------------------------------------
- Có gì mới không? "Ôi cha, không có gì"
- Này, đừng giả vờ: hẳn là anh biết.
Anh luôn giấu bạn mình mọi chuyện
Tôi là kẻ thù ư? Xấu hổ quá đấy anh.
Hay anh giận tôi, trời ơi, vì sao chứ?
Đừng bướng mà, hãy nói, dẫu một lời ...
"Ôi! biến đi, tôi biết một điều thôi
Anh là thằng ngốc, mà điều đó cũ rồi"

</td> </tr> </table>

Geobic
17-04-2008, 19:27
Hoan nghênh sự hưởng ứng của USY, Tykva và Nina. Geo thấy một không khí mới đã tràn vào topic Puskin. Rõ ràng là thú vị hơn dịch lại những "Ngài và anh - Cô và em..." Hy vọng một mùa bội thu của NNN. Độ này Geo bận quá, cũng xin chọn 1 bài mới, có lẽ thuộc loại ít từ nhất của Puskin để dịch:


* * *

Воды глубокие
Плавно текут.
Люди премудрые
Тихо живут.

1836

* * *

Nước dưới sâu
Chảy êm nhẹ
Người uyên thâm
Sống lặng lẽ.

1836

@ USY: Chữ "Dạ thú" có lẽ USY dùng chưa ổn, trong ngôn ngữ Việt nó dường như đối lập với "lòng người", nhất là liền sau đó còn chữ "đêm" cũng được dùng. :emoticon-0150-hands

Nina
17-04-2008, 19:43
Úi chà, bài ngắn thế này thì khó dịch quá các bác ạ :).
<table> <tr> <td valid="top">
---------------------
Воды глубокие
Плавно текут.
Люди премудрые
Тихо живут.

1836
</td> <td valid="top">
--------------------------
Trong lòng sông sâu
Dòng biến đổi chậm
Những người thông thái
Thường sống âm thầm

1836
</td> </tr> </table>

tykva
17-04-2008, 19:57
Chậc, chậc, bác Geo ra đề ...ác quá

Dòng sâu nước chảy lặng thinh,
Người khôn người sống ẩn mình mới hay.

USY
17-04-2008, 22:00
Hoan nghênh sự hưởng ứng của USY, Tykva và Nina.
@ USY: Chữ "Dạ thú" có lẽ USY dùng chưa ổn, trong ngôn ngữ Việt nó dường như đối lập với "lòng người", nhất là liền sau đó còn chữ "đêm" cũng được dùng. :emoticon-0150-hands

Em xin tiếp thu góp ý của bác Geo - dịch vội nên còn nhiều sạn lắm bác ơi. Em "vá víu" lại rồi ạ war:emoticon-0127-lipss

Geobic
17-04-2008, 22:27
Chậc, chậc, bác Geo ra đề ...ác quá

Dòng sâu nước chảy lặng thinh,
Người khôn người sống ẩn mình mới hay.

Câu lục bát này Bí dịch rất hay, nhưng chưa chuyển tải được hết điều tác giả muốn gửi gắm. Theo Geo, chữ "khôn" trong câu nói cửa miệng của người Việt thường hàm ý không hẳn là tốt (nhất là khi kèm theo "đuôi" - lỏi, vặt, ngoan). Mà "премудрые" của Puskin, theo Geo cảm nhận, có lẽ nói về những người thông minh, uyên thâm, anh minh - nghĩa là theo ý tốt. Cũng chỉ là cảm nhận riêng thôi, mong mọi người cùng bàn luận.:emoticon-0150-hands

tykva
18-04-2008, 07:43
Câu lục bát này Bí dịch rất hay, nhưng chưa chuyển tải được hết điều tác giả muốn gửi gắm. Theo Geo, chữ "khôn" trong câu nói cửa miệng của người Việt thường hàm ý không hẳn là tốt (nhất là khi kèm theo "đuôi" - lỏi, vặt, ngoan). Mà "премудрые" của Puskin, theo Geo cảm nhận, có lẽ nói về những người thông minh, uyên thâm, anh minh - nghĩa là theo ý tốt. Cũng chỉ là cảm nhận riêng thôi, mong mọi người cùng bàn luận.:emoticon-0150-hands

Theo em, nghĩa của chữ "khôn" trong tiếng Việt cũng không phải chỉ hàm ý không hẳn là tốt như bác Geo nói. Ví dụ, trong câu ca dao "Chim khôn đậu nóc nhà quan, trai khôn kén vợ, gái ngoan tìm chồng" chẳng hạn, thì "trai khôn" không hề có hàm ý gì đâu bác, mà chỉ là "khôn lớn" thôi. Hay là "Chim khôn chọn cây mà đậu, người khôn kết nghĩa bạn hiền"...

Cảm ơn bác đã góp ý, và xin phép bác, em đưa ra phương án dịch thứ hai mấy câu thơ của Pushkin :D

Dòng nước sâu
Chảy lặng thinh.
Người uyên bác
Sống ẩn mình.

rung_bach_duong
18-04-2008, 10:43
Cho em xin góp một phương án

Воды глубокие
Плавно текут.
Люди премудрые
Тихо живут.

1836

Nước sâu
Dòng chậm
Ngậm miệng
Người khôn :)

Geobic
18-04-2008, 20:59
Cho em xin góp một phương án

Воды глубокие
Плавно текут.
Люди премудрые
Тихо живут.

1836

Nước sâu
Dòng chậm
Ngậm miệng
Người khôn :)

Không thể kiệm lời hơn, và đó là một chuẩn mực của thi ca. Geo thử hoán vị xem sao nhé, 1 chữ thôi:

Nước sâu
Dòng chậm.
Miệng ngậm:
Người khôn.

USY
18-04-2008, 21:13
Nước sâu/Dòng êm/Miệng dán tem/Người sáng suốt - Hì hì, em spam thôi ạ

Nina
19-04-2008, 00:05
Nước sâu dòng chảy lơ thơ
Người thông minh chẳng bao giờ gào to :D

Hì hì, em cũng spam thôi ạ :D

tykva
19-04-2008, 09:07
Hì hì, em cũng muốn spam :))

Nước sâu
Dòng chảy chậm
Hột thị ngậm
Người khôn ngoan :D

Geobic
07-05-2008, 23:15
Thơ Puskin

<table><tr><td valign="top"> ЗОЛОТО И БУЛАТ

"Все мое",- сказало злато;
"Все мое", - сказал булат.
"Все куплю", - сказало злато;
"Все возьму", - сказал булат.

1826

</td><td valign="top"> VÀNG VÀ KIẾM
"Tất cả của tao" - Vàng đã nói;
"Tất cả của tao" - Kiếm đã nói.
"Tất cả tao sẽ mua" - Vàng đã nói.
"Tất cả tao sẽ chiếm" - kiếm đã nói.

1826

</td></tr></table>


Còn dưới đây thử dịch khác bản gốc, không trung thành với nguyên tác, xem sao:

<table><tr><td valign="top"> ЗОЛОТО И БУЛАТ

"Все мое",- сказало злато;
"Все мое", - сказал булат.
"Все куплю", - сказало злато;
"Все возьму", - сказал булат.

1826

</td><td valign="top"> VÀNG VÀ KIẾM
"Tất cả của ta" - Vàng lảnh lót;
"Tất cả của ta" - Kiếm hầm hè.
"Tất cả ta sẽ mua" - Vàng thốt;
"Tất cả ta sẽ chiếm" - kiếm thề.

1826

</td></tr></table>

Geo không biết bản dịch nào của mình đạt hơn (so với nhau thôi). Một đằng dịch thật sát, còn một đằng thì không trung thành với nguyên tác. Bản thứ 2 có cần gọi là “phỏng dịch” không đây?

butgai
08-05-2008, 01:31
Butgai cháu cũng mon men vào chỗ Pushkin này 1 tí. Baidf này cụ Thúy Toàn dịch đã thành kinh điển rồi.
Nhưng kệ, vườn nhà ta, ta cứ leo trèo, các bác nhỉ!?

<table><tr><td valign="top"><font size="3"><font color="scarlet"><b> Что в имени тебе моем </font></font></b>

Что в имени тебе моем?
Оно умрет, как шум печальный
Волны, плеснувшей в берег дальный,
Как звук ночной в лесу глухом.

Оно на памятном листке
Оставит мертвый след, подобный
Узору надписи надгробной
На непонятном языке.

Что в нем? Забытое давно
В волненьях новых и мятежных,
Твоей душе не даст оно
Воспоминаний чистых, нежных.

Но в день печали, в тишине,
Произнеси его тоскуя,
Скажи: есть память обо мне,
Есть в мире сердце, где живу я ......

1830</td><td valign="top"><font size="3"><font color="scarlet"><b> Tên tôi còn ý nghĩa với em chăng </font></font></b>

Tên tôi còn ý nghĩa với em chăng?
Hay chìm đi như tiếng buồn ngọn sóng
Vỗ mỏi mòn nơi bến bờ xa vắng
Như tiếng đêm rơi lạc lõng giữa rừng sâu

Một cái tên trong tập ký ức dày
Sẽ chỉ như dấu vô hồn còn sót lại
Giống những dòng khắc trên bia mộ
Bằng thứ tiếng không rõ từ đâu

Có nghĩa gì không? Quên lãng từ lâu
Trong háo hức bởi muôn điều mới mẻ
Cái tên ấy không gợi lòng em nữa
Kỷ niệm xưa trong trắng dịu dàng

Nhưng mỗi khi em cô lặng buồn phiền
Thì cứ gọi tên anh em nhé
Em hãy nói: tên anh em còn nhớ,
Còn trái tim này, nơi anh sống vì em

</td></tr></table>

butgai
08-05-2008, 01:47
Bài này thì dịch rất dễ bị đụng hàng vì từ ngữ nó quá rõ ràng, khó tìm được từ thay thế. Nhà cháu dịch mà cứ như lái xe giữa Hà nội giờ tan tầm vậy: tránh bên nọ, né bên kia mà có khi vẫn va quệt:emoticon-0102-bigsm:emoticon-0136-giggl

<table><tr><td valign="top"><font size="3"><font color="scarlet"><b> Я вас любил</font></font></b>

Я вас любил: любовь еще, быть может,
В душе моей угасла не совсем;
Но пусть она вас больше не тревожит;
Я не хочу печалить вас ничем.

Я вас любил безмолвно, безнадежно,
То робостью, то ревностью томим;
Я вас любил так искренно, так нежно,
Как дай вам бог любимой быть другим.

1829
</td><td valign="top"><font size="3"><font color="scarlet"><b> Tôi yêu em </font></font></b>

Tôi yêu em: tình vẫn còn, có lẽ,
trong hồn tôi chưa hẳn đã lụi tàn;
Nhưng không để tình đó bận lòng em,
Tôi chẳng muốn làm em thêm sầu muộn.

Tôi yêu em trong âm thầm, tuyệt vọng,
Lúc rụt rè, khi hùng hổ ghen tuông,
Tôi đã yêu em dịu nhẹ, chân thành,
Cầu cho em được ai yêu như thế.

</td></tr></table>

Geobic
08-05-2008, 06:01
Butgai cháu cũng mon men vào chỗ Pushkin này 1 tí. Baidf này cụ Thúy Toàn dịch đã thành kinh điển rồi.
Nhưng kệ, vườn nhà ta, ta cứ leo trèo, các bác nhỉ!?

<table><tr><td valign="top"><font size="3"><font color="scarlet"><b> Что в имени тебе моем </font></font></b>

Но в день печали, в тишине,
Произнеси его тоскуя,
Скажи: есть память обо мне,
Есть в мире сердце, где живу я ......

1830</td><td valign="top"><font size="3"><font color="scarlet"><b> Tên tôi còn ý nghĩa với em chăng </font></font></b>

Nhưng mỗi khi em cô lặng buồn phiền
Thì cứ gọi tên anh em nhé
Em hãy nói: tên anh em còn nhớ,
Còn trái tim này, nơi anh sống vì em
</td></tr></table>

Hai câu cuối có vẻ quay 180 độ so với bản gốc?

butgai
08-05-2008, 08:25
Hai câu cuối có vẻ quay 180 độ so với bản gốc?

Chính em đang thắc mắc vì sao mà chủ thể rõ ràng là người viết mà các bản dịch khác lại đều đảo thành người nhận.

Ở đây không hề có dấu ngoặc kép nên "tôi", "về tôi" phải là người viết chứ, vậy nên em cứ hiểu là "anh". Không biết ý các bác thế nào???

Nina
08-05-2008, 08:33
Но в день печали, в тишине,
Произнеси его тоскуя,
Скажи: есть память обо мне,
Есть в мире сердце, где живу я ......

Bác butgai không để ý đến dấu hai chấm (:) sau chữ Скажи ở câu thứ ba trong đoạn trích trên của em rồi. Скажи là thức mệnh lệnh, và lại có dấu hai chấm, do đó "tôi", "về tôi" phải là người nhận. :)

Hehe, còn em thì dùng chữ "tôi", chứ chả có anh em gì cả, nên ... ai muốn hiểu cách gì thì hiểu, em chỉ là người dịch thôi mà :)

Nina
08-05-2008, 08:44
Hehe, còn nói chung hai bản dịch về Vàng và kiếm của bác Geo thì bản nào cũng tốt cả (như trong bài hát Уральская рябина ấy: оба парни смелые, оба хороши!). Nhưng em mà dịch bài thơ ngắn ấy thì chỉ có ... vớ vẩn trở lên, nên em không chưng ra đây!

butgai
08-05-2008, 09:47
@Nina: Butgai có phân vân chỗ dấu 2 chấm, nó cũng không thể hiện rõ ràng lắm. Và cái память từ đầu là về người viết: em còn nhớ đến tên tôi chăng? còn lại kỷ niệm gì về tôi không?...
Nhưng đúng là cứ để tôi thì đỡ phiền nhất...
Có lẽ nhà cháu sửa lại khí còn kịp, cám ơn các bác Geo và Nina đã cho ý kiến

Geobic
08-05-2008, 10:55
Bài này thì dịch rất dễ bị đụng hàng vì từ ngữ nó quá rõ ràng, khó tìm được từ thay thế. Nhà cháu dịch mà cứ như lái xe giữa Hà nội giờ tan tầm vậy: tránh bên nọ, né bên kia mà có khi vẫn va quệt:emoticon-0102-bigsm:emoticon-0136-giggl

<table><tr><td valign="top"><font size="3"><font color="scarlet"><b> Я вас любил</font></font></b>

Я вас любил: любовь еще, быть может,
В душе моей угасла не совсем;
Но пусть она вас больше не тревожит;
Я не хочу печалить вас ничем.

Я вас любил безмолвно, безнадежно,
То робостью, то ревностью томим;
Я вас любил так искренно, так нежно,
Как дай вам бог любимой быть другим.

1829
</td><td valign="top"><font size="3"><font color="scarlet"><b> Tôi yêu em </font></font></b>

Tôi yêu em: tình vẫn còn, có lẽ,
trong hồn tôi chưa hẳn đã lụi tàn;
Nhưng không để tình đó bận lòng em,
Tôi chẳng muốn làm em thêm sầu muộn.

Tôi yêu em trong âm thầm, tuyệt vọng,
Lúc rụt rè, khi hùng hổ ghen tuông,
Tôi đã yêu em dịu nhẹ, chân thành,
Cầu cho em được ai yêu như thế.

</td></tr></table>

Bài này dễ chừng có trên chục bản dịch rồi. Bảm dịch của Thúy Toàn được ca ngợi, tuy nhiên có người cũng chỉ trích nó gay gắt trên báo. Dẫu sao Geo cảm nhận nó vẫn có chỗ đứng cao nhất trong lòng độc giả VN.

Geo chỉ ghi lại đây 1 bản dịch, một nỗ lực lảng tránh cái "bóng", cái "hơi" của bản dịch Thúy Toàn. Tuy cố gắng tránh đấy, nhưng vẫn không hết bị ảnh hưởng...:emoticon-0136-giggl:

Anh đã yêu em... ngọn lửa tình
Đến nay chưa tắt hẳn trong tim
Nhưng thôi, chẳng bận lòng em nữa
Anh gói tình anh vào lặng im.

Anh đã yêu, tuyệt vọng tái tê
Day dứt ghen tuông với rụt rè
Cầu chúa ban em tình yêu mới
Như tình anh trân trọng, say mê.

(Huyền Anh dịch)

hungmgmi
08-05-2008, 11:14
Em thấy bài "Tôi yêu em" của bác Thúy Toàn dịch vẫn là đỉnh. Và các bản dịch sau, các dịch giả hình như là thiên về cố gắng "làm khác đi với bản dịch Thúy Toàn" nên đôi chỗ mất đi chất thơ, vần điệu. Tất nhiên, sự cố gắng đó là đáng trân trọng, nhưng hình như cái bóng của bác Thúy Toàn vẫn quá lớn, nên khi đọc các bản dịch khác, người đọc vẫn nhận ra:"A, câu này, ý này là của Thúy Toàn".

Geobic
08-05-2008, 15:05
Em thấy bài "Tôi yêu em" của bác Thúy Toàn dịch vẫn là đỉnh. Và các bản dịch sau, các dịch giả hình như là thiên về cố gắng "làm khác đi với bản dịch Thúy Toàn" nên đôi chỗ mất đi chất thơ, vần điệu. Tất nhiên, sự cố gắng đó là đáng trân trọng, nhưng hình như cái bóng của bác Thúy Toàn vẫn quá lớn, nên khi đọc các bản dịch khác, người đọc vẫn nhận ra:"A, câu này, ý này là của Thúy Toàn".

Đúng vậy, Từ hồi biết bài đó đến giờ, Geo vẫn nghĩ nó là đỉnh mà không ai vượt qua được. Đành rằng ai cũng có quyền thử sức, theo các cách cảm nhận của mình, cách biểu hiện mới của mình. Geo cũng từng có 1 bản dịch về bài này, thậm chí đã in. Nhưng nếu ai bảo phát biểu cảm tưởng, Geo không ngần ngại: Bản của Thúy Toàn ở đỉnh, còn bản của Geo thì lởn vởn dưới chân núi.:emoticon-0102-bigsm

* * *

Yêu em một thuở hết mình
Trong anh chưa hẳn dứt tình đâu em;
Nhưng thôi, trả lại bình yên,
Cất cho em gánh ưu phiền nặng vai.

Yêu em vô vọng tháng ngày,
Khi hờn ghen, lúc ngất ngây, muộn phiền,
Anh yêu cuồng nhiệt, dịu êm,
Cầu, như anh, sẽ yêu em... một người.

1829

Geobic
08-05-2008, 15:15
Hehe, còn nói chung hai bản dịch về Vàng và kiếm của bác Geo thì bản nào cũng tốt cả (như trong bài hát Уральская рябина ấy: оба парни смелые, оба хороши!). Nhưng em mà dịch bài thơ ngắn ấy thì chỉ có ... vớ vẩn trở lên, nên em không chưng ra đây!

Nina "ba phải" nhé! :emoticon-0102-bigsm:emoticon-0136-giggl

butgai
08-05-2008, 16:40
Em thấy bài "Tôi yêu em" của bác Thúy Toàn dịch vẫn là đỉnh. Và các bản dịch sau, các dịch giả hình như là thiên về cố gắng "làm khác đi với bản dịch Thúy Toàn" nên đôi chỗ mất đi chất thơ, vần điệu. Tất nhiên, sự cố gắng đó là đáng trân trọng, nhưng hình như cái bóng của bác Thúy Toàn vẫn quá lớn, nên khi đọc các bản dịch khác, người đọc vẫn nhận ra:"A, câu này, ý này là của Thúy Toàn".

Đấy, em cũng rất sợ những bài Thúy Toàn đã dịch, vì rất khó "đánh tay lái" mà không "quệt" phải bác ấy: Từ ngữ rất hay, rất thơ mà lại luôn sát gốc. Vì thế, các phương án dịch khác, đúng như bác hungmgmi nói, chỉ là cố gắng (một cách tuyệt vọng) :emoticon-0107-sweat làm khác đi bản dịch Thúy Toàn.

Thực ra thì ý là ý của bài thơ gốc. Tất cả những ai dịch đúng thì đều có ý đó cả. Mà bác Thúy Toàn thì luôn dịch đúng và hay nên không né đi đâu được nữa. Người ta cứ cho rằg đó là lấy ý của Thúy Toàn. Trích Nina, Tykva: dịch sau khổ thế đấy

Em cũng đã rào đón rồi: vườn nhà ta, ta cứ leo trèo thôi, chứ khi dịch cũng cảm thấy không tự tin... thà rằng chưa đọc Thúy Toàn...

Geobic
08-05-2008, 18:32
Đấy, em cũng rất sợ những bài Thúy Toàn đã dịch, vì rất khó "đánh tay lái" mà không "quệt" phải bác ấy: Từ ngữ rất hay, rất thơ mà lại luôn sát gốc. Vì thế, các phương án dịch khác, đúng như bác hungmgmi nói, chỉ là cố gắng (một cách tuyệt vọng) :emoticon-0107-sweat làm khác đi bản dịch Thúy Toàn.

Thực ra thì ý là ý của bài thơ gốc. Tất cả những ai dịch đúng thì đều có ý đó cả. Mà bác Thúy Toàn thì luôn dịch đúng và hay nên không né đi đâu được nữa. Người ta cứ cho rằg đó là lấy ý của Thúy Toàn. Trích Nina, Tykva: dịch sau khổ thế đấy

Em cũng đã rào đón rồi: vườn nhà ta, ta cứ leo trèo thôi, chứ khi dịch cũng cảm thấy không tự tin... thà rằng chưa đọc Thúy Toàn...

Geo không bao giờ tuyệt đối hóa ai, dù đó là dịch giả nổi tiếng. Nhà văn cũng có tác phẩm hay và dở, dịch giả cũng vậy thôi. Kể cả Thúy Toàn, bác ấy có nhiều bài dịch hay mà Geo cảm nhận khó có ai đạt được hoặc vượt được. Nhưng cũng có những bài bình thường, thậm chí dịch sai câu này câu nọ. Thiết nghĩ đó là chuyện bình thường.

Có những bài Geo đọc thấy có đến 2-3 phương án dịch đều hay, và không bị "vướng chân nhau". Do vậy, vẫn luôn luôn có đất cho những người đi sau trong lĩnh vực dịch thuật. Vả lại, nhiều khi chúng ta dịch chỉ để vui, để thử sức, để giao lưu, học tập... do vậy Geo nghĩ cứ dịch vô tư, thoảii mái. Có điều, nếu biết đã có những bản dịch trước thì cũng nên đọc để khi dịch tránh trùng lặp, để có được cái gì đó của mình. Điều đó có thể làm cho mình được vui hơn:emoticon-0102-bigsm. Tốt hơn cả là dịch và không xem bản dịch của trước, nhưng sau đó vẫn cần đối chiếu, để loại đi những chỗ "giẫm chân nhau". Điều này thì ai cung biết, cũng hiểu như Bí và Nina: dịch sau thật khổ. Có câu thật đơn giản, thật sát mà hay thì người dịch trước đã "ẵm" mất rồi...

Dù nghĩ thế, nhưng Geo luôn biết có những bài đã được dịch quá hay rồi (hay không có nghĩa là dịch thật sát bản gốc), thì đó là những "đỉnh", khó ai vượt qua được. Ví dụ mấy bài của BV mà chúng ta mới bàn đến (Mùa lá rụng, Mùa hè rớt, Gửi Cornilov), Đợi anh về (Tố hữu), Gửi..., Tối yêu em..., Gửi mẹ nuôi, Một chút tên tôi đối với nàng, Chia tay nhưng ảnh hình em v.v.. của Thúy Toàn. Thực ra, trong dịch thuật, có được 1 bài như thế cũng đã là vinh dự lắm.

butgai
08-05-2008, 21:49
@Bác Geo: thực ra như đã nói thì em rất ít đọc thơ, chỉ thi thoảng đọc hồi còn là Sinh viên. Tất cả những gì em biết về các bảc dịch của bác Thúy Toàn thì hầu như đã được bác liệt kê rồi: Gửi..., Tối yêu em..., Gửi mẹ nuôi, Một chút tên tôi đối với nàng, Chia tay nhưng ảnh hình em v.v.. hihi. Có thể nhiều bài khác của bác ấy chưa hay nhưng vì em chưa đọc nên cũng không biết. Em vẫn thấy "sợ" bác ấy...

Hay mà chưa sát hoặc sát mà chưa hay thì đều còn có thể lách vào được. Vừa sát vừa thơ hay thì em ... né.

Em chỉ thấy dịch kiểu bác Thúy Toàn như mấy bài vừa nói thì ... rất dở: hết cửa cho những người dịch sau. Nếu muốn khác thì chỉ còn cách ...dịch sai. Vì tứ thơ và ngôn từ của bác ấy là từ bản gốc mà ra. Em không nói 100% là bác ấy dịch đúng và sát, nhưng 80-90% thì cũng đủ để các "tay lái lụa" chào thua rồi, kiểu gì cũng "va quệt". Có khi còn mang tiếng là "đạo thơ".

Còn dịch kiểu bác Bằng Việt có cái hay là nhiều cửa cho người dịch sau, cho dù có thể không qua mặt được bác ấy nhưng sẽ khuyến khích nhiều người "thử tay lái"...

butgai
09-05-2008, 16:33
Bài này Butgai cháu cũng đọc lâu rồi, loáng thoáng nhưng chắc chắn không phải Thúy Toàn dịch, hình như là Hoàng Trung Thông. Butgai lại cố gắng "đánh tay lái" vậy. Hy vọng là không va quệt phải bác "xe xịn" nào

<table><tr><td valign="top"><font size="3"><font color="scarlet"><b> Не пой, красавица, при мне </font></font></b>

Не пой, красавица, при мне
Ты песен Грузии печальной:
Напоминают мне онe
Другую жизнь и берег дальный.

Увы! напоминают мне
Твои жестокие напевы
И степь, и ночь - и при луне
Черты далекой, бедной девы!..

Я призрак милый, роковой,
Тебя увидев, забываю;
Но ты поешь - и предо мной
Его я вновь воображаю.

Не пой, красавица, при мне
Ты песен Грузии печальной:
Напоминают мне онe
Другую жизнь и берег дальный.

(1828)
</td><td valign="top"><font size="3"><font color="scarlet"><b> Người đẹp ơi, với tôi, đừng hát nữa </font></font></b>

Người đẹp ơi, với tôi, đừng hát nữa
Bài hát buồn thương của xứ Gruzia
Khiến lòng tôi lại nhớ bến bờ xa
Và những ngày sống cuộc đời nào khác.

Ôi nghiệt ngã những khúc ca em hát
Càng làm tôi thêm xao xuyến bồi hồi
Đêm thảo nguyên trăng rọi xa xôi
Hình bóng xa, đáng thương người trinh nữ.

Những kỉ niệm thân thương xưa cũ
Lúc gặp em, tôi đã lãng quên rồi
Nhưng khi em hát lên- trước mắt tôi
Bóng hình kia lại bừng lên ánh lửa.

Người đẹp ơi, với tôi, đừng hát nữa
Bài hát buồn thương của xứ Gruzia
Khiến lòng tôi lại nhớ bến bờ xa
Và những ngày sống cuộc đời nào khác.

TTN
</td></tr></table>

butgai
09-05-2008, 17:04
Bài này chính Pushkin cũng "ép vần" hay sao ấy:
Напоминают мне онe để vần với при мне ở câu đầu.

Đúng ra phải là они chứ nhỉ, hay tiếng Nga cổ nó thế? Em chưa thấy bao giờ

Geobic
09-05-2008, 17:51
Bài này Butgai cháu cũng đọc lâu rồi, loáng thoáng nhưng chắc chắn không phải Thúy Toàn dịch, hình như là Hoàng Trung Thông. Butgai lại cố gắng "đánh tay lái" vậy. Hy vọng là không va quệt phải bác "xe xịn" nào

<table><tr><td valign="top"><font size="3"><font color="scarlet"><b> Не пой, красавица, при мне </font></font></b>

Не пой, красавица, при мне
Ты песен Грузии печальной:
Напоминают мне онe
Другую жизнь и берег дальный.

Увы! напоминают мне
Твои жестокие напевы
И степь, и ночь - и при луне
Черты далекой, бедной девы!..

Я призрак милый, роковой,
Тебя увидев, забываю;
Но ты поешь - и предо мной
Его я вновь воображаю.

Не пой, красавица, при мне
Ты песен Грузии печальной:
Напоминают мне онe
Другую жизнь и берег дальный.

(1828)
</td><td valign="top"><font size="3"><font color="scarlet"><b> Người đẹp ơi, với tôi, đừng hát nữa </font></font></b>

Người đẹp ơi, với tôi, đừng hát nữa
Bài hát buồn thương của xứ Gruzia
Khiến lòng tôi lại nhớ bến bờ xa
Và những ngày sống cuộc đời nào khác.

Ôi nghiệt ngã những khúc ca em hát
Càng làm tôi thêm xao xuyến bồi hồi
Đêm thảo nguyên trăng rọi xa xôi
Hình bóng xa, đáng thương người trinh nữ.

Những kỉ niệm thân thương xưa cũ
Lúc gặp em, tôi đã lãng quên rồi
Nhưng khi em hát lên- trước mắt tôi
Bóng hình kia lại bừng lên ánh lửa.

Người đẹp ơi, với tôi, đừng hát nữa
Bài hát buồn thương của xứ Gruzia
Khiến lòng tôi lại nhớ bến bờ xa
Và những ngày sống cuộc đời nào khác.

TTN
</td></tr></table>

Geo cảm thấy Butgai rất muốn thử sức với những bài thơ đã có những bản dịch rất hay rồi. Kể cả "Tôi yêu em", "Một chút tên tôi đối với nàng". Giờ thì "Người đẹp ơi nàng đừng hát nữa"... Geo chỉ muốn nói là điều đó có gì không như Butgai tự nhủ: Với những bài đã dịch hay và sát là "nhà em" MŨI NÉ! Puskin còn đến khoảng 800 bài chưa dịch sang tiếng Việt, và trong đó chắc chắn có không ít kiệt tác. Dịch "đống" đó hẳn là không sợ va quệt với ai trên đại lộ. Phần trên Geo có đưa lên 1 số bài đấy, còn lấy trên mạng xuống thì vô kể... Mong được đọc những bản dịch mới của Butgai, bản mà không sợ va quyệt với ai ấy.:emoticon-0150-hands

butgai
09-05-2008, 20:28
@bác Geobic: Em đã nói đây là vườn nhà mình, mình cứ leo trèo mà. Né có nghĩa là không so sánh, bình luận bác ạ...:emoticon-0127-lipss Thơ hay thì nhiều người thích, nhiều người dịch, âu cũng là lẽ tự nhiên.

Thực ra, em vẫn quan niệm là thơ hay là do tác giả chứ không phải do dịch giả. (có thể nhiều người không đồng tình với quan điểm này): Thơ thì quan trọng nhất là tứ thơ, mà tứ thì có sẵn trong bản gốc rồi, ai cảm nhận đúng ý tứ của bài thơ thì sẽ dịch đúng thôi. Người này dịch không đúng thì sẽ có người khác dịch đúng...

Thứ nhì là đến Ngôn từ, thì cũng vậy, cũng có sẵn trong bản gốc rồi, ai tìm đúng từ để chuyển ngữ và phù hợp với ngôn ngữ mẹ đẻ về vần điệu, niêm luật thơ thì đúng thôi. (Cái hay thì mỗi người một kiểu cảm nhận).

Làm thơ thật sự thì lúc nào có cảm hứng, bắt được một tứ thơ mới và lạ thì em làm thơ luôn. Còn vừa dịch vừa sáng tác thì em không muốn và không biết làm.

Em vẫn cho rằng dịch giống như chơi Lego, có một hình mẫu (bản gốc) và 1 lô các quân có sẵn (từ ngữ), người chơi chỉ sắp xếp các quân đó sao cho giống nhất với cái hình mẫu in trên vỏ hộp là ok. Dịch thơ không phải là sáng tác thơ dựa trên ý tưởng của 1 người nước ngoài... Nếu sáng tác, ta nên sáng tác trên ý tưởng của chính mình.

Cho nên, từ "thử sức " có lẽ là không phù hợp vì cái bài ấy em đọc cảm thấy thế và chuyển ra ngôn ngữ mẹ đẻ theo cách hiểu của em. Có thể sai mà cũng có thể đúng. Ấy là nói về dịch.
Còn sức hiểu tiếng Nga của em đến đâu thì em biết chắc từ hàng chục năm nay rồi, có gì mà phải thử nữa. Em chỉ đang cố gắng ôn luyện để đỡ quên cho khỏi phí thôi ạ.:emoticon-0136-giggl

Cái box thi ca này theo em hiểu là chỗ để mọi người trao đổi thông tin, cách hiểu, cách chuyển ngữ của mình về thơ Nga chứ không phải chỗ để so tài. Tranh luận để học hỏi và tiến bộ, đó là phương châm và mục đích của em khi post những bài dịch của mình ở đây.:emoticon-0150-hands

Văn mình, vợ người mà! Biết đâu mình thấy hay, thấy thế là đúng, nhưng người khác thấy dở, thấy sai thì sao. Và thực sự em đã học hỏi được nhiều điều qua những bài "mổ xẻ" của bác khi nói về 'Gửi Kornilov" hôm trước hoặc của bác USY góp ý bằng PM cho em một số chỗ khi em dịch Đợi anh về hôm qua. Em luôn mong có những bài góp ý như vậy...:emoticon-0150-hands

Và mong trên NNN luôn luôn có những phương án dịch khác nhau cho 1 bài thơ, để học hỏi lẫn nhau, để thấy cuộc sống thật đa dạng đến bất ngờ với những phương án mà ta không thể nghĩ tới. Kể cả những bài đó đã được những "cây đa cấy đề" dịch rồi. :emoticon-0155-flowe

Lịch sử và các luận chứng khoa học người ta còn phải sửa lại cả trong sách giáo khoa nữa là cách hiểu một bài thơ không phải là tiếng mẹ đẻ...

Em tin rằng nếu vào thời đại các cụ Tố Hữu, Hoàng Trung Thông..., bác Bằng Việt, Thúy Toàn, Thái Bá Tân... mà có diễn đàn thuận tiện thế này để trao đổi, bình luận, góp ý cho nhau thì chúng ta có thể đã được hưởng những tuyệt tác không ngờ nữa...

Có lẽ ta nên tập trung vào các bản dịch, phân tích ngôn từ, ngữ pháp và những thông tin liên quan đến bài thơ để góp phần hiểu và dịch đúng hơn bác nhỉ. :emoticon-0150-hands

Còn các bác "tay lái lụa-xe xịn" khác dịch thế nào kệ các bác ấy, ta học được gì thì học, không thì thôi, bác nhé! :emoticon-0150-hands:emoticon-0150-hands

Geobic
09-05-2008, 23:18
@bác Geobic: Em đã nói đây là vườn nhà mình, mình cứ leo trèo mà. Né có nghĩa là không có ý định so sánh bác ạ... Thơ hay thì nhiều người thích, nhiều người dịch, âu cũng là lẽ tự nhiên. Em cũng thích bài đó thì dịch vậy thôi .
..................
Còn làm thơ thật sự thì lúc nào có cảm hứng, bắt được một tứ thơ mới và lạ thì em làm thơ luôn. Còn vừa dịch vừa sáng tác thì em không biết làm.


Cũng có thể Geo hiểu nhầm ý câu sau đây của Butgai:

“@Bác Geo: thực ra như đã nói thì em rất ít đọc thơ, chỉ thi thoảng đọc hồi còn là Sinh viên. Tất cả những gì em biết về các bảc dịch của bác Thúy Toàn thì hầu như đã được bác liệt kê rồi: Gửi..., Tối yêu em..., Gửi mẹ nuôi, Một chút tên tôi đối với nàng, Chia tay nhưng ảnh hình em v.v.. hihi. Có thể nhiều bài khác của bác ấy chưa hay nhưng vì em chưa đọc nên cũng không biết. Em vẫn thấy "sợ" bác ấy...

Hay mà chưa sát hoặc sát mà chưa hay thì đều còn có thể lách vào được. Vừa sát vừa thơ hay thì em ... né.”

Geo cứ nghĩ chữ “NÉ” này có nghĩa la "Mũi Né" cơ đấy, hóa ra nó lại có nghĩa là "không có ý định so sánh" ư?

Việc Bútgai bảo khi dịch chỉ biết dịch, không biết "vừa dịch vừa sáng tác". Thực ra Geo cho rằng gần như những bản dịch hay đều có yếu tố sáng tác trong đó, có nghĩa là có sự đồng sáng tạo của dịch giả. Bản dịch thơ không bao giờ giữ được đúng phẩm chất của bản gốc, vì thế người xưa đã nói "dịch là phản". Điều ấy bao giờ cũng đúng. Ngay việc Butgai bảo "thơ hay là do tác giả chứ không phải do dịch giả", gần có nghĩa là bản gốc phải hay hơn bản dịch, điều này Geo hơi nghi ngờ. Ngay trong thi ca Việt Nam thôi, Geo cứ nghĩ là bản chữ nôm Chinh Phụ Ngâm của Phan Huy ích nếu không hay hơn thì cũng phải bằng bản gốc chữ Hán của Đặng Trần Côn...

Câu "Ngọn lửa tình chưa hẳn đã tàn phai" trong bản dịch của Thúy Toàn là "đồng sáng tạo" với tác giả. Trong bản gốc không có "ngọn lửa" nào cả! Về câu này Butgai đã dịch sát hơn Thúy Toàn. Còn "hay" thì lại là chuyện khác.

Ngay trong bài Đợi anh về, Geo cũng thấy Butgai có những "sáng tác" về ngôn từ, nhiều chữ không có trong bản gốc (những chữ gạch chân dưới đây chẳng hạn). Nhưng dịch thơ là thế, không bao giờ thiếu sáng tạo mà có bản dịch tốt được. Đây chí là suy nghĩ và nhận xét riêng của Geo, nghĩ cho mình thôi.:emoticon-0150-hands

<table><tr><td valign="top">
Жди меня, и я вернусь,
Всем смертям назло.
Кто не ждал меня, тот пусть
Скажет: - Повезло.
Не понять, не ждавшим им,
Как среди огня
Ожиданием своим
Ты спасла меня.
Как я выжил, будем знать
Только мы с тобой,-
Просто ты умела ждать,
Как никто другой.

</td><td valign="top">
Đợi anh về em nhé,
Thần chết sẽ bỏ qua.
Mặc ai không chờ ta,
Sẽ nói anh may mắn.
Không hiểu sự thần thánh
Của lòng em đợi chờ
Giữa lửa đạn kẻ thù
Đã cho anh sự sống
Chỉ hai ta hiểu thấu
Sao anh sống trở về:
Đơn giản vì đợi chờ
Vì riêng em đã đợi

</td></tr></table>

Nina
09-05-2008, 23:27
Hé hé, bác Geobic lạc đề nhé :)

Thật ra em có cảm giác mấy bài thơ ngắn của Pushkin mà bác đã post trong box này rất khó dịch. Vì theo em hiểu - đó thường là những epygram? - những thông điệp hết sức ngắn gọn, súc tích và ý nghĩa. Em thì tự thấy mình không có khả năng ấy, em vốn hay dài dòng nhiều chuyện mà ... :)

butgai
09-05-2008, 23:48
Em có chỉnh sửa và nói rõ hơn ý của mình trong bài post lần trước đấy các bác ợ.... :emoticon-0102-bigsm

Việc thêm từ này từ nọ là nhiều khi do ... bí vần đấy bác Geo ạ, em hoàn toàn không muốn "sáng tác" từ nào trong bản dịch đâu. Nhưng chắc bác cũng đồng ý với em là khó có thể đạt 100% cả về từ ngữ, cả về ý tư, cả về vần điệu, bằng trắc... khi chuyển ngữ 1 bài thơ. Càng hạn chế thêm thắt, thay thế càng tốt thôi:emoticon-0102-bigsm

Nếu bác gợi ý cho em được từ tương đương mà cùng vần để em chỉnh sửa thì tốt quá. Hị hị.... :emoticon-0102-bigsm

butgai
10-05-2008, 00:01
Bác Geo ơi, em thì hiểu từ Liubov cuat tiếng Nga là Ngọn lửa tình, là tình, là tình yêu, là mối tình, lửa tình....

Sao bác lại bảo là không có ngọn lửa????
Khi câu 2 có chữ tăt thì người ta sẽ nghĩ đến ngọn lửa tình đầu tiên trong các phương án dịch

Nếu Thúy Toàn không dùng mất phương án tốt nhất là Ngọn lửa tình rồi thì em đã để câu đầu là Tôi yêu em, lửa tình còn, có lẽ ... Dịch sau khổ thế đấy...

Còn từ Ogon trong bối cảnh này em cũng hiểu là lửa đạn, bác thì hiểu là không có đạn ... Ở chiến trường, khi người ta hô "Ogon", thì em sẽ hiểu đó là mệnh lệnh "Bắn", mà bắn thì ra ... đạn
Có người có thể hiểu là: Sự chờ đợi của em đã cứu anh thoát khỏi ... một đám cháy! Thì đó cũng là cách hiểu của họ thôi. Họ có quyền dịch như vậy... chứ không hề sáng tác gì cả

Đó không phải là sáng tác mà là cách hiểu hoặc/và sự lựa chọn các phương án của từ ngữ mà thôi


Còn quan điểm về đồng sáng tác của em cũng hơi khác của bác: những người đồng sáng tác phải có bàn bạc và thống nhất với nhau những điểm cơ bản của 1 tác phẩm. Không phải là một người thêm mắm thêm muối vào tác phẩm của người (đã chết) khác, không hề có sự đồng ý của tác giả dù là bằng ngôn ngữ khác. Điều này đúng với cả khi chuyển thể một tiểu thuyết thành một kịch bản phim, từ ngôn ngữ văn học thành ngôn ngữ điện ảnh...

Quay trở lại với từ ngữ:
Từ kẻ thù thì là chủ quan nhưng em đã cân nhắc và nghĩ là chấp nhận được. Bản thân Simonov chắc cũng lường trước tình huống là rất nhiều người lính chết ở chiến trường không phải do lửa đạn của kẻ thù mà do quân ta bắn nhầm nên ông không đưa chữ kẻ thù vào...

Về chữ Thần thánh thì em đã giải thích là vì ... chính cụ Tố Hữu rồi

Cái sự liên tưởng và "sáng tác" tan giặc anh lại về... của cụ Tố Hữu thì em thấy hơi xa: Về là về thôi. Có khi bị thương người ta cho về hay ... nhớ em quá mà đào ngũ về chứ giặc chưa hề tan... Đại loại là cách hiểu của cụ ấy là khi người lính từ mặt trận trở về thì nghĩa là giặc đã tan, em thì hiểu khác ... chứ không nên nâng tầm lên thành sáng tác.

Tuy nhiên, về bản dịch Đợi anh về của Tố Hữu, không nên đặt nặng vấn đề nguyên tác, bởi cụ dịch qua bản tiếng Pháp, tam sao thất bản rồi. Có khi lỗi tại "thằng" Pháp nào đó dịch phóng tác cũng nên.

Đó là có thể một bài thơ hay đối với thế hệ những người đã cầm súng chiến đấu. Cá nhân em, và một số bạn trẻ thế hệ em thì thấy nó hơi ... cải lương. Có lẽ vì bọn em không được (bị) sống trong những ngày tháng hào hùng, bi thương giống như bối cảnh của bài thơ ở Nga. Đọc để hiểu về những năm tháng đó thôi, chứ không thấy hay, không đồng cảm về chiến tranh, có chăng là cảm nhận về tình yêu...

Geobic
10-05-2008, 00:05
Em có chỉnh sửa và nói rõ hơn ý của mình trong bài post lần trước đấy các bác ợ.... :emoticon-0102-bigsm

Việc thêm từ này từ nọ là nhiều khi do ... bí vần đấy bác Geo ạ, em hoàn toàn không muốn "sáng tác" từ nào trong bản dịch đâu. Nhưng chắc bác cũng đồng ý với em là khó có thể đạt 100% cả về từ ngữ, cả về ý tư, cả về vần điệu, bằng trắc... khi chuyển ngữ 1 bài thơ. Càng hạn chế thêm thắt, thay thế càng tốt thôi:emoticon-0102-bigsm

Nếu bác gợi ý cho em được từ tương đương mà cùng vần để em chỉnh sửa thì tốt quá. Hị hị.... :emoticon-0102-bigsm

@ Butgai: geo nói rõ thêm ý mình: Geo không phê phán, mà chỉ muốn nói, giữ khư khư mọi con chữ của nguyên tác thì gần như không thành thơ được. Do vậy bao giờ cũng cần sáng tạo. Có trường hợp bí quá, Geo cũng từng "sáng tác" thêm hẳn 1 câu trong 1 bản dịch đấy. Ma 1 câu những 8 chữ cơ. Biết như thế là không nên, nhưng rồi thấy mọi người cũng chấp nhận, chẳng ai phản đối gì, và Geo cũng im "re", cho đến hôm nay mới tiết lộ.

Chữ "liubob" chỉ là "tình yêu", còn "ngọn lửa tình" là "tình yêu mãnh liệt, nồng cháy". Thực ta, trong bài "Tôi yêu em" Puskin viết không có một hình ảnh nào, còn "Ngọn lửa tình" chính là hình ảnh mà Thúy Toàn đã đưa vào bài dịch.

"Ogon" là lửa đạn thì được, nhưng chữ "kẻ thù" thì rõ ràng là "sáng tạo" của Bútgai rồi. Nhưng Geo đã nói, sáng tạo như thế vẫn còn là quá ít.

@ Nina: Đúng là có 1 bài ngắn, dịch không khéo không còn là thơ. BẢn dịch của RBD cô đọng nhất (không thể cô đọng hơn!):

Nước sâu
Dòng chậm,
Miệng ngậm
Người khôn

Nhưng bảo đó là thơ thì nhiều người đâm hoang mang ??:emoticon-0102-bigsm

Tuy nhiên Geo pót lần trước có đến gần chục bài, "hầu như" không có người hưởng ứng...:emoticon-0106-cryin:emoticon-0107-sweat:emoticon-0106-cryin

butgai
10-05-2008, 10:47
Em rất mừng vì cuối cùng thì em và bác Geo cũng đã thống nhất được một quan điểm chung là:

1. Khi dịch thơ thì càng ít thêm thắt ngôn từ của mình vào càng tốt, trong trường hợp bí vần quá thì nên chọn những từ ít ảnh hưởng nhất đến nội dung (kia, đó, này, nọ....) rồi tiếp nữa là những từ mà gần nghĩa nhất đối với từ gốc trong nguyên tác...
2. Vì các sự thêm thắt chẳng qua là bí vần, hoặc là do cách hiểu, do đó không nên gọi nó là sáng tác.
3. Dịch trước hết là phải đúng, sau đó mới đến hay. Vừa đúng vừa hay là ... đỉnh

Em đang định hôm nào mời bác offline một bữa rượu để trao đổi học hỏi đây, chứ không thì cư dân NNN phát ...choáng vì em với bác tranh luận từ chủ đề OB, nhảy sang Pushkin rồi kéo nhau vào Simonov...., mà lại toàn nói chuyện râu ria, đôi khi lạc đề .... :emoticon-0102-bigsm

Hay em có ý kiến là bác Hungmgmi (hay bác nào phụ trách Box này nhỉ) tổ chức buổi offline cho Box Thica ở Hanoi đi!

Em vừa nghe thông báo trên TV tối qua: Chiều nay, vào lúc 14h30, trên HTV (TH Hanoi) sẽ có buổi phát hình về trao đổi xung quanh Bài thơ Đợi anh về, bác nào quan tâm thì theo dõi nhé...:emoticon-0150-hands

Geobic
10-05-2008, 15:20
Bài này thì dịch rất dễ bị đụng hàng vì từ ngữ nó quá rõ ràng, khó tìm được từ thay thế. Nhà cháu dịch mà cứ như lái xe giữa Hà nội giờ tan tầm vậy: tránh bên nọ, né bên kia mà có khi vẫn va quệt:emoticon-0102-bigsm:emoticon-0136-giggl

<table><tr><td valign="top"><font size="3"><font color="scarlet"><b> Я вас любил</font></font></b>

Я вас любил: любовь еще, быть может,
В душе моей угасла не совсем;
Но пусть она вас больше не тревожит;
Я не хочу печалить вас ничем.

Я вас любил безмолвно, безнадежно,
То робостью, то ревностью томим;
Я вас любил так искренно, так нежно,
Как дай вам бог любимой быть другим.

1829
</td><td valign="top"><font size="3"><font color="scarlet"><b> Tôi yêu em </font></font></b>

Tôi yêu em: tình vẫn còn, có lẽ,
trong hồn tôi chưa hẳn đã lụi tàn;
Nhưng không để tình đó bận lòng em,
Tôi chẳng muốn làm em thêm sầu muộn.

Tôi yêu em trong âm thầm, tuyệt vọng,
Lúc rụt rè, khi hùng hổ ghen tuông,
Tôi đã yêu em dịu nhẹ, chân thành,
Cầu cho em được ai yêu như thế.

</td></tr></table>

Geo chỉ lưu ý một chút: Trong bản gốc tiếng Nga, đây là bài thơ gieo vần rất chuẩn mực.

butgai
10-05-2008, 15:44
@bac Geo: быть может không vần hẳn với тревожит đâu bác
Nhưng nó cũng vẫn ok như kiểu cuộc đời tuy không vần hẳn với con người nhưng vẫn được sử dụng trong thơ Việt. Hoặc thậm chí kiểu tình em với đan xen ... cũng vẫn ok

Geobic
10-05-2008, 16:07
Mấy cặp chữ "người" - "đời", "em" - "xen" nói chung cũng được chấp nhận là có vần (tương đối).

Nhưng cả bài "Đợi anh về" do Butgai dịch, Geo tìm không ra một cặp chữ nào vần được như thế, nên mới xin "lưu ý một chút".

Cũng có thể là do Geo có thói quen "mổ xẻ", và ngược lại rất thích được mổ xẻ. Vì mỗi lần có ai góp ý, Geo đều thấy được tặng một điều gì đó thật tốt đẹp.

Khi nhận xét về bài của USY dịch "Gửi Cornilov", Bútgai cũng có đề cập đến vấn đề vần điệu mà: "Thỉnh thoảng mới thấy có câu vần vần với nhau một tí, cũng chưa nắm bắt được bác sử dụng niêm luật nào".

Geobic
10-05-2008, 16:14
@bac Geo: быть может không vần hẳn với тревожит đâu bác
Nhưng nó cũng vẫn ok như kiểu cuộc đời tuy không vần hẳn với con người nhưng vẫn được sử dụng trong thơ Việt. Hoặc thậm chí kiểu tình em với đan xen ... cũng vẫn ok

Vần chuẩn mực, theo Geo hiểu, bắt buộc:

Hoặc: chữ cuối câu 2 và câu 4 vần nhau.
Hoặc: chữ cuối câu 2 và câu 3 vần nhau.

Còn các câu còn lại nếu vần được thì quá tốt, nhưng nếu không thì người ta cũng không lấy làm trọng. Xét như thế, nên Geo mới cho là bài của Puskin đã gieo vần chặt chẽ:

Я вас любил: любовь еще, быть может,
В душе моей угасла не совсем;
Но пусть она вас больше не тревожит;
Я не хочу печалить вас ничем.

Я вас любил безмолвно, безнадежно,
То робостью, то ревностью томим;
Я вас любил так искренно, так нежно,
Как дай вам бог любимой быть другим.

Nina
10-05-2008, 17:58
Em nhiệt liệt phê bình bác butgai có tư tưởng ... ăn mảnh! Bác tổ chức offline box Thi ca ở Hà Nội thì hóa ra bác ... coi thường em chắc? Bác cho rằng em không xứng đáng tham gia chắc? Em mà ra ngoài Hà Nội thì bác cứ liều liệu đấy :)

Nói thế thôi, các bác muốn gặp nhau offline mini thì cứ gặp, quyền của các bác mà vui vẻ là chính ấy mà. Nhưng các bác cẩn thận kẻo offline nhiêu quá rồi chả ai chịu online viết bài nữa là không ổn đâu nhé!

Còn nói chung về dịch thơ thì em chả có phương pháp luận hay tư tưởng chỉ đạo gì đâu, miễn đọc lên nghe thấy hơi hơi xuôi tai là được rồi. Chứ còn vần điệu của mấy ông tác giả thì ... sợ lắm các bác ạ, các bác cứ xem thử cái bài quái quỷ gì của cái nhà anh Zeiev mà bác USY gửi trong topic Olga Berggoltz thì biết, em thì em không dại mà dịch bài ấy đâu.

Nina
10-05-2008, 21:34
Bài này chính Pushkin cũng "ép vần" hay sao ấy:
Напоминают мне онe để vần với при мне ở câu đầu.

Đúng ra phải là они chứ nhỉ, hay tiếng Nga cổ nó thế? Em chưa thấy bao giờ
Pushkin không hề "ép vần" bác butgai ạ. Em thấy trong từ điển Dal có viết


Он, они, оно, местоимение личное третьего лица; мн. они м. и ср. оне ж. Что он, что она — одна сатана, муж и жена. Оны, сев. оне вост. вм. они.

Nina
10-05-2008, 21:46
Thực ra mấy hôm nay em quá bận, nên chả dám nghĩ đến chuyện dịch thơ. Tuy nhiên em có cảm giác, các bài thơ mà có ... nhiều điển tích Hy Lạp, La Mã chẳng hạn, thì dịch khá mệt, vì lại còn phải chú thích nữa :(

butgai
10-05-2008, 22:09
Vần chuẩn mực, theo Geo hiểu, bắt buộc:

Hoặc: chữ cuối câu 2 và câu 4 vần nhau.
Hoặc: chữ cuối câu 2 và câu 3 vần nhau.

Còn các câu còn lại nếu vần được thì quá tốt, nhưng nếu không thì người ta cũng không lấy làm trọng. Xét như thế, nên Geo mới cho là bài của Puskin đã gieo vần chặt chẽ:

Я вас любил: любовь еще, быть может,
В душе моей угасла не совсем;
Но пусть она вас больше не тревожит;
Я не хочу печалить вас ничем.

Я вас любил безмолвно, безнадежно,
То робостью, то ревностью томим;
Я вас любил так искренно, так нежно,
Как дай вам бог любимой быть другим.

Bác nhầm 1 tí hay sao chứ: câu 1 và 3, 2 và 4 vần với nhau. Và gần như bài nào thể thơ cổ điển của Nga cũng vậy, không riêng gì bài này đâu bác ạ. Bài này thì câu 1 và 3 cuar khổ 1 lại hơi... sai vần như em đã nói là đằng khác, các bài khác của OB hay Pushkin vần chuẩn hơn

butgai
10-05-2008, 22:14
Em nhiệt liệt phê bình bác butgai có tư tưởng ... ăn mảnh! Bác tổ chức offline box Thi ca ở Hà Nội thì hóa ra bác ... coi thường em chắc? Bác cho rằng em không xứng đáng tham gia chắc? Em mà ra ngoài Hà Nội thì bác cứ liều liệu đấy :)

Còn nói chung về dịch thơ thì em chả có phương pháp luận hay tư tưởng chỉ đạo gì đâu, miễn đọc lên nghe thấy hơi hơi xuôi tai là được rồi. Chứ còn vần điệu của mấy ông tác giả thì ... sợ lắm các bác ạ, các bác cứ xem thử cái bài quái quỷ gì của cái nhà anh Zeiev mà bác USY gửi trong topic Olga Berggoltz thì biết, em thì em không dại mà dịch bài ấy đâu.

Butgai chỉ nghĩ là xa xôi về địa lý thì có mời cũng khó mà gặp được thôi chứ nếu bác Nina mà offline được cùng ở HN thì tốt quá, nghe danh và đọc bài của bác đủ thấy bút lực cũng khá là phi phàm, được diện kiến chắc cũng học hỏi nhiều điều. Riêng bác Geo thì Butgai sẽ phải mời riêng:emoticon-0150-hands.

Từ ngày vào NNN thường xuyên gặp các Bác USY, Tikva, Nina, Geo... Butgai học được rất nhiều, hôm offline SN NNN 3 tuổi, chỉ được gặp bác USY và bác Geo, mà cũng không nói chuyện được nhiều

butgai
10-05-2008, 22:39
Mấy cặp chữ "người" - "đời", "em" - "xen" nói chung cũng được chấp nhận là có vần (tương đối).

Nhưng cả bài "Đợi anh về" do Butgai dịch, Geo tìm không ra một cặp chữ nào vần được như thế, nên mới xin "lưu ý một chút".


Em hàn toàn không hiểu ý bác ở đoạn này nữa rồi bác Geo ơi, bác làm sao thế???

Đợi anh, anh sẽ về
Chỉ có điều rất đợi
Đợi anh, khi buồn tủi (chưa thật vần)
Lá vàng cơn mưa bay
Đợi, qua tuyết rơi dày
Đợi, cả hè nắng cháy
Khi không ai đợi nổi (chưa thật vần)
Họ đã quên hôm qua
Đợi anh, khi phương xa
Thư anh không về được
Khi mọi người bỏ cuộc
Chẳng ai cùng đợi anh

Em ơi, em hãy đợi
Em đừng nên nghe lời
Của tất cả những người,
Cho rằng không nên đợi.
Dẫu mẹ già con dại
Đã tin rằng mất anh,
Hết kiên nhẫn bạn thân,
Ngồi buồn bên đống lửa,
Rượu nồng cùng nhau uống, (chưa vần)
Tưởng nhớ linh hồn xanh…
Riêng em, hãy đợi anh,
Đừng vội vàng rượu viếng.

Đợi anh về em nhé,
Thần chết sẽ bỏ qua.
Mặc ai không chờ ta,
Sẽ cho rằng may mắn.
Không hiểu sự thần thánh
Của lòng em đợi chờ
Giữa lửa đạn kẻ thù
Đã cho anh sự sống
Chỉ hai ta hiểu thấu
Sao anh sống trở về:
Đơn giản vì đợi chờ
Vì riêng em đã đợi

Tuy còn 1 số chỗ chưa thật vần, nhưng em luôn cố gắng để bài thơ có được nhịp điệu và vần điệu. Nhịp vần của em là 2-3, 4-1 (câu 4 vần với câu 1 ở khổ sau để kết nối các khổ) Và em luôn sử dụng nhịp vần này trong tất cả các bản dịch thơ 7 chữ, 8 chữ...

Nhịp thơ 1-3, 2-4 cũng hay được dùng trong thơ Việt, nhưng khi bài thơ có tách từng khổ 4 câu thì em thích dùng nhịp 2-3, 4-1 hơn

Geobic
11-05-2008, 04:13
Em hàn toàn không hiểu ý bác ở đoạn này nữa rồi bác Geo ơi, bác làm sao thế???


Đúng là "làm sao" thật. Mấy hôm nay Geo làm việc gần như hết đêm, đầu nó cứ ong ong thế nào ấy:emoticon-0111-blush. Giờ cũng hơn 4h00 sáng rồi, Geo vẫn thức ngồi gõ mấy lời này đây.

Quả là Geo có nhầm, đang nói về bài "Tôi yêu em..." của Puskin, trong topic về Puskin, Geo lại viết nhầm sang bài thơ của Simonov, xin lỗi nhé. Geo vẫn nói tiếp về cái bài mà Geo bảo là "xin lưu ý nột chút" đó thôi. Trong bài đó hoàn toàn không thấy như Butgai viết: "Nhịp vần của em là 2-3, 4-1 (câu 4 vần với câu 1 ở khổ sau để kết nối các khổ). Và em luôn sử dụng nhịp vần này trong tất cả các bản dịch thơ 7 chữ, 8 chữ..."

Còn về vần thơ tứ tuyệt, Geo không nhầm đâu. Người ta có thể gieo vần vào câu 2 và 4, hoặc vào câu 2 và 3. Ví như Bútgai từng làm sau đây:

Ở trên đầu ánh mặt trời vàng cháy
Dưới cánh buồm dòng nước ngọc xanh trong (2)
Mà cánh buồm sôi sục đòi bão giông (3)
Dường như có bình yên trong bão tố

Như vậy là OK! Trong trường hợp đầu câu 1 và 3, còn trong trường hợp sau câu 1 và 4 mà vần được thì tuyệt, còn nếu không "người ta cũng không xem là trọng". Ý của Geo là thế thôi. Trong khổ tứ tuyệt trên đây Butgai cũng cho qua vần câu 1 và 4 đấy. Nhưng không sao, vần được 2 câu 2 và 3 là ổn rồi.

butgai
11-05-2008, 09:06
Đúng là "làm sao" thật. Mấy hôm nay Geo làm việc gần như hết đêm, đầu nó cứ ong ong thế nào ấy:emoticon-0111-blush. Giờ cũng hơn 4h00 sáng rồi, Geo vẫn thức ngồi gõ mấy lời này đây.

Quả là Geo có nhầm, đang nói về bài "Tôi yêu em..." của Puskin, trong topic về Puskin, Geo lại viết nhầm sang bài thơ của Simonov, xin lỗi nhé. Geo vẫn nói tiếp về cái bài mà Geo bảo là "xin lưu ý nột chút" đó thôi. Trong bài đó hoàn toàn không thấy như Butgai viết: "Nhịp vần của em là 2-3, 4-1 (câu 4 vần với câu 1 ở khổ sau để kết nối các khổ). Và em luôn sử dụng nhịp vần này trong tất cả các bản dịch thơ 7 chữ, 8 chữ..."

Còn về vần thơ tứ tuyệt, Geo không nhầm đâu. Người ta có thể gieo vần vào câu 2 và 4, hoặc vào câu 2 và 3. Ví như Bútgai từng làm sau đây:

Ở trên đầu ánh mặt trời vàng cháy
Dưới cánh buồm dòng nước ngọc xanh trong (2)
Mà cánh buồm sôi sục đòi bão giông (3)
Dường như có bình yên trong bão tố

Như vậy là OK! Trong trường hợp đầu câu 1 và 3, còn trong trường hợp sau câu 1 và 4 mà vần được thì tuyệt, còn nếu không "người ta cũng không xem là trọng". Ý của Geo là thế thôi. Trong khổ tứ tuyệt trên đây Butgai cũng cho qua vần câu 1 và 4 đấy. Nhưng không sao, vần được 2 câu 2 và 3 là ổn rồi.

Bác lại ....nhầm nữa rồi, vần là vần 4-1 chứ không phải 1-4: Câu 4 khổ trước phải vần với câu 1 khổ sau.
Nếu 1 vần với 4, rồi 4 lại vần với 1 ở khổ sau thì cả bài thơ sẽ chỉ có 1 vần!?...

Đây cũng là cái mà Butgai nhận thấy các bản dịch của NNN thường mắc, mất vần giữa các khổ (câu 1 của khổ sau bị mất vần với câu 4 của khổ trước). Nó làm cho người đọc có cảm giác các khổ trong 1 bài thơ như là những bài thơ độc lập về vần điệu.:emoticon-0127-lipss

Geobic
11-05-2008, 11:30
Bác lại ....nhầm nữa rồi, vần là vần 4-1 chứ không phải 1-4: Câu 4 khổ trước phải vần với câu 1 khổ sau.
Nếu 1 vần với 4, rồi 4 lại vần với 1 ở khổ sau thì cả bài thơ sẽ chỉ có 1 vần!?...


@ Butgai: Geo nghĩ là mình không nhhầm. Sự không bắt buộc câu 4 khổ trước vần với câu 1 khổ sau sẽ làm cho cả bài không "độc vận".

Thôi thì lấy 1 đoạn trong bài thơ vẫn nổi tiếng là hay của Vũ Cao để "soi" xem sao nhé:

Bảy năm về trước em mười bảy
Anh mới đôi mươi trẻ nhất làng (2)
Xuân Dục, Đoài Đông hai cánh lúa
Bữa thì anh tới, bữa em sang. (4)

Lối ta đi giữa hai sườn núi
Đôi ngọn nên làng gọi núi đôi (2)
Em vẫn đùa anh: Sao khéo thế
Núi chồng núi vợ đứng song đôi (4)

Bỗng cuối mùa chiêm quân giặc tới
Ngõ chùa cháy đỏ những thân cau (2)
Mới ngỏ lời thôi đành lỗi hẹn
Ai ngờ từ đó bặt tin nhau. (4)

Anh vào bộ đội lên Đông Bắc...

Hồ Dzếnh:

Em cứ hẹn nhưng em đừng đến nhé (1)
Để lòng buồn anh dạo khắp trong sân (x)
Ngó lên tay thuốc lá cháy lụi dần (x)
Anh nói khẽ: "Gớm, sao mà nhớ thế!" (4)

Xem thêm 1 đoạn nữa của Trần Hòa Bình:

Thêm một lời dại dột
Tức thì em bỏ đi (2)
Thêm một chút lầm lỳ (3)
Thế nào em cũng khóc

Thêm một người thứ ba
Chuyện tình đâm dang dở (2)
Cứ thêm một lời hứa (3)
Lại một lần khả nghi

Nhận thêm một thiếp cưới
Thấy mình lẻ loi hơn (2)
Thêm một đêm trăng tròn (3)
lại thấy mình đang khuyết...

Chắc vần gieo như thế là được chứ?

Riêng trường hợp nếu câu 2 và 3 để vần, trong thơ tứ tuyệt, thì nên có thêm vần câu 1 và 4 nữa. Như thế mới hay. Cũng có nhiều người gieo vần như thế cho cả bài, khi đó câu 4 khổ trước không cần bắt vần với câu 1 khổ sau. Cũng còn nhiều cách gieo vần nữa trong thơ Việt được chấp nhận...

Gieo vần cầu kỳ nhất có lẽ là kiểu bắt các câu 1,2 và 4 vần với nhau. Kiểu này Tố Hữu hay làm. Trường hợp này càng không nên bắt câu 4 khổ trước vần câu 1 khổ sau. Vì nếu thế thì bài thơ ảm đạm quá (gần như độc vận). Xem 1 đoạn Nguyễn Nhược Pháp:

Hôm nay đi chùa hương
Hoa cỏ mờ hơi sương
Cùng thầy mẹ em dậy
Em vấn đầu soi gương

Khăn nhỏ đuôi gà cao
Em đeo dải yếm đào
Quần lĩnh, áo the mói
Tay cầm nón qiai thao.

Mẹ cười: "Thầy nó trông
Chưn đi đôi giép cong...

Sự gieo vần câu 2-3, sau 4-5, 6-7, 8-9... và cứ thế cho đến hết bài (dù bài liền tù tì hay ngắt từng khổ 4 câu một) là một là trường hợp riêng, không nhất thiết áp dụng cho mọi bài thơ... Vì trong 1 tập thơ bài nào cũng gieo vần như thế thì đơn điệu quá. Có cả trường hợp gieo vần các câu 1-2, 3-4, 5-6, 7-8 ... đến hết bài nữa!

Nghiên cứu cách gieo vần thơ thú vị lắm. Thực ra thì Geo cũng đã tìm hiểu sơ sơ trước khi viết cho Butgai đấy... Nhưng dù sao, ai cũng có lúc chủ quan mà.

(Đây dù sao cũng là ý kiến rất riêng của Geo thôi).

butgai
11-05-2008, 12:59
@ Butgai: Geo nghĩ là mình không nhhầm. Sự không bắt buộc câu 4 khổ trước vần với câu 1 khổ sau sẽ làm cho cả bài không "độc vận".

Thôi thì lấy 1 đoạn trong bài thơ vẫn nổi tiếng là hay của Vũ Cao để "soi" xem sao nhé:

Bảy năm về trước em mười bảy
Anh mới đôi mươi trẻ nhất làng (2)
Xuân Dục, Đoài Đông hai cánh lúa
Bữa thì anh tới, bữa em sang. (4)

Lối ta đi giữa hai sườn núi
Đôi ngọn nên làng gọi núi đôi (2)
Em vẫn đùa anh: Sao khéo thế
Núi chồng núi vợ đứng song đôi (4)
......................
.

Bác Geo ơi, em với bac offline đi!!!

Em đang nói về nhịp 2-3, 4-1 trong thơ thất ngôn thì bác lại dẫn chứng nhip 1-3, 2-4

Nói chung là cách gieo vần thì có nhiều. Và nó còn nhiều yếu tố về bằng trắc, vần giữa, ngắt câu, ngắt ý trong câu khi đọc.... và cả mạch thơ nữa để quyết định gieo vần ở đâu.... Thôi, có lẽ phải offline thì mới nói hết ý được

Tuy nhiên, cách gieo vần thường phải thống nhất trong 1 bài thơ. (có những ngoại lệ, phá cách ... nhưng không phải lúc nào cũng áp dụng được)

Em cũng đang định góp ý bài Cánh buồm của bác: Khổ 1 thì nhịp 2-3, 4-1; sang khổ 2 thì chỉ có câu 1 vần với câu 4 của khổ trước, còn lại hoàn toàn mất vần; đến khổ 3 thì lại nhịp 1-3, 2-4; nhưng cũng bị mất vần 1-3, chỉ còn lại 2-4 là hơi vần:emoticon-0127-lipss

Nó đây ạ

CÁNH BUỒM

Thấp thoáng trắng cánh buồm đơn chiếc
Trong mờ xanh sương sớm biển khơi;
Buồm tìm chi ở chốn xa xôi?
Bỏ lại gì nơi cố hương thân thiết?… (Nhịp 2-3, 1-4)

Sóng cuồn cuộn trào dâng, gió rít, (Từ đây, bài thơ bị chuyển nhịp)
Cột buồm cót két, ngả nghiêng...
Ôi, hạnh phúc - buồm không chạy trốn, (có vẻ như vần với nhịp 1)
Cũng không tha thiết kiếm tìm! (Có vẻ như vần với với nhịp 2)

Dưới buồm luồng biếc trong như ngọc, (mất vần, và chuyển nhịp 1-3, 2-4)
Trên buồm tia nắng rực tựa vàng...
Nhưng nó sục sôi đòi bão tố, (mất vần)
Dường như trong bão có bình an.

Nó tương tự như bản dịch Gửi kornilov của bác USY mà em đã góp ý là không rõ dùng niêm luật nào

Geobic
11-05-2008, 14:03
Bác Geo ơi, em với bac offline đi!!!

Em đang nói về nhịp 2-3, 4-1 trong thơ thất ngôn thì bác lại dẫn chứng nhip 1-3, 2-4

Nói chung là cách gieo vần thì có nhiều. Và nó còn nhiều yếu tố về bằng trắc, vần giữa, ngắt câu, ngắt ý trong câu khi đọc.... và cả mạch thơ nữa để quyết định gieo vần ở đâu.... Thôi, có lẽ phải offline thì mới nói hết ý được

Tuy nhiên, cách gieo vần thường phải thống nhất trong 1 bài thơ. (có những ngoại lệ, phá cách ... nhưng không phải lúc nào cũng áp dụng được)

Em cũng đang định góp ý bài Cánh buồm của bác: Khổ 1 thì nhịp 2-3, 4-1; sang khổ 2 thì chỉ có câu 1 vần với câu 4 của khổ trước, còn lại hoàn toàn mất vần; đến khổ 3 thì lại nhịp 1-3, 2-4; nhưng cũng bị mất vần 1-3, chỉ còn lại 2-4 là hơi vần:emoticon-0127-lipss

Nó đây ạ

CÁNH BUỒM

Thấp thoáng trắng cánh buồm đơn chiếc
Trong mờ xanh sương sớm biển khơi;
Buồm tìm chi ở chốn xa xôi?
Bỏ lại gì nơi cố hương thân thiết?… (Nhịp 2-3, 1-4)

Sóng cuồn cuộn trào dâng, gió rít, (Từ đây, bài thơ bị chuyển nhịp)
Cột buồm cót két, ngả nghiêng...
Ôi, hạnh phúc - buồm không chạy trốn, (có vẻ như vần với nhịp 1)
Cũng không tha thiết kiếm tìm! (Có vẻ như vần với với nhịp 2)

Dưới buồm luồng biếc trong như ngọc, (mất vần, và chuyển nhịp 1-3, 2-4)
Trên buồm tia nắng rực tựa vàng...
Nhưng nó sục sôi đòi bão tố, (mất vần)
Dường như trong bão có bình an.

Nó tương tự như bản dịch Gửi kornilov của bác USY mà em đã góp ý là không rõ dùng niêm luật nào

Cản ơn Butgai đã góp ý. Bài Cánh buồm theo Geo là bài hay nhất và cũng khó dịch nhất trong thi ca của Lermontov, và Geo đã không có đủ vần để chuyển tải, đành dùng phép "vần tương đối", "vần rất tương đối".

Trong số những người dịch bài ấy, theo Geo nhận xét, nếu ai "tạo" được đủ "vần" thì lại làm mất một phần "thơ".

Bài ấy đối ý, đối lời chan chát từ trong nguyên tác, là thách thức cho mọi dịch giả. Bútgai "liếc" lại bài của bác Thúy Toàn xem, cả bài thơ bác ấy chỉ tạo được độc 1 cặp vần! Geo cũng từng bảo không phải bản dịch nào của bác ấy cũng là "đỉnh" là vì vậy.

Với bài này Geo đã cố hết sức, nhưng cũng chỉ được bằng ấy. Đọc có xuôi tai không là một nhẽ. Có phản ảnh được tinh thần của nguyên tác không, lại là một nhẽ nữa. Xin nhắc lại, ở bài này Geo đã sử dụng loại "vần rất tương đối", ví dụ Geo tam bằng lòng với cặp "vàng - an". So với cặp "không - yên" của bác TT, dù sao cũng "ổn" hơn chút xíu?

Trong bài này Geo dụng công phản ánh cái thế đối đến từng câu từng chữ của nguyên tác, nên "vần" bị loại sang hàng thứ. Ví dụ

Dưới buồm làn biếc trong như ngọc
Trên buồm tia nắng rực tựa vàng

Thôi vài lời mạo muội thế, Geo biết sức mình cũng chỉ đến thế, không làm hơn được. Còn trong 1 bài thơ (Việt), không nhất thiết phải thống nhất cách gieo vần. Sự chuyển nhịp cũng thường được sử dụng rất thành công. Nhiều nhà thơ lớn đã làm thế.:emoticon-0150-hands

Bài này chắc bị Nina "hot" sang chỗ khác thôi. Geo chuồn trước sang bên Lermontov đây.

Geobic
14-05-2008, 19:38
Dư luận đang thực sự bức xúc về một số vụ “thả” và “bắt” xảy ra trong thời gian qua. Geo xin post bài thơ của Puskin làm từ gần 200 năm trước, với hy vọng chúng ta vững tin hơn ”Ngày buồn biết dằn lòng lại - Niềm vui sẽ đến tiếp sau…”

<table><tr><td valign="top"> * * *

Если жизнь тебя обманет,
Не печалься, не сердись!
В день уныния смирись:
День веселья, верь, настанет.

Сердце в будущем живет;
Настоящее уныло:
Все мгновенно, все пройдет;
Что пройдет, то будет мило.

1825

</td><td valign="top"> * * *

Nếu bị cuộc đời lừa dối,
Bạn ơi, đừng hận, đừng sầu!
Ngày buồn biết dằn lòng lại:
Ngày vui sẽ đến tiếp sau!

Trái tim sống ở tương lai;
Hiện tại dẫu buồn, hãy nhớ:
Mọi ưu phiền sẽ thoảng qua,
Qua rồi - hết sầu hết khổ!

1825
Geo dịch
</td></tr></table>

* * *

Nếu cuộc đời đảo điên
Xin chớ buồn, chớ hận
Sống qua ngày ưu phiền
Là ngày vui lại đến.

Tim sống vì tương lai
Hiện tại dù u uất
Sự đời là thoáng chốc
Qua rồi – thành thân thương.

Huyền Anh dịch.

* * *
Nếu cuộc đời lừa anh
Xin đừng buồn, cứ đợi
Cứ gắng chịu ngày buồn
Rồi ngày vui sẽ tới.

Ta sống bằng tương lai
Hiện tại buồn ủ dột
Không có gì lâu bền
Điều gì tốt sẽ tốt.

Thái Bá Tân dịch.

* * *

Nếu như có ngày đời lừa dối
Đừng u sầu, oán trách, giận hờn!
Ngày khổ đau gắng sống tĩnh tâm
Và hãy tin: ngày vui sẽ tới.

Trái tim luôn sống trong chờ đợi
Cái hôm nay dẫu thảm trăm đường
Thời thấm thoát, qua mau mọi chuyện.
Mà chuyện qua rồi lại dễ thương.

Văn Khôi dịch

Nina
14-05-2008, 22:15
Em cũng xin ... dịch bậy mấy dòng nhé
<table> <tr> <td valid ="top">
--------------------------------

Если жизнь тебя обманет,
Не печалься, не сердись!
В день уныния смирись:
День веселья, верь, настанет.

Сердце в будущем живет;
Настоящее уныло:
Все мгновенно, все пройдет;
Что пройдет, то будет мило.

1825
</td> <td valid ="top">
-------------------------------------------

Nếu cuộc đời có lừa dối bạn,
Thì chớ buồn, chớ giận dữ bạn ơi!
Hãy nhẫn nhục trong ngày không may mắn
Và hãy tin - ngày vui sẽ đến thôi!

Để trái tim sống trong tương lai nhé;
Vì hiện tại đang buồn nản, nhưng mà:
Chẳng có gì vĩnh viễn, mọi sự sẽ đi qua
Cái gì đi qua thì sẽ thành đáng mến.

1825
</td> </tr> </table>

butgai
15-05-2008, 17:19
Các bác ơi, em vừa phát hiện 1 bản dịch của Cụ Tế Hanh, dịch bài Bạn ơi, đã đến lúc rồi của "cụ kỵ kỵ" Pushkin thế này có chết không chứ. Bao nhiêu người đã theo cách dịch này của Tế Hanh để hiểu đây là 1 bài thơ tình???

<table><tr><td valign="top">

Пора, мой друг, пора

Пора, мой друг, пора! Покоя сердца просит -
Летят за днями дни, и каждый час уносит
Частичку бытия, а мы с тобой вдвоём
Предполагаем жить, и глядь - как раз - умрем.

На свете счастья нет, но есть покой и воля.
Давно завидная мечтается мне доля -
Давно, усталый раб, замыслил я побег
В обитель дальную трудов и чистых нег.
</td><td valign="top"><font size="3">
Em ơi đã đến lúc rồi (Người dịch: Tế Hanh)

Em ơi đã đến lúc rồi
Tim anh mong sống một đời yên thân
Ngày ngày tiếp nối bay dần
Mỗi ngày đem mất một phần đời ta
Hai ta đang sống đây mà...
Nhưng như đã chết, thân ra bụi rồi
Có đâu hạnh phúc em ơi
Còn chăng yên tĩnh và đời tự do
Từ lâu anh chỉ trông chờ
Như người kiệt sức, mong chờ thoát thân
Kiếm nơi yên ổn làm ăn
Với bao tình cảm trong ngần chở che

</td></tr></table>

Pushkin viết bài thơ trên cho một người bạn quí tộc (lưu ý chữ мой друг: bạn nam, giống đực, chứ không phải là Em, giống cái như Tế Hanh hiểu và dịch). Người bạn này đã bị bắt trong vụ Nổi dậy Tháng Chạp, cuộc nổi dậy mà ông ta cho là đấu tranh vì Hạnh Phúc. Vì thế nên mới có câu:

На свете счастья нет, но есть покой и воля.
Hạnh phúc (trên thế gian này) có đâu, nhưng bình yên và tự do là có thực. (Ông bạn đã bị bắt và kết án, mất tự do và bình yên)

Xin dịch lại cho đúng tinh thần nguyên tác


<table><tr><td valign="top">
Пора, мой друг, пора

Пора, мой друг, пора!
Покоя сердца просит -
Летят за днями дни,
и каждый час уносит
Частичку бытия,
а мы с тобой вдвоём
Предполагаем жить,
и глядь - как раз - умрем.

На свете счастья нет,
но есть покой и воля.
Давно завидная
мечтается мне доля -
Давно, усталый раб,
замыслил я побег

В обитель дальную
трудов и чистых нег.

</td><td valign="top"><font size="3">
Bạn ơi, đã đến lúc

Bạn ơi, đến lúc,
con tim ta mong mỏi sự bình yên
Ngày nối tiếp ngày,
mỗi khắc giờ lại lấy đi thêm
Một phần cuộc sống
Cả bạn và tôi
Cùng đang sống đó
Nhưng chỉ ngoảnh lại là đã lìa trần

Hạnh phúc có đâu
nhưng bình yên và tự do là có thực
Đã từ rất lâu
Trong ta thầm ao ước
Đã lâu lắm rồi,
kẻ nô bộc mệt nhoài này,
đã thoáng nghĩ đến điều vượt ngục
Đến nơi xa xôi,
để sống yên bình, và hồn được chở che

</td></tr></table>

Em chơi thể tự do cho nó lạ kiểu 1 chút, thú thực là thể thơ này em không quen nên tự mình đọc cũng đã thấy "sao sao". Các bác hỗ trợ đi

butgai
15-05-2008, 17:56
Em lại thử "lục bát" phát nữa. Cũng là thể em ít dùng khi dịch thơ Nga.

<table><tr><td valign="top">
Пора, мой друг, пора

Пора, мой друг, пора!
Покоя сердца просит -
Летят за днями дни,
и каждый час уносит
Частичку бытия,
а мы с тобой вдвоём
Предполагаем жить,
и глядь - как раз - умрем.

На свете счастья нет,
но есть покой и воля.
Давно завидная
мечтается мне доля -
Давно, усталый раб,
замыслил я побег
В обитель дальную
трудов и чистых нег.
</td><td valign="top"><font size="3">
Bạn ơi đã đến lúc

Bạn ơi, đã đến lúc rồi,
Con tim mong mỏi cuộc đời bình yên
Hết ngày qua lại đến đêm,
Mỗi giờ khắc lấy đi thêm một phần
Cuộc đời và sự an bình
Bạn, tôi cùng sống muôn phần ấm êm
Nhưng rồi thử ngoảnh lại xem
Chỉ trong chớp mắt đã lên thiên đàng

Hạnh phúc nào ở thế gian!
Tự do hiện hữu, bình an đi cùng
Đã lâu ta nghĩ mông lung
Trong đầu luôn có ước mong vô ngần
Và kẻ mệt mỏi bần hàn
Đã thoáng nghĩ đến thoát thân cho rồi
Đến nơi nào đó xa xôi
Miệt mài lao động vui đời bình yên

</td></tr></table>

Geobic
15-05-2008, 21:59
Cụ Tế Hanh dịch qua bản Pháp văn và thường có những sai sót về nghĩa so với bản gốc. Với bài này, phát hiện của Butgai là rất chính xác.

<table><tr><td valign="top"> Пора, мой друг, пора

Пора, мой друг, пора!
Покоя сердца просит -
Летят за днями дни,
и каждый час уносит
Частичку бытия,
а мы с тобой вдвоём
Предполагаем жить,
и глядь - как раз - умрем.

На свете счастья нет,
но есть покой и воля.
Давно завидная
мечтается мне доля -
Давно, усталый раб,
замыслил я побег
В обитель дальную
трудов и чистых нег.

</td><td valign="top">ĐÃ ĐẾN LÚC, BẠN ƠI, ĐẾN LÚC

Đã đến lúc, bạn ơi, đến lúc
Trái tim ta đòi được bình an -
Ngày lại ngày trôi không lặp lại
Giờ mỗi giờ qua - một mảnh đời tan.
Anh và tôi dẫu đang tồn tại,
Nhưng, loáng thôi, sẽ giã biệt trần gian.

Hạnh phúc có đâu nơi trần thế,
Nhưng bình tâm, ý chí còn đây.
Đã từ lâu tôi hằng khao khát
Điều tuyệt vời sẽ đến - một vận may.
Đã từ lâu, kẻ nô lệ mỏi mòn này,
Vẫn nung nấu có ngày đào tẩu
Đến xứ sở xa xôi, nương náu
Giữa cần lao, trong sạch, ngọt ngào…

</td></tr></table>

Nina
16-05-2008, 19:04
Пора, мой друг, пора

Пора, мой друг, пора!
Покоя сердца просит -

Các bác làm em ngẩn cả người vì cái câu sau chả hiểu chủ ngữ là gì :). Tuy nhiên trước khi ... bày tỏ tình cảm thì em kịp nhớ đến Google :). Và kết quả của Google là Pushkin rất tôn trọng ngữ pháp tiếng Nga, bài thơ này của ông là

Пора, мой друг, пора! покоя сердце просит —
Летят за днями дни, и каждый час уносит
Частичку бытия, а мы с тобой вдвоем
Предполагаем жить, и глядь — как раз умрем.
На свете счастья нет, но есть покой и воля.
Давно завидная мечтается мне доля —
Давно, усталый раб, замыслил я побег
В обитель дальную трудов и чистых нег.

hungmgmi
16-05-2008, 19:10
Cảm ơn Nina, hôm qua mình cũng đọc và suy luận mãi không tài nào hiểu được ý mấy câu đầu, chả biết là cái gì просит cả, nay thì đã rõ hơn rồi.

butgai
16-05-2008, 21:44
Cảm ơn Nina, hôm qua mình cũng đọc và suy luận mãi không tài nào hiểu được ý mấy câu đầu, chả biết là cái gì просит cả, nay thì đã rõ hơn rồi.

Xin lỗi cả nhà vì đã copy cái bản tiếng Nga ấy ở chỗ ai đó post bài của cụ Tế Hanh mà không check lại chính tả, cái bản gốc mà em có là сердцe.

Bao Ngoc
20-05-2008, 19:27
ЗИМНИЙ ВЕЧЕР
Буря мглою небо кроет,
Вихри снежные крутя;
То, как зверь, она завоет,
То заплачет, как дитя,
То по кровле обветшалой
Вдруг соломой зашумит,
То, как путник запоздалый,
К нам в окошко застучит.

Наша ветхая лачужка
И печальна и темна.
Что же ты, моя старушка,
Приумолкла у окна?
Или бури завываньем
Ты, мой друг, утомлена,
Или дремлешь под жужжаньем
Своего веретена?

Выпьем, добрая подружка
Бедной юности моей,
Выпьем с горя; где же кружка?
Сердцу будет веселей.
Спой мне песню, как синица
Тихо за морем жила;
Спой мне песню, как девица
За водой поутру шла.

Буря мглою небо кроет,
Вихри снежные крутя;
То, как зверь, она завоет,
То заплачет, как дитя.
Выпьем, добрая подружка
Бедной юности моей,
Выпьем с горя; где же кружка?
Сердцу будет веселей.
CHIỀU ĐÔNG

Thơ: Puskin
Dịch thơ: Bằng Việt

Đầy trời bão nổi sa mù
Sâu xoáy từng cơn lốc tuyết
Lúc như thú rừng gầm thét
Lúc oà tiếng khóc trẻ thơ
Lúc trên mái nhà cổ sơ
Lay lắt tầng tranh than thở
Lúc đập gấp vào cửa sổ
Như người khách chậm đường xa.

Nỗi buồn tăm tối bao la
Phủ kín gian nhà dột nát.
U già ơi, sao héo hắt,
Sao u chẳng nói nên lời?
Hay tiếng thở than ngoài trời
Day dứt làm u mệt lả?
Hay guồng sợi quay rời rã
Rầm rì ru u ngủ quên?

U già của tuổi thơ con
Bạn của đời con cực khổ
Uống đi u vài ngụm nhỏ
Trái tim có bớt ưu phiền?
U hát con nghe bài hát
Về con chim biển bình yên
U hát con nghe bài hát
Cô em quẩy nước dịu hiền…

Đầy trời bão nổi sa mù
Sâu xoáy từng cơn lốc tuyết
Lúc như thú rừng gầm thét
Lúc oà tiếng khóc trẻ thơ.
Rượu đâu rồi? Uống đi u,
Bạn của đời con cực khổ
Uống đi u vài ngụm nhỏ
Trái tim có bớt ưu phiền?

Geobic
21-05-2008, 22:55
<table><tr><td valign="top"> ЗИМНИЙ ВЕЧЕР

Буря мглою небо кроет,
Вихри снежные крутя;
То, как зверь, она завоет,
То заплачет, как дитя,
То по кровле обветшалой
Вдруг соломой зашумит,
То, как путник запоздалый,
К нам в окошко застучит.

Наша ветхая лачужка
И печальна и темна.
Что же ты, моя старушка,
Приумолкла у окна?
Или бури завываньем
Ты, мой друг, утомлена,
Или дремлешь под жужжаньем
Своего веретена?

Выпьем, добрая подружка
Бедной юности моей,
Выпьем с горя; где же кружка?
Сердцу будет веселей.
Спой мне песню, как синица
Тихо за морем жила;
Спой мне песню, как девица
За водой поутру шла.

Буря мглою небо кроет,
Вихри снежные крутя;
То, как зверь, она завоет,
То заплачет, как дитя.
Выпьем, добрая подружка
Бедной юности моей,
Выпьем с горя; где же кружка?
Сердцу будет веселей.

1825

</td><td valign="top"> CHIỀU ĐÔNG

Trời tối sầm trong bão,
Lốc tuyết cuốn mịt mùng;
Lúc gầm như thú dữ,
Lúc như trẻ khóc ròng,
Lúc trên mái rệu rã
Tiếng cọng tranh trở mình,
Lúc như khách bộ hành
Nhỡ độ đường, gõ cửa...

Túp lều tranh xác xơ
Buồn thảm và u tối,
Sao vậy, mẹ già ơi (1),
Tựa song, Người chẳng nói?
Hay tiếng gào bão dông
Đã làm Người mệt mỏi,
Hay tiếng sa quay ròng
Ru ngủ Người, có phải?

Ta uống nào, mẹ ơi -
Bạn vàng thời thơ cực,
Đưa con, chén mẹ đâu?
Uống cho vui lên chút.
Hát con nghe bài hát
Về chim nhạn biển xanh,
Về cô em kín nước
Mỗi buổi sớm mai lành.

Trời tối sầm trong bão,
Lốc tuyết cuốn mịt mùng;
Lúc gầm như thú dữ,
Lúc như trẻ khóc ròng.
Ta uống nào, mẹ ơi -
Bạn vàng thời thơ cực,
Đưa con, chén mẹ đâu?
Uống cho vui lên chút!

1825
–––––––––––
1 Chỉ bà Ariôna Rôđiônôvna - nhũ mẫu của Puskin.
Bà đã theo Puskin tới sống tại làng Mikhailôpxkôie,
nơi nhà thơ bị đầy ải lần thứ hai (1824-1825).
</td></tr></table>

butgai
22-05-2008, 10:42
Cám ơn bác Geo về bản dịch và về dòng chú thích (..chỉ bà nhũ mẫu của Pushkin...).
Theo Butgai được biết thì ở VN hồi trước người ta dùng từ Vú để gọi Nhũ mẫu. Đọc bản của bác BV mà không có chú thích, em cứ nghĩ là Pushkin nói với mẹ mình. Dùng từ U Nghe có vẻ Việt hóa, nhưng không hợp thì phải...

Cá Măng
22-05-2008, 11:59
Cám ơn bác Geo về bản dịch và về dòng chú thích (..chỉ bà nhũ mẫu của Pushkin...).
Theo Butgai được biết thì ở VN hồi trước người ta dùng từ Vú để gọi Nhũ mẫu.

Em thấy dùng từ "Vú" nghe nó hơi cổ cổ, hơi cổ tích một tẹo. Còn " U già" thì em vẫn hiểu được bác butgai ạ; đại ca Dương Tường cũng dịch thế:emoticon-0111-blush

butgai
22-05-2008, 13:48
Đành rằng là vẫn nghe được nhưng từ U để chỉ những bà mẹ già nói chung một cách thân mật, kiểu như Bầm trong "Bầm ơi" mà không nói lên được quan hệ với người gọi. Nếu dùng từ Vú (già) hay nhũ mẫu thì người ta hiểu ngay là ... Osin :emoticon-0102-bigsm mà cho mình bú hồi nhỏ.:emoticon-0102-bigsm

Geobic
22-05-2008, 13:50
Em thấy dùng từ "Vú" nghe nó hơi cổ cổ, hơi cổ tích một tẹo. Còn " U già" thì em vẫn hiểu được bác butgai ạ; đại ca Dương Tường cũng dịch thế:emoticon-0111-blush

Người Việt dùng từ Mẹ Nuôi để chỉ "Nhũ Mẫu". Nhưng khi gọi họ, nếu là người trong gia đình thì có thể gọi là Vú, chứ đứa con được nuôi thường không gọi vậy. Nó sẽ gọi như gọi Mẹ nó vậy (hoặc U, hoặc Bầm...) tùy theo địa phương, và chắc hẳn không có kèm theo chữ "nuôi" ở sau. Thậm chí có những người phụ nữ bạn bè thân thiết của gia đình cũng được đứa con trong gia đình gọi là Mẹ, tuy không nuôi sữa...

Đó là lý do Geo vẫn dùng chữ "Mẹ" khi Puskin viết về Mẹ Nuôi của mình với tình cảm thật xúc động.

Nina
22-05-2008, 19:21
Hehe, các bác cứ nhè lúc em bận mà thi nhau dịch thế này :). Thôi thì em đi sau vậy

<table> <tr> <td valid= "top">
Пора, мой друг, пора
----------------------------------
Пора, мой друг, пора!
Покоя сердцe просит -
Летят за днями дни,
и каждый час уносит
Частичку бытия,
а мы с тобой вдвоём
Предполагаем жить,
и глядь - как раз - умрем.

На свете счастья нет,
но есть покой и воля.
Давно завидная
мечтается мне доля -
Давно, усталый раб,
замыслил я побег
В обитель дальную
трудов и чистых нег.
</td> <td valid= "top">
Đã đến lúc rồi, bạn tôi thân mến!
------------------------------------------
Đã đến lúc rồi, bạn tôi thân mến!
Con tim ta mong đợi chút bình an
Tháng ngày bay qua tất bật vội vàng
Mỗi một giờ lại đem đi chút ít
Một phần của cuộc đời này vậy
Mà hai chúng ta - anh với tôi
Nghĩ rằng đang được sống trên đời
Nhưng nhìn kìa - chúng ta đang chết.

Trên đời này chẳng có đâu hạnh phúc
nhưng có bình yên, và có tự do.
Đã từ lâu tôi vẫn ước mơ
Một số phận bao khát khao trông đợi
Như kẻ nô lệ xiết bao mệt mỏi
Tôi mơ rằng thoát khỏi chốn lầm than
Tới tu viện xa - chốn ngai vàng
của lao động và nghỉ ngơi trong sáng.
</td> </tr> </table>

BelayaZima
28-05-2008, 19:11
Xin góp với các bác 1 bài thơ của Puskin do nhà thơ Tế Hanh dịch :emoticon-0100-smile. Nhân đây các bác cho BZ được hỏi "Tiếng hát Gruzi" là như thế nào ạ?

Em ơi, Em đừng hát

Em ơi! Em đừng hát
Những tiếng hát Gruzi.
Vị chay cay nhắc lại
Một bờ bên kia, một đời bên kia.

Nghe giọng em ta nhớ
Một đêm trên cánh đồng
Dưới ánh trắng trong
Một người con gái xa xăm đau khổ.

Cái bóng ấy đáng thương và bất hạnh
Mỗi lần thấy em ta quên đi
Nhưng khi nghe tiếng em hát
Hình ảnh kia lại hiện về.

Em ơi! Em đừng hát
Những tiếng hát Gruzi
Vị chua cay nhắc lại
Một bờ bên kua, một đời bên kia.

Tế Hanh dịch

Nina
28-05-2008, 21:29
Bản dịch của bài thơ trên đã được post ở bài đầu tiên của chủ đề này BZ à

http://diendan.nuocnga.net/showpost.php?p=709&postcount=1 (Hoàng Trung Thông dịch)

http://diendan.nuocnga.net/showpost.php?p=711&postcount=3 (Tykva dịch)

http://diendan.nuocnga.net/showpost.php?p=3495&postcount=5 (Nina dịch)

http://diendan.nuocnga.net/showpost.php?p=11517&postcount=64 (Butgai dịch)

Chả biết em có bỏ sót ai không, mong các bác bổ sung thêm

Còn "Tiếng hát Gruzi" thì vốn là "những bài hát Gruzia", BZ à :)

butgai
09-06-2008, 13:19
<table><tr><td valign="top"><font size="3"><font color="scarlet"><b> Дар напрасный, дар случайный </font></font></b>

Дар напрасный, дар случайный,
Жизнь, зачем ты мне дана?
Иль зачем судьбою тайной,
Ты на казнь осуждена?

Кто меня враждебной властью
Из ничтожества воззвал,
Душу мне наполнил страстью
Ум сомненьем взволновал?

Цели нет передо мною:
Сердце пусто, празден ум,
И томит меня тоскою
Однозвучный жизни шум.

<i>Pushkin</i>


<b>Я думал, сердце позабыло...</b>

Я думал, сердце позабыло
Способность легкую страдать,
Я говорил: тому, что было,
Уж не бывать! уж не бывать!

Прошли восторги, и печали,
И легковерные мечты.....
Но вот опять затрепетали
Пред мощной властью красоты.

<i>Pushkin 1835</i>


</td><td valign="top"><font size="3"><font color="scarlet"><b> Món quà tình cờ và vô nghĩa
</font></font></b>
Như món quà tình cờ và vô nghĩa,
Cuộc sống ơi, sao lại đến với tôi?
Để làm gì những bí ẩn cuộc đời,
Liệu ngươi có bị đem ra phát xét?

Ai đã bằng quyền uy thù ác
Gọi tôi lên từ cõi hư vô,
Rót vào hồn tôi một nỗi đam mê
Khuấy hoài nghi trong tâm tôi như thế?

Trước mắt tôi mục tiêu không hề có:
Tim rỗng không, trí óc mù mờ,
Khiến tôi sống trong buồn bã thẫn thờ
Với âm thanh của cuộc đời đơn điệu.

<i>Butgai</i>


<b>Trái tim tôi tưởng đã quên...</b>

Tôi vẫn nghĩ, tim đã quên rồi
Đã có thể dễ dàng chịu nổi,
Những gì đã qua, tôi vẫn nói,
Chẳng bao giờ lặp lại nữa đâu!

Đã qua rồi vui sướng, buồn đau,
Và cả những mộng mơ khờ dại…
Nhưng sao bỗng lòng còn run rẩy
Trước quyền uy sắc đẹp vô biên.

<i>Butgai</i>
</td></tr></table>

Nina
09-06-2008, 23:28
<table> <tr> <td valid = "top">
-----------------------------------
Пушкин

Дар напрасный, дар случайный,
Жизнь, зачем ты мне дана?
Иль зачем судьбою тайной,
Ты на казнь осуждена?

Кто меня враждебной властью
Из ничтожества воззвал,
Душу мне наполнил страстью
Ум сомненьем взволновал?

Цели нет передо мною:
Сердце пусто, празден ум,
И томит меня тоскою
Однозвучный жизни шум.
</td> <td valid = "top">
----------------------------------------
Pushkin

Cuộc đời hỡi, ai tặng ngươi cho ta?
Một món quà bâng quơ vô nghĩa lý
Hay số phận bí ẩn nào cố ý
Đã xử ngươi phải chịu án tử hình?

Ai đã dùng quyền uy độc ác,
Nâng ta lên từ chỗ chẳng là gì
Rót vào tâm hồn ta bao say đắm
Làm trí óc ta hồi hộp bởi hoài nghi?

Đường ta đi không biết đâu bờ bến
Trái tim rỗng không, trí óc biếng lười
Ta bị đày đọa bởi nỗi buồn vô tận
Những tiếng ồn đơn điệu của cuộc đời.
</td> </tr> </table>

Geobic
22-06-2008, 10:16
Có người đề nghi Geo dịch lại "Tôi yêu em" sao cho "thật trần trụi gần nguyên tác" có thể được. Biết là công việc quá khó, khi đã có bản dịch được coi là rất thành công của dịch giả Thúy Toàn. Nhưng cũng thử đưa ra 1 phương án xem sao. Rất mong nhận được sự góp ý của mọi người.

Bản gốc có đặc điểm là rất nghèo mỹ từ (có thể nói là không có), chỉ có vài danh từ, không hề có hình ảnh nào - đúng là lối thơ "trần trụi"...

<table><tr><td valign="top"> * * *

Я вас любил: любовь еще, быть может,
В душе моей угасла не совсем;
Но пусть она вас больше не тревожит;
Я не хочу печалить вас ничем.

Я вас любил безмолвно, безнадежно,
То робостью, то ревностью томим;
Я вас любил так искренно, так нежно,
Как дай вам Бог любимой быть другим

</td><td valign="top"> * * *

Tôi yêu Em: tình yêu, có lẽ,
Vẫn chưa tắt hẳn trong lòng;
Nhưng để Em thêm day dứt thì không;
Tôi chẳng muốn Em buồn vì mọi nhẽ.

Tôi yêu Em lặng thầm, vô vọng thế,
Bị giày vò - khi nhút nhát, khi ghen;
Tôi đã yêu dịu dàng, chân thật, ơi Em -
Có Trời thấu, ai yêu Em vậy nữa.

</td></tr></table>

Geobic
02-07-2008, 06:42
Vẫn là câu cuối cùng - khó hiểu và khó dịch nhất. Qua sự góp ý của 1 độc giả, Geo đưa thêm 1 phương án dịch "Tôi yêu em" sau đây. Cũng xin nói thêm, một người bạn khác lại cho 1 lời khuyên: với Tôi yêu em, Mùa hè rớt, Mùa lá rụng, tốt nhất "ông" nên tránh xa. Chúng đã có "ngưỡng" và không ai vượt qua nổi đâu, trừ khi có một nhà thơ kiêm dịch giả nào thật "lớn". Tôi biết bạn tôi khuyên chân thành. Nhưng đã chót đâm lao rồi, nên cứ trưng ra trong vườn nhà NNN như kiểu Butgai bảo "vườn ta ta cứ leo...":

* * *
Tôi đã yêu Em: tình yêu, có lẽ,
Vẫn còn chưa tắt hẳn trong lòng;
Nhưng để Em thêm day dứt thì không,
Tôi chẳng muốn Em buồn vì mọi nhẽ.
Tôi đã yêu Em lặng thầm, vô vọng thế,
Lúc nhút nhát, khi ghen tuông - dằn vặt khôn nguôi ;
Yêu dịu dàng, say đắm tự lòng tôi -
Lạy Trời có ai cũng yêu Em đến vậy.

butgai
02-07-2008, 22:34
Tinh thần của bác Geo là đúng đắn. Cứ như lời khuyên của bạn bác thì làm sao ngày xưa ta thắng đuợc Pháp, Nhật, Mỹ... Cứ nhìn phương tiện chiến tranh của nó là đã sợ rồi. Mỗi một bản dịch đúng và hay đều có chỗ đứng của nó trong lòng một đối tượng độc giả nhất định. Và cái quan trọng nhất: mình dịch cho mình. Chừng nào mình còn chưa hài lòng, mình còn chỉnh sửa và tìm tòi. Chẳng có gì là bất biến và chẳng có tượng đài nào là bất khả thay thế.

butgai
02-07-2008, 23:40
Hưởng ứng tinh thần đúng đắn của bác Geo, Butgai em lại đánh tay lái với bản dịch lại bài thơ mà bác Hungmgmi đã post đầu tiên trong topic này với bản dịch của Thúy Toàn

<table><tr><td valign="top">
ТЫ И ВЫ

Пустое вы сердечным ты
Она, обмолвясь, заменила
И все счастливые мечты
В душе влюбленной возбудила.

Пред ней задумчиво стою,
Свести очей с нее нет силы;
И говорю ей: как вы милы!
И мыслю: как тебя люблю!
</td><td valign="top">
Ngài và Anh

Từ Ngài trống rỗng thành Anh gần gũi
Nàng buột miệng thay đổi tự bao giờ
Và tất thảy niềm hạnh phúc ước mơ
Trong tâm hồn yêu bỗng bừng thức dậy

Trước mặt nàng trầm ngâm tôi đứng
Chẳng thể nào rời mắt khỏi nàng
Và tôi nói: "Cô thật dịu dàng!"
Mà trong lòng: "Anh yêu em quá!"
</td></tr></table>

Nina
29-07-2008, 23:32
Khi nói vê Pushkin, người ta thường nghĩ đến một nhà thơ. Điều đó đúng thôi, một nhà thơ tuyệt vời. Nhưng Pushkin còn là một nhà soạn kịch cũng rất tài năng. "Boris Godunov" là một bằng chứng rực rỡ nhất. Nhưng hôm nay Nina muốn nói đến tác phẩm "Những bi kịch nhỏ" (Маленькие трагедии) của Pushkin...

"Những bi kịch nhỏ" (Маленькие трагедии) gồm có 4 vở kịch thơ: "Скупой рыцарь", "Моцарт и Сальери", "Каменный гость" và "Пир во время чумы". Đúng là những bi kịch nhỏ - nhưng đó là nói dung lượng ngắn, chứ không phải chiều sâu của những bi kịch đó... Trong bài viết ngắn này, Nina không có ý định viết nhiều về các bi kịch, mà chỉ muốn viết về ... một chút cảm xúc của mình với vở "Mozart và Salieri". Thực tế có phải Salieri đầu độc Mozart không? Đến giờ vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng. Tuy nhiên, trong "Mozart và Salieri" Pushkin đã trình bày một cách thuyết phục đến nỗi hầu như độc giả ai cũng tin vào điều đó... Sự thật văn học đã vượt lên sự thực lịch sử ...

Có phải khán giả Nga yêu Mozart một phần qua Pushkin không ?...

Tất nhiên em không dám nghĩ đến chuyện dịch vở kịch thơ này - nó quá đồ sộ vơi em. Chỉ xin giới thiệu mấy dòng cuối cùng - đó là lời thoại của Salieri sau khi đã bỏ thuốc độc vào ly rượu của Mozart


Сальери

Ты заснешь
Надолго, Моцарт! Но ужель он прав,
И я не гений? Гений и злодейство
Две вещи несовместные. Неправда:
А Бонаротти? Или это сказка
Тупой, бессмысленной толпы — и не был
Убийцею создатель Ватикана?

Salieri

À, Mozart, anh sẽ ngủ thật lâu!
Nhưng không nhẽ anh ta nói đúng
Và ta không phải thiên tài? Vì tội ác
Và thiên tài không thể đi chung.
Ồ không: còn Bonarotti?
Hay đó chỉ là lời đồn đại
Của đám đông ngu ngốc không biết nghĩ -
Và họa sĩ tạo nên Vatican
Hoàn toàn không phải kẻ giết người?

Yuni
25-11-2008, 13:03
tôi yêu em

Tôi yêu em : đến nay chừng có thể

Ngọn lửa tình chưa hẳn đã tàn phai;

Nhưng không để em bận lòng thêm nữa’

Hay hồn em phải gợn sóng u hoài.


Tôi yêu em âm thầm, không hi vọng’

Lúc rụt rè, khi hậm hực lòng ghen,

Tôi yêu em, yêu chân thành, đằm thắm’

Cầu em được người tình như tôi đã yêu em.


Puskin

FORYTCHIA
25-12-2008, 10:27
tôi yêu em

Tôi yêu em : đến nay chừng có thể

Ngọn lửa tình chưa hẳn đã tàn phai;

Nhưng không để em bận lòng thêm nữa’

Hay hồn em phải gợn sóng u hoài.


Tôi yêu em âm thầm, không hi vọng’

Lúc rụt rè, khi hậm hực lòng ghen,

Tôi yêu em, yêu chân thành, đằm thắm’

Cầu em được người tình như tôi đã yêu em.


Puskin

Hôm trước For có đọc trên một diễn đàn khác cũng có đề cập đến bài thơ tình hay nhất(.?) của anh chàng đa tình này( không đa tình làm sao có thể làm thơ tình hay được phỏng ạ) nên For khuân vác về đây luôn.

Tôi là người yêu thơ, yêu tiếng Nga và yêu thơ Nga nhất là thơ Pushkin, Lermontov, Exenhin bằng chính tiếng Nga.
Một lần nọ, nhà thơ Hoàng Khoát hiện đang công tác ở Vietnamnet sau khi nghe tôi đọc và giải thích một số thơ bằng tiếng Nga, nói với tôi:
- Cô giáo dạy văn em không đồng tình với câu dịch của dịch giả Thúy Toàn “Khi rụt rè, khi hậm hực lòng ghen”, anh có thể cho em biết nguyên văn câu ấy trong tiếng Nga như thế nào?
- Trời ơi, tôi thốt lên, chữ “томим” trong tiếng Nga là một tính động từ ngắn đuôi nghĩa là anh mệt lả, anh bị giằng xé đến kiệt sức bởi…có thể dịch là “Ngại ngần, ghen tuông từng vắt anh kiệt sức” chứ nếu dịch là “hậm hực lòng ghen” thì xin lỗi chưa đúng tầm (chưa dám nói là hạ thấp) một thi tài và hơn nữa một thiên tài thơ tầm mọi thời đại.
- Thế theo anh, dịch như thế nào?
- Được để anh thử dịch theo sát nghĩa hơn, và tôi viết lại bản dịch nhanh của mình cho nhà thơ Hoàng Khoát.
“THƯỞ YÊU EM
Có một thời anh đã trót yêu em
Dường lửa tình yêu trong tim chưa tắt
Chỉ muốn giữ cho hồn em trong vắt
Anh lặng chôn tình riêng ấy trong lòng
Cô đơn nỗi buồn, vô vọng niềm mong
Nghiệt ngã ghen tuông từng vắt anh kiệt sức
Tình đằm thắm, tình chân thành day dứt
Cầu chúa cho em người tình, yêu như chính tình anh”
Nhà thơ Hoàng Khoát khen hay và theo anh thì anh đã đọc bản dịch này cho nhiều người và được cho là dịch được.

Đó là chuyện của nhiều năm trước. Giờ đây trên diễn đàn này, tôi muốn cùng các bạn nói về vấn đề này sâu hơn.
Về dịch thuật, người Pháp nói câu: “dịch là phản” kể cũng hơi quá đáng. Tuy nhiên mỗi ngôn ngữ có cách diễn đạt khác nhau bởi vậy theo tôi: “Dịch là cô gái, đẹp thì không trung thành mà trung thành thì không đẹp” và trong dịch thuật bao giờ chúng ta cũng nên đặt lên hàng đầu ba chữ Đ: ĐÚNG, ĐẠT, ĐẸP.
Về bài thơ “Anhyêu em” của Pushkin chúng ta cũng bình tĩnh xem xét kỹ lại bản dịch của Thúy Toàn đã được đưa vào sách giáo khoa và giảng dạy nhiều năm và nhiều nhiều thế hệ học sinh chúng ta đã đọc và thuộc.
Cũng phải công nhận bản dịch của dịch giả Thúy Toàn đẹp, khá đạt nhưng có chỗ chưa đúng. Tôi xin tạm dịch nghĩa nhé:

ANH ĐÃ TỪNG YÊU EM (động từ thời quá khứ chưa hoàn thành nghĩa là đã từng yêu, nếu dịch là ANH YÊU EM thì hoàn toàn mang sắc thái khác, ta thấy các bản dịch tiếng Anh ở dưới đều dùng I LOVED YOU chứ không dùng I LOVE YOU- rất tiếc các dịch giả của ta đều dịch ANH YÊU EM làm mờ đi thầm ý của nhà thơ. Nếu muôn dịch sát nghĩa tôi xin đề nghị dịch là TỪNG YÊU EM, hoặc THƯỞ YÊU EM như tôi dịch ở trên, vừa gọn, vừa chuẩn ngữ pháp - đúng với tinh thần bài thơ. Riêng tôi dịch thoát là TÌNH ANH )
Anh đã từng (cần nói là các động từ ở đây đều là quá khứ nên dịch là đã từng, hoặc từng thì chính xác hơn) yêu em (chữ вас tác giả dùng cho người cao quý, bình thường thì người ta dùng "я тебя люблю "- Theo các nhà ngôn ngữ thì thời Puskin người ta dùng như thế kiểu Ta yêu Nàng tạm tương đương trong tiếng Việt, nếu dịch là em thì nên viết hoa “Em” để tỏ lòng tôn kính như người ở bậc được ngưỡng vọng chứ không đơn thuần “em” như một người tình bình thường) tình yêu hãy còn, có lẽ
Trong lòng anh tình yêu ấy chưa hoàn toàn tắt hẳn (tác giả dùng угасла не совсем- còn chưa tắt hẳn - hay đến thế).
Nhưng hãy để tình yêu ấy chẳng quấy rầy em thêm nữa.
Anh không muốn phiền em bởi bất cứ điều gì.
Anh đã từng yêu em lặng thầm, vô vọng
Từng giằng xé khi bởi ngại ngùng, khi bởi hờn ghen.
Anh đã từng yêu em chân thành đến thế, dịu dàng đến thế (đến mức mà)
Cầu cho em là người được yêu như thế bởi người tình khác.

Câu cuối “Как дай вам бог любимой быть другим ” thực sự làm đau đầu các nhà Pushkin học và các nhà ngôn ngữ Nga. Người em trai của tôi là Phạm Bá Thủy ở tạp chí Thế Giới Mới từng sống hơn 10 năm ở Nga và cũng đã hỏi các nhà ngôn ngữ Nga mà họ chịu vì nó không thuộc hệ ngữ pháp thông thường. Có thể nó đi với chữ “так” ở câu trên trong cấu trúc “так… как…” với nghĩa là “anh yêu em chân thành đến mức mà, êm ái đến mức mà anh cầu mong cho em được người yêu như vậy. Cũng có thể nó đi một mình thì mang nghĩa “Cầu cho em là người được yêu như thế bởi người tình khác” Chúng ta đành tạm hiểu như vậy. Có tác giả trên net cho rằng дай вам бог là mệnh lệnh cách - hỡi chúa trời hãy cho Em- sợ hơi khiên cưỡng. Ở tiếng Nga đây là một cách cầu khẩn chứ không phải là một mệnh lệnh cách. Họ còn cho rằng Thúy Toàn dịch không có mệnh lệnh cách nên không chuẩn. Thực sự Thúy Toàn dịch như câu cuối "Cầu cho em được..." là rất thoát và đẹp.Tuy nhiên vẫn chưa thể diễn tả được cái thần câu thơ. Bởi với tiếng Nga cũng như tiếng Anh đều có cách cầu khẩn nhưng không thể có thực mà rất tiếc tiếng Việt mình lại không có. Chỉ có thể ngầm hiểu thôi. Cấu trúc này tương tự trong tiếng Anh Conditional Sentences Type II (unreal/impossible)câu điều kiện không có thực, kiểu "cầu tôi là chim để bay khắp mọi miền" nhưng tôi không bao giờ là chim được cả. Ở đây câu cầu khẩn của tác giả là câu cầu khẩn không thể có thực (unreal/impossible)nghĩa là "cầu chúa (mà chỉ có chúa toàn năng mới có thể)cho em người, yêu em đúng tình anh" nhưng em ơi làm sao có được điều ấy, làm sao có được người yêu em đến mức ấy trên đời nữa hở em. Người Nga thì hiểu ngay cầu mong thế, nhưng không bao giờ có được thế. Tiếng Việt chúng ta rất tiếc không có cấu trúc ngữ pháp tương tự để hiểu thấu đáo ý thơ. Sau đây xin đưa vài phương án gọi là tạm dịch câu cuối bài thơ:
- Chỉ Chúa mới cho được người, yêu em đúng tình anh
- Làm sao có trên đời người thế nữa yêu em
- Đừng mơ tưởng hão huyền người thế nữa yêu em
- Hoài mong một người, yêu em đúng tình anh
có thể phần nào ĐÚNG, nhưng không thể ĐẸP và vì vậy không ĐẠT.
Sau nhiều trăn trở, tôi xin dịch câu cuối cùng ấy như sau:
"ƯỚC ĐƯỢC NGƯỜI, YÊU EM ĐÚNG TÌNH ANH"
với niềm mong chữ ƯỚC phần nào diễn tả cái không thể có thực trên đời, và chữ ĐÚNG để diễn tả cái không thể có thực được, không bao giờ chính xác được của ý thơ. Nhưng sau đó ít lâu tôi lại chọn lại là "ƯỚC ĐƯỢC NGƯỜI YÊU EM SÁNH TÌNH ANH" để thay chữ "Đúng " cứng nhắc bằng chữ "Sánh" ngầm chút kiêu hãnh của Thi hào.

TÔI THA THIẾT MONG CÁC BẬC THẦY CÔ DẠY VĂN HÃY TRUYỀN DẠY CÁC EM THẤU HIỂU ĐƯỢC Ý NGẦM TRONG CÂU THƠ MÀ VÌ NGỮ PHÁP KHÔNG TƯƠNG ĐỒNG VÀ VÌ VỚI LƯỢNG TỪ HỮU HẠN (CHO CÂU THƠ CUỐI CÙNG) KHÔNG THỂ NÀO DIỄN TẢ ĐƯỢC CÁI THẦN CỦA NGẦM Ý ẤY.
Thơ đẹp, thơ hay là thơ nằm ngoài cách cảm nhận thông thường, nằm ngoài ngữ pháp thường ngày. Có như vậy các dịch giả mới hiểu theo nhiều cách và người nào hiểu gần đúng với ý tác giả nhất thì càng được đón nhận hơn. Dịch còn mang chức năng giải mã tác phẩm bằng cảm thụ mỹ thuật. Mà đã là cảm thụ mỹ thuật thì vô cùng...

Phải chăng chúng ta nên phát động trên diễn đàn một cuộc thi về dịch bản dịch này bổ sung vào bản dịch của dịch giả Thúy Toàn trong sách giáo khoa? Thật đáng tiếc là chúng ta không có hệ thống truyền thông để có thể nói lên điều đó. Nhưng tôi mong các thầy, cô dạy văn khi dạy bài này hãy hiểu như cô giáo của nhà thơ Hoàng Khoát, ít nhất là không thể một thiên tài thơ lại diễn tả “hậm hực lòng ghen”. . Tôi mong các thầy cô, các bạn học sinh hãy vào diễn đàn để cùng nhau tổ chức một cuộc thi và bình chọn những bản dịch hay. Điều ấy hoàn toàn vì nền học vấn nước nhà.
Sau nhiều ngày đêm nghĩ suy và tư duy, với lòng yêu thơ Nga và Pushkin, tôi cũng gắng thử dịch lại bài thơ này lần nữa với ước mong dần chạm đến 3 Đ: ĐÚNG, ĐẠT, ĐẸP tuy mục tiêu ấy còn quá vời xa…Tôi xin tặng bản dịch này cho các thầy cô dạy văn, cho các bạn học sinh, cho những người yêu thơ, mong các bạn hiểu được phần nào ẩn ý của câu cuối bài thơ, câu có sức nặng nhất, hay nhất của cả bài thơ; chí ít làm mờ đi chữ “hậm hực” tầm thường hóa một thi tài.

TÌNH ANH
Pushkin

Ngọn lửa tình từ thuở yêu Em
Dường còn cháy trong tim anh chưa tắt
Chỉ muốn giữ cho hồn Em trong vắt
Anh lặng chôn tình riêng ấy trong lòng
Từng yêu Em trong vô vọng, âm thầm
Từng giằng xé bởi ghen tuông, ngần ngại
Từng yêu Em bao chân thành, êm ái
Ước được người yêu Em sánh tình anh

Bản dịch Phạm Bá Chiểu

Xin các bạn tham khảo thêm bản chính và bản dịch của Thúy Toàn:

Я вас любил

(Nguyên bản tiếng Nga)

Я вас любил: любовь еще, быть может,
В душе моей угасла не совсем;
Но пусть она вас больше не тревожит;
Я не хочу печалить вас ничем.
Я вас любил безмолвно, безнадежно,
То робостью, то ревностью томим;
Я вас любил так искренно, так нежно,
Как дай вам бог любимой быть другим.


(Bản dịch thơ của Thúy Toàn)

Tôi yêu em đến nay chừng có thể
Ngọn lửa tình chưa hẳn đã tàn phai;
Nhưng không để em bận lòng thêm nữa,
Hay hồn em phải gợn sóng u hoài.

Tôi yêu em âm thầm, không hy vọng,
Lúc rụt rè, lúc hậm hực lòng ghen,
Tôi yêu em, yêu chân thành, đằm thắm,
Cầu cho em được người tình như tôi đã yêu em.


Và 3 bản dịch tiếng Anh
I LOVED YOU.

I loved you, and I probably still do,
And for awhile the feeling may remain;
But let my love no longer trouble you,
I do not wish to cause you any pain.
I loved you; and the hopelessness I knew,
The jealousy, the shyness -- though in vain --
Made up a love so tender and so true
As may God grant you to be loved again.

Pushkin _ 1829

I LOVED YOU.


I loved you; and the feeling, why deceive you,
May not be quite extinct within me yet;
But do not let it any longer grieve you;
I would not ever have you grieve or fret.
I loved you not with words or hope, but merely
By turns with bashful and with jealous pain;
I loved you as devotedly, as dearly
As may God grant you to be loved again.

I loved you
Pushkin

Even now I may confess,
Some embers of my love their fire retain;
But do not let it cause you more distress,
I do not want to sadden you again.
Hopeless and tongue-tied, yet I loved you dearly
With pangs the jealous and the timid know;
So tenderly I loved you, so sincerely,
I pray God grant another love you so.


Các bạn ơi, còn chờ gì nữa hãy trình làng bản dịch của mình đi

Phạm Bá Chiểu

Nina
25-12-2008, 13:46
Hehe, trong chủ đề này các bác bàn đến bài thơ này của Pushkin có lẽ cũng được mấy vòng rồi ấy chứ (Mọi nẻo đường đều dẫn tới Я Вас любил)

Em thì thấy, dù có cảm thấy bản dịch của Thúy Toàn có nhược điểm đi nữa, nhưng đó là bản dịch đầu tiên được biết đến rộng rãi, và được bạn đọc Việt Nam yêu mến, và bản dịch này cũng thực sự truyền đạt được phần lớn những gì Pushkin muốn nói đến trong bài thơ gốc, cho nên ... nó vẫn là bản dịch được yêu thích nhất. Dịch thì không khó, dịch vừa đúng vừa hay mới khó kia, chưa kể người dịch sau thì lại còn ... không được lặp lại những người dịch trước ...

Còn sản phẩm dịch 5 phút của em thì thế này

Ta đã yêu nàng
Aleksandr Pushkin

Có thời ta đã yêu nàng
Trong lòng tình vẫn chưa hoàn toàn phai
Nàng ơi, đời đã an bài
Tình ta đâu nỡ khiến ai buồn phiền
Yêu trong vô vọng, lặng im
Khổ vì nhút nhát hờn ghen đôi đàng
Yêu nàng chân thực, dịu dàng
Cầu người sau cũng yêu nàng như ta

FORYTCHIA
25-12-2008, 14:05
Hehe, trong chủ đề này các bác bàn đến bài thơ này của Pushkin có lẽ cũng được mấy vòng rồi ấy chứ (Mọi nẻo đường đều dẫn tới Я Вас любил)

Em thì thấy, dù có cảm thấy bản dịch của Thúy Toàn có nhược điểm đi nữa, nhưng đó là bản dịch đầu tiên được biết đến rộng rãi, và được bạn đọc Việt Nam yêu mến, và bản dịch này cũng thực sự truyền đạt được phần lớn những gì Pushkin muốn nói đến trong bài thơ gốc, cho nên ... nó vẫn là bản dịch được yêu thích nhất. Dịch thì không khó, dịch vừa đúng vừa hay mới khó kia, chưa kể người dịch sau thì lại còn ... không được lặp lại những người dịch trước ...

Còn sản phẩm dịch 5 phút của em thì thế này

Ta đã yêu nàng
Aleksandr Pushkin

Có thời ta đã yêu nàng
Trong lòng tình vẫn chưa hoàn toàn phai
Nàng ơi, đời đã an bài
Tình ta đâu nỡ khiến ai buồn phiền
Yêu trong vô vọng, lặng im
Khổ vì nhút nhát hờn ghen đôi đàng
Yêu nàng chân thực, dịu dàng
Cầu người sau cũng yêu nàng như ta

Ta đọc một lèo Nina
Ai ngờ lục bát ngân nga yêu nàng
Pushkin áng dịu dàng
Để cho nhân loại muôn phần yêu ông

:emoticon-0150-hands

chaika
04-02-2009, 02:06
Các bác quả là tài ba quá, CK không có chút năng khiếu nào trong lĩnh vực này. Nay có một đoạn thơ ngắn của Pushkin cần dịch, có bác nào bỏ chút thì giờ giúp CK với. Xin cảm ơn trước.:emoticon-0150-hands

"Она была нетороплива,
Не холодна, не говорлива,
Без взора наглого на всех,
Без притязаний на успех,
Без этих маленьких ужимок,
Без подражательных затей...
Все тихо, просто было в ней"

А.С. Пушкин.

USY
04-02-2009, 07:58
Bác Chaika ra đề quả khó quá! Đoạn thơ của đại thi hào Pushkin tả nàng Tatyana Larina trong "Evgheni Onegin" đã làm khốn khó bao nhiêu sinh viên tiếng Nga! Nhà thơ Thúy Toàn trước đã dịch toàn bộ truỵên thơ này rôi, nhưng thú thật là em chưa được đọc:emoticon-0111-blush.
Vì là "Evgheni Onegin", tác phẩm kinh điển của văn học Nga, nên em rất muốn đọc thành lục bát, giống như "Kiều" của đại thi hào Nguỹên Du. Chỉ tiếc là bản dịch không sao như ý được, cả về việc truyền tải nội dung, cả về âm điệu, câu chữ.. Em bó tay xin hàng, bác Chaika ơi!
Xin trình bác một phương án khả dĩ nhất mà em có:

"Она была нетороплива,
Не холодна, не говорлива,
Без взора наглого на всех,
Без притязаний на успех,
Без этих маленьких ужимок,
Без подражательных затей...
Все тихо, просто было в ней"
("Evgheni Onegin" - A.S. Pushkin)
"Nàng khoan thai, chẳng vội vàng,
không láu táu, chẳng lạnh lùng làm cao,
Không nhìn ai vẻ ngạo đời,
Không màng hơn thiệt cùng người đua tranh,
Chẳng hề điệu bộ làm duyên
Không trò bắt chước tầm thường ngô nghê...
Nhìn nàng lòng những say mê
Êm đềm thuần khiết một bề thanh cao"

chaika
04-02-2009, 17:10
Cám ơn Usy nhiều nhiều, không ngờ bạn dịch nhanh và hay đến thế. Sát nghĩa như vậy là CK thích lắm rồi. Mình cứ loay hoay mãi mà không gieo nổi một vần!
CK đang dịch một bài về một ngôi sao người Nga, cô gái có những phẩm chất chính xác như những vần thơ tả nàng Tatyana của Pushkin. Người ta dùng nó để ca ngợi tính cách của ngôi sao này làm CK vướng mắc mãi. Cám ơn Usy lần nữa. Bạn thật giỏi giang.

Chúc vạn sự như ý nhé!:emoticon-0115-inlov

Nina
04-02-2009, 17:58
Ồ, chị USY dịch hay quá. Em cũng dịch chơi một chút nhé

Она была нетороплива,
Не холодна, не говорлива,
Без взора наглого для всех,
Без притязаний на успех,
Без этих маленьких ужимок,
Без подражательных затей...
Всё тихо, просто было в ней,
Она казалась верный снимок
Du comme il faut...

Trông nàng không có chút gì vội vã
Không lạnh lùng, cũng chẳng nói nhiều
Không có cái nhìn khinh mạn tự cao
Không cố gắng trở thành tâm điểm
Không cần những trò điệu bộ quyến rũ người
Không có ý bắt chước ai ngớ ngẩn
Trông nàng thật giản dị và tĩnh lặng
Một bức ảnh trung thực của điều
Người ta vẫn gọi là sự quý phái thanh cao
("Evgheni Onegin" - A.S. Pushkin)

Geobic
05-02-2009, 19:50
Ta đọc một lèo Nina
Ai ngờ lục bát ngân nga yêu nàng
Pushkin áng dịu dàng
Để cho nhân loại muôn phần yêu ông

:emoticon-0150-hands

Để cho nhân loại muôn "phàng" yêu ông chứ!...

Geobic
05-02-2009, 20:10
Bác Chaika ra đề quả khó quá! Đoạn thơ của đại thi hào Pushkin tả nàng Tatyana Larina trong "Evgheni Onegin" đã làm khốn khó bao nhiêu sinh viên tiếng Nga! Nhà thơ Thúy Toàn trước đã dịch toàn bộ truỵên thơ này rôi, nhưng thú thật là em chưa được đọc:emoticon-0111-blush.
[/TABLE2]

Theo Geo biết, Thúy Toàn đầu hàng tiểu thuyết thơ này của Puskin, hình như Thái Bá Tân là dịch giả duy nhất đủ kiên nhẫn làm điều đó. Ông ta làm xong trong vòng 3 tháng. Có thể coi là kỷ lục.
Thái Bá Tân có tài đưa ra "kế hoạch" dịch của mình, ví dụ mỗi ngày ông định ra là dịch 5 trang, thì trong ngày, kiểu gì ông cũng làm xong 5 trang ấy, kể cả phải thức suốt đêm. Và thơ dịch của ông bao giờ cũng gieo vần chặt chẽ...

dangkiena3
29-04-2009, 19:29
Роза

Hoa hồng (Người dịch: Nguyễn Đăng Kiên)

Где наша роза,
Друзья мои?
Увяла роза,
Дитя зари.

Не говори:
Так вянет младость!
Не говори:
Вот жизни радость!

Цветку скажи:
Прости, жалею!
И на лилею
Нам укажи.


Hoa hồng

Hoa hồng đâu nhỉ?
Bạn của tôi ơi
Tàn lụi đi rồi
Đứa con buổi sớm

Bạn ơi đừng nói
Tuổi xuân như hoa
Tàn lụi ngày qua
Niềm vui cuộc sống

Hoa ơi nhắn gửi
Xin lỗi hoa ơi
Hãy chỉ giúp tôi
Sang vườn hoa huệ

Nina
29-04-2009, 20:43
Роза

Александр Пушкин

Где наша роза,
Друзья мои?
Увяла роза,
Дитя зари.

Не говори:
Так вянет младость!
Не говори:
Вот жизни радость!

Цветку скажи:
Прости, жалею!
И на лилею
Нам укажи.
Hoa hồng

Aleksandr Pushkin

Đâu rồi các bạn nhỉ
Đóa hồng của chúng mình?
Đóa hồng đã tàn héo
Đứa con của bình minh.

Nhưng hãy xin chớ nói
Tuổi xuân héo vậy thôi!
Và cũng xin đừng nói:
Ôi niềm vui cuộc đời!

Hãy nói với đóa hoa
xin lỗi, tôi tiếc lắm!
Hãy chỉ cho chúng tôi
Đâu đóa hoa huệ thắm!
http://img504.imageshack.us/img504/7669/34906187.jpg (http://img504.imageshack.us/my.php?image=34906187.jpg)

Trăng Quê
05-06-2009, 10:33
Hoa tươi dưới chân tượng đài Pushkin

Nguyệt VŨ
http://echxanh1968.files.wordpress.com/2009/04/pushkin1.jpg

Mùa hè năm 1799 tại Matxcơva một mặt trời lạ xuất hiện – mặt trời của thi ca Nga - Aleksandr Sergeevich Pushkin. Nhà thơ cổ điển Nga nổi tiếng thế giới sinh ra trong một gia đình quý tộc bị sa sút nhưng rất yêu văn thơ. Gia đình ông thường đón tiếp các văn nghệ sỹ có tiếng như Karamzin , Derzhavin, Bogdanovich, Krylov… Cậu bé Sasha (tên thân mật của Pushkin) đã làm thơ từ năm lên 8 tuổi đến năm 15 tuổi Pushkin chính thức được gọi là nhà thơ sau khi bài thơ “Gửi nhà thơ- bạn tôi” của ông đăng trên tạp chí “Tin tức châu Âu”, số tháng 7-1814.

Nhà văn Nga Nikolai Gogol viết: “Pushkin là một hiện tượng đặc biệt, và có thể là một hiện tượng duy nhất của hồn Nga. Trong con người này, thiên nhiên Nga, tâm hồn Nga, tiếng Nga, tính cách Nga được phản ánh một cách trong sáng, bằng một vẻ đẹp trong sáng, tưởng như một bức tranh phong thủy hiện lên trên nền một tấm kính trong veo”… ( nguồn Thivien.net)

Pushkin sinh ra để yêu và chết cũng vì yêu, chính điều đó đã làm cho thơ ông lúc nào cũng lãng mạn say đắm và gần như là bốc cháy, chính điều đó đã làm nên Pushkin nhà thơ tình có một không hai trên thế giới. Puskin luôn nói rằng “không thể sống mà không yêu”.

Ngày 10-2-18 37, nước Nga đã mất một nhà thơ vĩ đại trong một trận đấu súng vì người vợ yêu Natalia Goncharova nhưng mặt trời thi ca của Nga không bao giờ tắt. Trái tim ông còn đập trong những vần thơ tình bất diệt, những đam mê nóng bỏng ngọt ngào, rằng thế giới này cần lắm tình yêu. Thơ của ông được dịch ra rất nhiều thứ tiếng và lan toả trên toàn thế giới. Hàng trăm năm đã trôi qua người Nga nhớ về ông như nhớ về một linh hồn thơ bất diệt, họ đã dựng tượng đài của ông trên đại lộ Tverskaia, đại lộ chính của Matxcơva. Người dân Matxcơva ngày ngày mang hoa tươi đến phủ kín chân tượng đài. Người Việt nam biết đến thơ Pushkin qua các bản dịch của dịch giả Thuý Toàn, Bằng Việt và rất nhiều dịch giả khác…

Thơ của Pushkin ngắn gọn súc tích, giàu âm thanh hình ảnh và luôn đọng lại trong lòng người đọc những lời thơ thánh thiện ngọt ngào như suối lặng mây bay. Pushkin là người gốc Ethiopi nên thoảng đâu đó có những bài thơ rất dữ dội và đam mê, rất con người. Tình yêu làm cho người ta khát khao và những vần thơ của Pushkin đã trào lên sự sống. Thơ của ông đã đi hết tình yêu với tất cả các cung bậc sướng vui, đau khổ, hờn ghen, hậm hực cả thất vọng nữa…

" Tác phẩm văn chương mà không vỗ vào bản năng con người thì không ai đọc". Ai đó đã nói như vậy . Và Pushkin là thế…mới hiểu vì sao cả thế giới nghiêng mình cả dân tộc Nga tôn thờ và ngưỡng vọng.
Dòng họ Pushkin có nhiều phụ nữ hơn nam giới. Hiện nay ở Matxcơva không còn ai mang họ Pushkin trực hệ. Sau khi đại thi hào qua đời dòng họ này cũng không còn ai làm thơ nữa.

Nhân dịp 210 năm ngày sinh của nhà thơ (6-6-1799), Nguyệt VŨ xin giới thiệu một số bản dịch thơ Pushkin của mình thay một bó hoa tươi đặt dưới tượng đài của Mặt trời thi ca Nga - Aleksandr Sergeevich Pushkin.
http://www.moscow-taxi.com/images/museums/pushkin-monument-museum.jpg

Đêm
Giọng anh thổn thức dịu dàng
Đêm đen tĩnh lặng phá tan. Khuya rồi.
Bên giường ngọn nến buồn rơi
Câu thơ hoà ánh lửa ngời, reo lên

Suối tình chảy mãi đầy em
Mắt em lấp lánh trong đêm tối oà
Mỉm cười, nghe tiếng rên la:
Anh, anh …yêu lắm, em là …của anh…

Tôi đã yêu em

Lửa tình leo lắt hồn tôi;
Tôi yêu em: vẫn yêu người trong tim,
Nhưng thôi chẳng quấy rầy thêm
Tôi đâu có muốn ưu phiền cho em

Khi rụt rè, lúc hờn ghen
Đã yêu thầm lặng, niềm tin chẳng còn
Đã yêu mòn mỏi héo hon
Cầu Chúa: - ai đó khác con yêu nàng.

Người khổng lồ một mắt*

Lưỡi cứng đờ và trí khôn biến mất
Trên đầu anh chỉ có một mắt thôi
Ngắm em bằng:
mắt duy nhất của tôi

Còn nếu như vật đổi sao dời:
Anh sẽ có một trăm con mắt,
Thì em vẫn là người duy nhất
Trăm mắt này chỉ ngắm em thôi.

* Nhân vật trong thần thoại Hy lạp.

Nếu đời nỡ lừa dối anh

Nếu đời nỡ lừa dối anh,
Xin đừng đau buồn, đừng giận!
Ngày sầu cũng đành chấp nhận:
Ngày vui, tin rằng, đến thôi.

Con tim hướng tới tương lai;
Dẫu giờ có sầu hiu hắt:
Mọi chuyện tức thời, qua hết;
Sẽ đến những gì mến thương.

Con đường mùa đông

Qua sương mù gợn sóng
Trăng lách mình hiện ra,
Giữa cánh rừng hoang vắng
Ánh trăng buồn giá băng.

Trên con đường mùa đông
Lao nhanh xe tam mã,
Tiếng lục lạc buồn tẻ
Nặng nề vang trong đêm.

Có điều gì nghe quen
Người đánh xe đang hát:
Khi phóng khoáng ào ạt,
Lúc u sầu thê lương…

Không ánh đèn, lều tranh,
Chốn thâm sơn và tuyết
Đón anh …những tấm biển
cột cây số loáng qua...

Buồn, chán quá … Nina
Ngày mai anh trở lại,
Đắm đuối nhìn em mãi
bên lò sưởi, em yêu.

Kim đồng hồ gõ đều
những vòng quay trễ nải,
Tí tách kêu phiền toái.
Đêm không chia đôi ta.

Đường buồn lắm, Nina
Bác đánh xe thiu ngủ,
Tiếng lục lạc nhạt tẻ,
Trăng ảo mờ xa xăm.

Văn Nghệ Trẻ số 23/2009

hungmgmi
05-06-2009, 11:41
Góp với chị TQ mấy bức ảnh "cây nhà lá vườn" chụp tượng đài Pushkin:
Tại Quảng trường Pushkin:
http://i14.photobucket.com/albums/a326/hungmgmi/IMG_8566.jpg

http://i14.photobucket.com/albums/a326/hungmgmi/IMG_8568.jpg

Trước ngôi nhà thi sĩ từng ở trên phố Arbat cũ:
http://i14.photobucket.com/albums/a326/hungmgmi/IMG_8800.jpg

Và ở Pushkino, ngoại vi Saint Peterburg:
http://i14.photobucket.com/albums/a326/hungmgmi/IMG_9164-2.jpg

tieuboingoan
06-06-2009, 09:38
TBN thấy bài này bên vnn.vn, đọc thấy hay hay, nên copy sang đây cho cả nhà tham khảo nha

Lời nguyền của dòng họ Pushkin


Theo thông tin của Vesty. ru, trong những ngày đầu tháng 6 này, 80 người là hậu duệ của đại thi hào Nga A.S.Pushkin hiện đang sống ở các châu lục trên thế giới đã trở về Matxcơva để tham dự một chương trình văn hóa lớn, kỷ niệm 210 năm ngày sinh của Pushkin (6-6-1799 – 6-6-2009). Đại hội hậu duệ của A.S.Pushkin toàn thế giới lần thứ 1 đã khai mạc vào 3-6-2009.

http://images.vietnamnet.vn/dataimages/200906/original/images1802274_1.jpg
Tượng đài Pushkin ở thủ đô Matxcơva


Những người tổ chức Đại hội cho biết một con số rất cụ thể, rằng con cháu của Pushkin trên trái đất này hiện có 234 người, và vào tháng 11 tới đây sẽ là …235! Thực ra, hậu duệ của văn hào, những người sống ở nước Nga từ lâu vẫn thường xuyên có những liên hệ mật thiết với nhau. Mười năm trước đây đã có một cuộc hội ngộ của gần 40 người trong ngày lễ “Những ngày Pushkin bên bờ sông Enisei”. Nhưng hội ngộ trên quy mô toàn cầu như thế này thì đây là lần đầu tiên.
http://images.vietnamnet.vn/dataimages/200906/original/images1802278_2.jpg
Vào dịp sinh nhật Pushkin, độc giả khắp năm châu
thường có mặt tại đây để bày tỏ lòng ngưỡng mộ


Có một điều đáng lưu tâm là, trong tất cả những người thuộc dòng họ Pushkin, không có và chưa từng có một ai là thi sĩ! Truyền thuyết của họ tộc để lại kể rằng, đại thi hào đã … cấm con cháu mình “lập thân” bằng văn chương, thơ phú.

Thực hư thế nào người ta chưa tìm hiểu được, chỉ có một điều rất rõ rằng, cho dù không làm thơ, con cháu Pushkin vẫn có những phương cách khác nhau để gìn giữ khởi nguồn tinh thần đẹp đẽ mà họ nhận được từ bậc tiền nhân của mình.
http://images.vietnamnet.vn/dataimages/200906/original/images1802286_4.jpg
Ngày thơ Pushkin luôn thu hút rất đông người Nga tham dự


Ông Nikolai Soldantenkov, một Nga kiều ở Pháp, hiện là linh mục của Nhà thờ chính thống giáo Nga ở Pháp, nói: “Đối với tôi, việc được gặp gỡ với những người cùng họ tộc thật là quan trọng, hơn nữa, lại gặp nhau trên mảnh đất tổ phụ. Tôi sinh ra ở Pháp, nhưng tôi luôn cảm thấy rất buồn vì tổ tiên mình là người Nga mà mình lại trở thành một người ngoại quốc. Tôi gắng truyền thụ lại cho con cháu tôi những cảm nhận về một nền văn hóa Nga giàu có, về lịch sử văn học và âm nhạc”.

Kỷ niệm 210 năm ngày sinh Pushkin, trên khắp nước Nga, dự kiến sẽ diễn ra rất nhiều hoạt động văn hóa, văn học ở các viện bảo tàng, trường đại học và cả các quảng trường, sân chơi công cộng. Bảo tàng Pushkin trên đường Prechistenka lần đầu tiên giới thiệu triển lãm có cái tên kỳ lạ: “Tiền – Pushkin – lại tiền!”, trong đó người ta phân tích chủ đề “tiền bạc” trong các tác phẩm của Pushkin.
http://images.vietnamnet.vn/dataimages/200906/original/images1802284_3.jpg
Đường vào khu bảo tồn Pushkin "Mikhailovskoye" tại thành phố Pskov


Vào đúng ngày 6-6-2009 tại thành phố Pskov và Khu bảo tàng bảo tồn Pushkin “Mikhailovskoye” sẽ diễn ra Ngày Thơ Pushkin toàn quốc lần thứ 43. Tìm hiểu kỹ thêm về Ngày Thơ này, thật thú vị khi biết rằng, cách đây tròn 100 năm người ta đã bàn đến việc tổ chức Ngày Thơ Pushkin thường niên, nhưng sáng kiến này chỉ được thực hiện từ năm 1967. Trong 43 năm qua, nhà văn Iraklii Luarsabovich Andronikov đảm nhiệm trọng trách chủ tịch hội đồng tổ chức Ngày thơ Pushkin toàn quốc.

43 lần tổ chức ngày thơ là 43 lần thành phố Pskov rộn ràng với thơ ca, từ đọc thơ ngoài đường phố đến những buổi biểu diễn ca hát kịch theo các tác phẩm của Pushkin. Năm nay còn có một điều đặc biệt khác nữa là, ban tổ chức tuyên bố mời tất cả mọi người đến thưởng thức thơ ca quanh một ấm samovar đang bốc khói, với một chén trà của bà nhũ mẫu Arina Rodionovna, người “bạn lòng tri kỷ - những ngày thơ cơ hàn” của nhà thơ.
http://images.vietnamnet.vn/dataimages/200906/original/images1802282_5.jpg
Viện Pushkin ở Matxcơva, nơi đào tạo nhiều lưu học sinh người Việt


Người ta dự định đặt rất nhiều những chiếc bàn có trải khăn hoa, họa tiết xinh xắn đáng yêu, có bánh vòng, có trà ngon cùng những chiếc ghế gỗ dài ở khắp các góc của Khu bảo tồn. Khách đến đây sẽ ăn bánh, uống trà và nghe những bài dân ca Nga cổ do các bà các mẹ đến từ nhiều miền đất của nước Nga. Năm ngoái, tại đây, nhân kỷ niệm 250 năm ngày sinh của bà nhũ mẫu nổi tiếng Arina, lần đầu tiên đã có một cuộc gặp mặt các bà nhũ mẫu toàn nước Nga!

Gìn giữ những bài ca cổ qua giọng ca của các bà, các mẹ, các nhũ mẫu, hẳn người Nga luôn kỳ vọng sẽ có được những “Pushkin” nữa trong lịch sử văn học của nước nhà, hay chí ít là những nhà thơ, bất chấp lời nguyền kỳ lạ của dòng họ Pushkin!

Thụy Anh
Theo www.vnn.vn

Nina
06-06-2009, 10:18
Hihi, bài viết ngắn về dòng họ Pushkin và "lời nguyền" đã được đăng ở ngay trang đầu topic này các bác ạ

http://diendan.nuocnga.net/showpost.php?p=713&postcount=5

R@y
12-06-2009, 09:54
Chậc, chậc, bác Geo ra đề ...ác quá

Dòng sâu nước chảy lặng thinh,
Người khôn người sống ẩn mình mới hay.

Em xin phép được mượn bác câu này làm chữ ký nhé! bác tykva dịch mấy câu này em thấy hay quá!!!

hungmgmi
03-07-2009, 09:28
Ở Việt Nam ta, ai là người dịch thơ Pushkin đầu tiên?
Có một bạn trẻ có lẽ vì quá mê dịch giả Thúy Toàn với những "Anh nhớ mãi phút giây huyền diệu", "Tôi yêu em đến nay chừng có thể"...mà đã`gán cho ông danh hiệu này. Rất may trước khi mang bài viết đi in báo, bạn trẻ nọ đã đưa cho bác Thúy Toàn xem và cho ý kiến.
Và nhà thơ, dịch giả Thúy Toàn đã nói rõ luôn ý kiến của mình, rằng ông không phải là người đầu tiên dịch thơ Pushkin. Người đầu tiên đó, chính là nhà thơ xứ Nghệ Hoàng Trung Thông (1925-1993).
Năm 1957, nhà thơ Hoàng Trung Thông đã dịch và in truyện cổ tích Nga bằng thơ Nàng công chúa thiên nga tại NXB Kim Đồng. Cũng năm này, ông cho in tác phẩm Ông lão đánh cá và con cá vàng, một truyện cổ tích khác của Pushkin. Trong năm này, nhân kỷ niệm 120 năm ngày mất của Pushkin, bản dịch của Hoàng Trung Thông trường ca Người tù Cáp ca dơ được công bố trên số 5 tạp chí Văn Nghệ.
Điều đặc biệt, Hoàng Trung Thông tiếp cận với thơ Nga đều qua các bản dịch ra tiếng Trung quốc.
Trước khi dịch Pushkin, nhà thơ của "Có sức người sỏi đá cũng thành cơm" đã dịch Maiakovski. Ông chính là người đầu tiên đưa nhà thơ vô sản có "trái tim quá cỡ" đến với độc giả VN.
Rất tiếc, mảng sáng tạo dịch thuật này của nhà thơ Hoàng Trung Thông chưa được các nhà phê bình văn học để ý tới.

huongdiep
16-07-2009, 11:38
GỬI

Anh nhớ mãi phút giây huyền diệu:
Trước mắt anh em bỗng hiện lên,
Như hư ảnh mong manh vụt biến,
Như thiên thần sắc đẹp trắng trong.

Giữa ray rứt sầu đau tuyệt vọng
Giữa ồn ào xáo động buồn lo
Tiếng em nói bên tai anh văng vẳng
Bóng dáng em anh gặp lại trong mơ.

Tháng ngày qua những cơn gió bụi,
Đã xua tan mộng đẹp tuổi thơ,
Lãng quên rồi giọng em hiền dịu,
Nhoà tan rồi bóng dáng nguy nga.

Giữa cô quạnh âm u tù hãm
Dòng đời trôi quằn quại hắt hiu,
Chẳng tiên thần, chẳng nguồn cảm xúc,
chẳng đời, chẳng lệ, chẳng tình yêu.

Cả hồn anh bỗng bừng tỉnh giấc:
Trước mắt anh em lại hiện lên,
Như hư ảnh mong manh vụt biến,
Như thiên thần sắc đẹp trắng trong.

Trái tim lại rộn ràng náo nức,
Vì trái tim sống dậy đủ điều:
Cả tiên thần, cả nguồn xảm xúc,
Cả đời, cả lệ, cả tình yêu.
PUSKIN (1825)

Bản dịch của Thúy Toàn

Geobic
25-07-2009, 16:29
Bài dưới đây Geo dịch "đại", mong được mọi người hưởng ứng dịch thêm, hoặc cho nghĩa chính xác của khổ thơ dưới cùng:

Так, поздним хладом пораженный,
Как бури слышен зимний свист,
Один - на ветке обнаженной
Трепещет запоздалый лист!..

* * *

Я пережил свои желанья,
Я разлюбил свои мечты;
Остались мне одни страданья,
Плоды сердечной пустоты.

Под бурями судьбы жестокой
Увял цветущий мой венец -
Живу печальный, одинокой,
И жду: придет ли мой конец?

Так, поздним хладом пораженный,
Как бури слышен зимний свист,
Один - на ветке обнаженной
Трепещет запоздалый лист!..

1821

* * *

Khát vọng đã qua rồi,
Ước mơ dần tàn lụi,
Trong trống rỗng tim tôi
Chỉ còn đau mòn mỏi.

Trải bão giông số phận
Hoa đời tôi lụi tàn -
Sống cô đơn, khắc khoải
Chờ... đến giờ tiêu tan?

Trong tiết giá trời đông
Não nùng cơn gió rít,
Tôi - chiếc lá cuối cùng
Giãy trên cành, thoi thóp!...

1821

Geobic
25-07-2009, 16:42
GỬI

Anh nhớ mãi phút giây huyền diệu...

Bản dịch của Thúy Toàn

Bản dịch nổi tiếng trên của bác Thúy Toàn đã được hungmgmi giới thiệu ngay đầu topic này, do vậy có lẽ không cần thiết post thêm một lần nữa.

Nina
25-07-2009, 20:56
Em có cảm giác là trong bản dịch trên, có lẽ là do ... kích thước của thể thơ năm chữ, nên bản dịch có ấn tượng hơi gò bó. Nhưng khổ thơ cuối cùng thì em thấy ổn mà, không hiểu bác Geobic muốn nó hoàn thiện hơn chăng?

Em thì cũng thú nhận là dịch đại :)

* * *

Александр Пушкин

Я пережил свои желанья,
Я разлюбил свои мечты;
Остались мне одни страданья,
Плоды сердечной пустоты.

Под бурями судьбы жестокой
Увял цветущий мой венец -
Живу печальный, одинокой,
И жду: придет ли мой конец?

Так, поздним хладом пораженный,
Как бури слышен зимний свист,
Один - на ветке обнаженной
Трепещет запоздалый лист!..

1821* * *

Aleksandr Pushkin

Tôi sống lâu hơn những khao khát cuộc đời
Tôi hết yêu những mơ ước của tôi
Chỉ còn lại những đớn đau chịu đựng
Ở bên trong trái tim rỗng than ôi.

Qua bao cơn bão cuộc đời nghiệt ngã
Vòng hoa của tôi đang nở đã héo tàn
Tôi vẫn sống cô đơn và buồn bã
Và vẫn chờ: đây phút cuối muộn màng?

Và gục ngã bởi cơn giá lạnh muộn
Nghe bão mùa đông gào thét não nùng
Một chiếc lá muộn màng đang run rẩy
Cô đơn trên cành trơ trụi giữa đông

1821

Geobic
26-07-2009, 07:09
Em có cảm giác là trong bản dịch trên, có lẽ là do ... kích thước của thể thơ năm chữ, nên bản dịch có ấn tượng hơi gò bó. Nhưng khổ thơ cuối cùng thì em thấy ổn mà, không hiểu bác Geobic muốn nó hoàn thiện hơn chăng?

Em thì cũng thú nhận là dịch đại :)

* * *

Александр Пушкин

Я пережил свои желанья,
Я разлюбил свои мечты;
Остались мне одни страданья,
Плоды сердечной пустоты.

Под бурями судьбы жестокой
Увял цветущий мой венец -
Живу печальный, одинокой,
И жду: придет ли мой конец?

Так, поздним хладом пораженный,
Как бури слышен зимний свист,
Один - на ветке обнаженной
Трепещет запоздалый лист!..

1821* * *

Aleksandr Pushkin

Tôi sống lâu hơn những khao khát cuộc đời
Tôi hết yêu những mơ ước của tôi
Chỉ còn lại những đớn đau chịu đựng
Ở bên trong trái tim rỗng than ôi.

Qua bao cơn bão cuộc đời nghiệt ngã
Vòng hoa của tôi đang nở đã héo tàn
Tôi vẫn sống cô đơn và buồn bã
Và vẫn chờ: đây phút cuối muộn màng?

Và gục ngã bởi cơn giá lạnh muộn
Nghe bão mùa đông gào thét não nùng
Một chiếc lá muộn màng đang run rẩy
Cô đơn trên cành trơ trụi giữa đông

1821

Cảm ơn Nina về bản dịch, chắc chắn sát nghĩa hơn bản của Geo rồi, vì gò trong 6 chữ hơi bị thiếu...
Geo muốn hiểu rõ thêm ý hai câu với cấu trúc Так... Как... Vì bỏ lâu quá, quên mất rồi, và giờ cũng không biết mò đâu ra.

Так, поздним хладом пораженный,
Как бури слышен зимний свист,

Nina
26-07-2009, 10:49
Ở đoạn cuối này em không nghĩ đó là cấu trúc Так... Как... đâu bác ạ (em cũng chẳng hiểu tại sao). Theo em nghĩ, diễn nôm thì 2 câu đó thế này

Thế đấy, bị cơn lạnh giá muộn màng bắt gặp (đốn ngã)
Dường như nghe thấy tiếng huýt sáo mùa đông của cơn bão

USY
26-07-2009, 17:25
Thơ trong nguyên bản ở thể ngắn, nên em cố trung thành với nguyên tác..., tuy là không thành công:

Я пережил свои желанья,
Я разлюбил свои мечты;
Остались мне одни страданья,
Плоды сердечной пустоты.

Под бурями судьбы жестокой
Увял цветущий мой венец -
Живу печальный, одинокой,
И жду: придет ли мой конец?

Так, поздним хладом пораженный,
Как бури слышен зимний свист,
Один - на ветке обнаженной
Трепещет запоздалый лист!..
Đã hết ngày ước vọng,
Đã hết buổi mộng mơ;
Chỉ còn hoài khổ ải,
Trống rỗng trái tim vờ.

Thời hoa niên rực rỡ,
Tàn trước bão cuộc đời -
Sống cô đơn, buồn khổ,
Đợi một ngày cuối thôi.

Xong, một cơn lạnh rớt
Gió đông rít cuồng phong
Một chiếc lá muộn màng
Run trên cành trần trụi!..

Vania
02-08-2009, 18:01
Đả thương bằng… chữ

Aleksandr Puskin (1799-1837) là đại thi hào Nga, một tâm hồn lãng mạn bậc nhất không chỉ ở thời đại của ông mà cả mãi sau này nữa. Thế nhưng, nhà thơ lớn này cũng rất thấm nhuần câu danh ngôn La tinh "không có gì thuộc về con người mà xa lạ với tôi".


http://antgct.cand.com.vn/Uploaded_ANTGCT/maiphuong/14_nhatho19.jpg
Nhà thơ Krylov



Ở thời mà ông sống, viết ra những câu thơ có đầy đủ vần điệu đã được coi như một công việc huyền diệu và linh thiêng, gần như không phải của cõi trần thế nên những câu thơ được người đời chuộng như những lời sấm truyền, có sức sống "bia miệng" rất mạnh mẽ.

Và Puskin đã sử dụng thứ "thần công" để đả thương những kẻ thù hay những kẻ ác ý với ông. Một đồng nghiệp tên là Faddey Bulgarin xúc phạm tới Puskin, đại thi hào đã không ngần ngại phản công bằng hai câu châm biếm:

"Faddey bán rẻ nước Nga,
Ác tâm đến mức bán ba bốn lần".

Khi những nhà gọi là kinh điển thời đó nhận xét về các tác phẩm của Puskin không đúng như ý ông thích, đại thi hào đã tung ra hỏa lực thật choáng ngợp và ghi vào nhật ký ngày 10/12/1815:

"Trí tuệ có ba kẻ thù :
Ông Sich, ông Sắc, ông là Sịchma !"

Ông Sích tức Aleksandr Shishkov (1799 - 1832), nhà thơ kiêm dịch giả, một cây bút lãng mạn mà hiện nay, nhiều nhà phê bình văn học Nga đánh giá là đã bị quên lãng một cách bất công. Ông Sắc là Aleksandr Shakhovskoi (1777 - 1846), một công tước đi làm văn. Còn ông Sịchma là ông Shikhmatov, cũng là một danh nhân đương thời...

Nói chung, đối với nhiều nhân vật thời đó, làm mếch lòng Puskin là một tai họa không nhỏ vì "nghìn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ". Ngay cả tới hôm nay, tên của không ít những kẻ thù của đại thi hào đã không còn nói lên điều gì nữa với hậu thế nhưng những câu thơ châm biếm tuyệt bút của Puskin vẫn tiếp tục được truyền tụng.

Puskin cũng rất hay đưa những người ở xung quanh ông vào các tác phẩm bất hủ của mình, đôi khi hơi quá tay. Bà Osipova, một người hàng xóm của đại thi hào ở thôn quê nhớ lại trong hồi ký của mình : "Chúng tôi hay đãi ông ấy món táo ngâm dưa và thế là những quả táo này cũng được đưa vào trường ca "Evgueni Onegin"; lúc đó chúng tôi có một người ở tên là Akulina Pamfilovna, cực kỳ hay càu nhàu. Có nhiều bận chúng tôi trò chuyện tới khuya và Puskin tự dưng thèm ăn táo. Và khi chúng tôi gọi Akulina Pamfilovna để chị ta mang táo tới thì chị ta lại vừa làm vừa làu bàu. Thế là một lần Puskin nửa đùa nửa thật nói với chị người ở : "Akilina Pamfilovna, đủ rồi, đừng cáu kỉnh nữa ! Ngày mai tôi sẽ đưa chị vào làm phu nhân cố đạo !".


http://antgct.cand.com.vn/Uploaded_ANTGCT/maiphuong/14_vokich19-400.jpg
Vở kịch "Khổ vì trí tuệ"


Và thế là trong "Con gái viên đại uý" đã có câu sau: "Tối đến đôi khi cha Gerasim xuất hiện cùng vợ là Akulina Pamfilovna, một bà lắm chuyện nhất vùng". Nhà tôi có một người hầu nam là Pmen Ilich và cả người này cũng bị đưa vào truyện...".

Puskin không phải là trường hợp cá biệt trong văn học Nga về lĩnh vực này. Nhà thơ Aleksandr Griboedov (1790-1875), tác giả của vở kịch lừng danh "Khổ vì trí tuệ", từng viết: "Ôi lưỡi người đời ác hơn súng lục".

Thế nhưng, tác phẩm lớn nhất này của Griboedov cũng được viết ra từ tham vọng của tác giả trong việc thanh toán "ân oán giang hồ" với những người đã xúc phạm mình. Griboedov, tức nhân vật Tchasky trong kịch, đã bị bêu riếu một lần như một kẻ điên trong xã hội thượng lưu Moskva thời đó. F. Evans, một người bạn của Griboedov, nhớ lại chuyện này:

"Griboedov vừa nóng nảy đi đi lại lại quanh phòng, vừa kể về chuyện hai ngày trước đó, anh đã có mặt tại một dạ hội và anh rất khó chịu với những trò sùng ngoại lố lăng của giới thượng lưu thời ấy và cả sự quan tâm thái quá xung quanh một người Pháp nào đấy, một kẻ ba hoa tột bực. Sự công phẫn của Griboedov tăng dần lên và cuối cùng, bản tính nóng nảy, chua cay của anh đã chuyển thành những câu nói cuồng nộ xúc phạm tới tất cả. Và có ai đó đã buột miệng bảo, cái gã trai kia bị điên rồi và câu nhận xét ấy đã được lan truyền khắp cả Peterburg.

- Tôi sẽ chứng minh cho họ biết, rằng tôi vẫn tỉnh trí. - Griboedov nói. - Tôi sẽ nã đạn hài kịch vào họ, đưa vào đó toàn bộ buổi dạ hội ấy: họ sẽ cảm thấy khó ở đấy".

Nhà thơ nói là làm và đã đưa vào "Khổ vì trí tuệ" những tính cách điển hình nhất của xã hội thượng lưu Peterburg đương thời. Nhân vật Famusov, theo nhận định chung, chính là ông bác ruột của tác giả, Aleksey Fiodovich Griboedov.

Chính nhà thơ đã viết trong đoạn văn "Tính cách bác tôi" như sau: "Đó chính là tính cách đã biến mất trong thời đại chúng ta, tính cách của bác tôi. Ông ấy đã chiến đấu như sư tử với người Thổ dưới quyền chỉ huy của Suvorov, rồi lại quỵ lụy ở phòng ngoài tất cả những kẻ tình cờ gặp gỡ ở Peterburg và khi về hưu đã sống bằng những chuyện đồn thổi. Khuôn mẫu những dạy dỗ của ông ấy là: "Tôi đây, người anh em!"...".

Nhân vật nữ Sofia, người yêu của nhân vật chính Tchasky trong "Khổ vì trí tuệ" được lấy nguyên mẫu từ người chị họ của nhà thơ, con gái ông bác, Sofia Alekseyevna...

CAND.com.vn

Geobic
16-08-2009, 07:13
* * *

Ворон к ворону летит,
Ворон ворону кричит:
Ворон! где б нам отобедать?
Как бы нам о том проведать?

Ворон ворону в ответ:
Знаю, будет нам обед;
В чистом поле под ракитой
Богатырь лежит убитый.

Кем убит и отчего,
Знает сокол лишь его,
Да кобылка вороная,
Да хозяйка молодая.

Сокол в рощу улетел,
На кобылку недруг сел,
А хозяйка ждет милого
Не убитого, живого.

1828

* * *

Quạ bay đến bên quạ
Kêu quàng quạc, hỏi nhau:
Bữa trưa ăn nơi đâu,
Trong chúng ta ai biết?

Quạ kháo quạ, rối rít:
Sẽ có bữa no say:
Trên đồng, dưới bóng cây,
Một tráng sĩ nằm chết.

Vì sao, kẻ nào giết,
Chỉ chim ưng biết thôi,
Và ngựa ô bên đồi
Và cô chủ trẻ tuổi.

Chim ưng bay vào rừng,
Kẻ thù lên ngựa phóng,
Cô chủ đợi người thương
Nhưng là kẻ còn sống.

1828

Nina
16-08-2009, 09:17
Ối, bài thơ này ... bi thảm, đen tối quá bác Geobic ơi!

* * *

Ворон к ворону летит,
Ворон ворону кричит:
Ворон! где б нам отобедать?
Как бы нам о том проведать?

Ворон ворону в ответ:
Знаю, будет нам обед;
В чистом поле под ракитой
Богатырь лежит убитый.

Кем убит и отчего,
Знает сокол лишь его,
Да кобылка вороная,
Да хозяйка молодая.

Сокол в рощу улетел,
На кобылку недруг сел,
А хозяйка ждет милого
Не убитого, живого.

1828

* * *

Quạ này gặp quạ kia
Hỏi han nhau quang quác
Ăn trưa ở đâu bác?
Có ai biết không nào?

Quạ kia bèn đáp lại
Tớ vừa mới biết xong
Có một tráng sĩ chết
Bên gốc liễu giữa đồng

Ai là kẻ giết chàng
Và vì sao lại giết
Chỉ chim ưng, ngựa ô
Với cô chủ trẻ biết.

Chim ưng đã bay rồi
Kẻ thù cầm cương ngựa
Cô chủ chờ người thương
Không phải người nằm đó...

1828

Geobic
16-08-2009, 09:27
Thêm một bài ngắn nữa. Bài này Hoàng Thi Vinh đã dịch đầu tiên và khá đạt, giành giải cao trong một cuộc thi dịch.

НОЧЬ

Мой голос для тебя и ласковый и томный
Тревожит поздное молчанье ночи темной.
Близ ложа моего печальная свеча
Горит; мои стихи, сливаясь и журча,
Текут, ручьи любви, текут, полны тобою.
Во тьме твои глаза блистают предо мною,
Мне улыбаются, и звуки слышу я:
Мой друг, мой нежный друг... люблю... твоя... твоя!..

1823

ĐÊM

Giọng anh gọi dịu dàng nhỏ nhẹ
Mà sao động trời khuya lặng lẽ.
Ngọn nến buồn leo lét cháy bên giường
Thơ anh hòa, róc rách, trào tuôn
Thành dòng suối tình yêu, đầy em, cuộn chảy.
Trong bóng đêm, ánh mắt em rực cháy
Cười với anh. Nghe thao thiết từng lời:
Anh, em yêu… đây… của anh… anh ơi!...

1823

Vania
01-10-2009, 09:53
Tập truyện của ông Ivan Petrovitch Belkin quá cố (5 tr.)

Yêu cầu : Tìm mối liên hệ thiết yếu giữa 5 truyện ngắn, giải thích về tính thống nhất của chúng (cái nào chung nhất).

Đây là bài tập giữa kỳ của cháu, các bác ạ ! Nộp ngày 15.10, 22.10 thì... thu bài.......

Thậm chí là một văn bản bất kỳ của tác phẩm, còn không có nữa. Cháu chỉ mới xem hai lần bộ phim "Phát súng" thôi !!!

Nina
01-10-2009, 11:30
Vania thân mến, tác phẩm này của Pushkin đã được dịch ra tiếng Việt từ khá lâu rồi. Và trên mạng cũng có khá nhiều, bạn có thể đọc qua các truyện ngắn đó ở các link sau

http://www.1080vietnam.com/Stories/Detail.aspx?Channel=90&Article=35133&ContentGroupID=221557

http://vnthuquan.net/truyen/truyen.aspx?tid=2qtqv3m3237nqntn1nmn31n343tq83a3q3 m3237nvn

http://vnthuquan.net/truyen/truyen.aspx?tid=2qtqv3m3237nqntnnn0n31n343tq83a3q3 m3237nvn&cochu=

http://lmvn.com/truyen/index.php?func=viewpost&id=r6FSaBDsZcAuBs7NsHcRlWUnLMfkMSH5

và còn rất nhiều link khác nữa

Nina cũng xin góp ý với bạn một chút. Bài viết trên của bạn, nói thật là Nina chả hiểu bạn muốn ... truyền đạt thông điệp gì. Bạn gặp vấn đề khó khăn, bạn cần giúp đỡ, tốt thôi. Tuy nhiên, bạn nên trình bày rõ yêu cầu của bạn - ở đây theo Nina hiểu là cần giúp tìm tác phẩm. Chứ bạn than thở như thế kia, có người lại hiểu nhầm là bạn muốn nhờ làm giúp bài tập đấy.

Geobic
01-10-2009, 19:50
ПРОЩАНИЕ

В последний раз твой образ милый
Дерзаю мысленно ласкать,
Будить мечту сердечной силой
И с негой робкой и унылой
Твою любовь воспоминать.

Бегут меняясь наши лета,
Меняя всё, меняя нас,
Уж ты для своего поэта
Могильным сумраком одета,
И для тебя твой друг угас.

Прими же, дальная подруга,
Прощанье сердца моего,
Как овдовевшая супруга,
Как друг, обнявший молча друга
Пред заточением его.

1830

GIÃ TỪ

Lần cuối cùng tôi liều âu yếm
Hình em trong tưởng tượng dịu êm,
Bỗng thức dậy ước mơ cháy bỏng,
Với niềm vui rụt rè, cay đắng,
Bùi ngùi, tôi nhớ lại tình em.

Thời gian cứ vùn vụt trôi qua,
Thay đổi hết rồi, thay đổi cả hai ta,
Quả vậy, với nhà thơ của mình,
Em đã ngủ dưới nấm mồ hiu hắt,
Và với em, tôi như ngọn đèn lụi tắt.

Hãy nhận đi, người bạn gái xa xôi,
Lời giã từ tự đáy lòng tôi,
Như lời của một người vợ goá,
Như người bạn ôm bạn mình lặng lẽ
Trước lúc anh ta vào chốn tù đày.

1830

USY
01-10-2009, 22:19
ПРОЩАНИЕ

В последний раз твой образ милый
Дерзаю мысленно ласкать,
Будить мечту сердечной силой
И с негой робкой и унылой
Твою любовь воспоминать.

Бегут меняясь наши лета,
Меняя всё, меняя нас,
Уж ты для своего поэта
Могильным сумраком одета,
И для тебя твой друг угас.

Прими же, дальная подруга,
Прощанье сердца моего,
Как овдовевшая супруга,
Как друг, обнявший молча друга
Пред заточением его.

1830

GIÃ TỪ

Lần cuối cùng tôi liều âu yếm
Hình em trong tưởng tượng dịu êm,
Bỗng thức dậy ước mơ cháy bỏng,
Với niềm vui rụt rè, cay đắng,
Bùi ngùi, tôi nhớ lại tình em.

Thời gian cứ vùn vụt trôi qua,
Thay đổi hết rồi, thay đổi cả hai ta,
Quả vậy, với nhà thơ của mình,
Em đã ngủ dưới nấm mồ hiu hắt,
Và với em, tôi như ngọn đèn lụi tắt.

Hãy nhận đi, người bạn gái xa xôi,
Lời giã từ tự đáy lòng tôi,
Như lời của một người vợ goá,
Như người bạn ôm bạn mình lặng lẽ
Trước lúc anh ta vào chốn tù đày.

1830
Em chỉ muốn nhặt sạn chút thôi:
1. Khổ đầu tiên chỉ có 1 động từ дерзать (liều, đánh liều, dám) được chia, còn 3 động từ khác là ласкать (твой образ), будить (мечту), воспоминать (твою любовь) tác giả để nguyên thể - do vậy nên nghĩa của nó sẽ là: tác giả liều âu yếm hình em, liều lấy sức mạnh trái tim đánh thức ước mơ của mình và liều nhớ lại tình em "с негой" - với niềm "нега" (hạnh phúc, khoan khoái, hoan lạc) rụt rè và có phần chán nản (chắc vì yêu đơn phương mãi không được đáp lại? :).
2. Khổ cuối: Прими же, дальная подруга,/ Прощанье сердца моего, / Как овдовевшая супруга - từ "người vợ góa" ở cách 1, tức là "Em hãy nhận lời giã từ của trái tim tôi như (với tư cách) một người vợ góa", chứ không phải "nhận lời của tôi như lời của người vợ góa". Đồng thời đây là tác giả muốn "nàng" nhận lời giã từ của trái tim mình thôi, tức là có thể tác giả hết yêu nàng, nhưng vẫn muốn coi nàng là bạn ("như bạn ôm bạn", hoặc nàng như một người đàn bà góa (không được phép yêu người khác nên phải từ chối tác giả chăng) Và như thế câu này nếu ghép vào câu thơ bác dịch thì sẽ là:
Hãy nhận đi, người bạn gái xa xôi,
Lời giã từ của trái tim tôi,
Nhận đi em, như một người góa phụ,
Như người bạn ôm bạn mình lặng lẽ
Trước lúc anh ta vào chốn tù đày.

Em hiểu nôm na như vậy, bác Geo xem đúng sai thế nào ạ, và em mong các bác trao đổi thêm cho rõ nghĩa bài thơ này:emoticon-0150-hands

Geobic
02-10-2009, 00:20
Em chỉ muốn nhặt sạn chút thôi:
1. Khổ đầu tiên chỉ có 1 động từ дерзать (liều, đánh liều, dám) được chia, còn 3 động từ khác là ласкать (твой образ), будить (мечту), воспоминать (твою любовь) tác giả để nguyên thể - do vậy nên nghĩa của nó sẽ là: tác giả liều âu yếm hình em, liều lấy sức mạnh trái tim đánh thức ước mơ của mình và liều nhớ lại tình em "с негой" - với niềm "нега" (hạnh phúc, khoan khoái, hoan lạc) rụt rè và có phần chán nản (chắc vì yêu đơn phương mãi không được đáp lại? :).
2. Khổ cuối: Прими же, дальная подруга,/ Прощанье сердца моего, / Как овдовевшая супруга - từ "người vợ góa" ở cách 1, tức là "Em hãy nhận lời giã từ của trái tim tôi như (với tư cách) một người vợ góa", chứ không phải "nhận lời của tôi như lời của người vợ góa". Đồng thời đây là tác giả muốn "nàng" nhận lời giã từ của trái tim mình thôi, tức là có thể tác giả hết yêu nàng, nhưng vẫn muốn coi nàng là bạn ("như bạn ôm bạn", hoặc nàng như một người đàn bà góa (không được phép yêu người khác nên phải từ chối tác giả chăng) Và như thế câu này nếu ghép vào câu thơ bác dịch thì sẽ là:
Hãy nhận đi, người bạn gái xa xôi,
Lời giã từ của trái tim tôi,
Nhận đi em, như một người góa phụ,
Như người bạn ôm bạn mình lặng lẽ
Trước lúc anh ta vào chốn tù đày.

Em hiểu nôm na như vậy, bác Geo xem đúng sai thế nào ạ, và em mong các bác trao đổi thêm cho rõ nghĩa bài thơ này:emoticon-0150-hands

Những phân tích của USY rất chuẩn, chính xác là như vậy. Geo sẽ NC chỉnh sửa cho phù hợp, nhất là câu bôi đậm. Cảm ơn USY nhiều về góp ý rất chi tiết này.

Nina
02-10-2009, 22:06
Em thú thật là ba câu này em chẳng hiểu mấy, nhất là câu cuối cùng ...
Уж ты для своего поэта
Могильным сумраком одета,
И для тебя твой друг угас.

Tại sao lại "И для тебя твой друг угас"? Và ai là "твой друг" ở đây các bác nhỉ? Có thể là chính cái tôi trữ tình của nhà thơ. Nhưng mà ... liệu có thể là người khác không các bác nhỉ, một vĩ nhân tỉnh lẻ nào đó chẳng hạn? :emoticon-0136-giggl:emoticon-0136-giggl

Geobic
02-10-2009, 23:52
Em thú thật là ba câu này em chẳng hiểu mấy, nhất là câu cuối cùng ...

Tại sao lại "И для тебя твой друг угас"? Và ai là "твой друг" ở đây các bác nhỉ? Có thể là chính cái tôi trữ tình của nhà thơ. Nhưng mà ... liệu có thể là người khác không các bác nhỉ, một vĩ nhân tỉnh lẻ nào đó chẳng hạn? :emoticon-0136-giggl:emoticon-0136-giggl

ПРОЩАНИЕ

В последний раз твой образ милый
Дерзаю мысленно ласкать,
Будить мечту сердечной силой
И с негой робкой и унылой
Твою любовь воспоминать.

Бегут меняясь наши лета,
Меняя всё, меняя нас,
Уж ты для своего поэта
Могильным сумраком одета,
И для тебя твой друг угас.

Прими же, дальная подруга,
Прощанье сердца моего,
Как овдовевшая супруга,
Как друг, обнявший молча друга
Пред заточением его.

1830

GIÃ TỪ

Lần cuối cùng tôi liều âu yếm
Hình em trong tưởng tượng dịu êm,
Liều thức dậy ước mơ cháy bỏng,
Với niềm vui rụt rè, cay đắng,
Bùi ngùi, tôi nhớ lại tình em.

Thời gian cứ vùn vụt trôi qua,
Thay đổi hết rồi, thay đổi cả hai ta,
Quả vậy, với nhà thơ của mình,
Em đã ngủ dưới nấm mồ hiu hắt,
Và với em, tôi như ngọn đèn lụi tắt.

Hãy nhận đi, người bạn gái xa xôi,
Lời giã từ tự đáy lòng tôi,
Hãy nhận như một người vợ goá,
Như người bạn ôm bạn mình lặng lẽ
Trước lúc anh ta vào chốn tù đày.

1830

@ Nina:

Bài này Tác giả viết tặng LW (có bản ghi như vậy), từng được người Nga giải mã là tặng Elizabeta Vorontxova – nữ bá tước phu nhân, vợ viên tổng trấn và là thủ trưởng trực tiếp của nhà thơ trong thời gian ông bị lưu đày ở Miền Nam nước Nga. Bài này nằm trong chùm thơ “Giã biệt”…

Bài này mang bút pháp tả thực, và theo Geo hoàn toàn có thể hiểu твой друг chính là nhân vật tôi trữ tình, là chính Puskin. Với своего поэта cũng vậy.

Có thể khi xưa hai người đã có tình cảm, lúc này Nhà thơ nhớ lại, thấy tất cả đã thay đổi. Giờ Nàng như đã chết trong Chàng. Và Với Nàng, Chàng cũng như ngọn đèn đã tắt. Nghĩa là tình đã “chết”.

Chàng gửi cho Nàng lời giã từ, bảo Nàng hãy nhận nó, như một người vợ góa nhận lời giã từ của người chồng đã khuất, như những người bạn nhận lời giã từ của nhau trước khi vình viễn rời xa…

Câu Как овдовевшая супруга tôi sửa theo góp ý của USY, bỏ đi chữ “lời”.

Hai câu cuối bài nhắc nhớ về lần Puskin gặp gỡ và tiễn biệt Kiukheneker, một chiến sĩ Tháng Chạp, bạn ông, bị giải đi lưu đày ở Sibir.

Nina
03-10-2009, 12:53
Ôi, nếu là bà Elizabeta Vorontxova (ông chồng bà này có cái cung điện mà bất kỳ đứa trẻ con nào ở Odessa cũng biết!) thì ... bà này có thời kỳ tình cảm với Pushkin thật...

Và nếu thế thì ... theo em nhớ (em thì rất hay nhớ nhầm), thì Vorontsov hoặc ai đó khác có ... đề nghị Pushkin chấm dứt mối quan hệ này...Vậy thì có thể hiểu là ... tình buộc phải chết chăng? - câu "для тебя твой друг угас" trở nên dễ hiểu hơn các bác nhỉ?

Bài thơ này, ít nhất em thấy cũng có một ưu điểm - nó không phải thơ sonnet :)

Geobic
04-10-2009, 20:24
Xô-nê đây, xin mời Nina "xơi":
МАДОНА

Не множеством картин старинных мастеров
Украсить я всегда желал свою обитель,
Чтоб суеверно им дивился посетитель,
Внимая важному сужденью знатоков.

В простом углу моем, средь медленных трудов,
Одной картины я желал быть вечно зритель,
Одной: чтоб на меня с холста, как с облаков,
Пречистая и наш божественный спаситель -

Она с величием, он с разумом в очах -
Взирали, кроткие, во славе и в лучах,
Одни, без ангелов, под пальмою Сиона.

Исполнились мои желания. Творец
Тебя мне ниспослал, тебя, моя Мадона,
Чистейшей прелести чистейший образец.

1830


ĐỨC MẸ ĐỒNG TRINH

Tôi không muốn trang hoàng phòng ở
Bằng các tranh của danh hoạ đời xưa,
Khiến khách thăm phải mê đắm, ngẩn ngơ,
Chăm chú trước những lời bình sành sỏi.

Trong góc phòng đơn sơ, tháng năm bận rộn,
Trọn đời tôi chỉ muốn ngắm một bức tranh,
Để thấy: nhìn tôi, như từ mây nhìn xuống,
Chúa Hài Đồng và Đức Mẹ Đồng Trinh.

Mắt Chúa tinh anh, dáng Đức Bà trang trọng -
Hiền dịu khiêm nhường trong hào quang toả rạng,
Vắng thiên thần, chỉ hai người dưới bóng cọ Xion.

Ước vọng lớn lao đến nay thành hiện thực -
Em, Mađôna của tôi, Tạo Hoá đã cho em xuống cõi trần,
Làm hình mẫu tuyệt vời cho sắc đẹp thế nhân.

1830

phuong_nga06_09
22-11-2009, 13:20
Cháu post bài này:
Thiên Tình sử

Một buổi tối mùa thu mưa ảm đạm
Ở nơi xa thiếu phụ cúi đầu đi,
Ghì trong tay run rẩy một hài nhi
Kết quả của tình yêu bất hạnh.
Yên lặng quá chung quanh, trong đêm lạnh
Những cánh rừng, ngọn núi ngủ từ lâu.
Nàng dừng chân, lo sợ ngẩng cao đầu
Mắt sâu thẳm đăm đăm nhìn đêm tối.

Khi dừng lại ở hài nhi vô tội,
Nàng thở dài ngao ngán phút giây lâu.
Ngủ đi con của mẹ, mối u sầu,
Con không biết những nỗi niềm đau khổ.
Lúc mở mắt ngày mai trời sáng tỏ,
Con đói lòng không thấy sữa mẹ đâu,
Con sẽ không bắt gặp cái hôn đầu
Của mẹ đây, một con người bất hạnh.

Con sẽ hoài công khóc trong mưa lạnh
Chịu sự giàu vò tủi nhục tháng năm...
Con sẽ quên bóng dáng mẹ âm thầm,
Nhưng còn mẹ, mẹ nhớ con mãi mãi.
Khi người lạ cho con nơi nương lại,
Họ nói rằng:"Mi không phải con ta!"
Gia đình thân yêu tìm mãi không ra
Con tự hỏi "mẹ cha mình đâu nhỉ?"

Giữa những trẻ thơ vui đùa hoan hỉ
Con đắm chìm trong suy tưởng vấn vương.
Tâm hồn con nhức nhối đau thương
Khi bắt gặp sự nuông chiều mẫu tử.
Khắp mọi chốn, con là người tư lự
Cúi thấp đầu trước miệng thế ba hoa.
Khi nghe lời xỉ mắng quá chua ngoa
Đừng giận mẹ, con ơi, đừng giận mẹ!

Cũng có thể đáp lòng mong con trẻ
Một ngày kia con sẽ gặp cha.
Anh ở đâu, kẻ phản bội hiền hòa
Không quên được của đời em mãi mãi?
Khi xoa dịu người cha khổ ải.
Con hãy nói rằng:"MẸ mất từ lâu-
Nỗi biệt ly giày xéo trái tim đau
Nên mẹ bỏ thế gian này trống rỗng".-

Cũng có thể, đừng buông lơi hi vọng
Rồi mai đây con gặp mẹ giữa đường
Cái nhìn con chan chứa yêu thương
Chẳng lẽ mẹ không nhận ra con nữa?
Ôi giá như trời đất phù hộ
Cho những con người sống với niềm tin...
Nhưng biết đâu, con đi chẳng ngoảnh nhìn
Để mẹ ôm mối hận lòng đứng mãi!

Hãy cho mẹ, lúc này con đang ngủ
Ôm chặt con, lần cuối, sát trong lòng.
Tòa án cuộc đời oan nghiệt xử xong
Khép mẹ con ta vào vòng khổ ải.
Lúc năm tháng chưa đuổi đi xa mãi
những niềm vui trong sáng ở trong đầu
Ngủ đi con, những khổ hạnh buồn đau
Không giết được cả tâm hồn con trẻ!

Bỗng bất chợt sau rừng thưa trăng hé
Sáng lều tranh cách thiếu phụ không xa.
Nàng nhón chân nhẹ tiến đến thềm nhà.
Tay ôm chặt hài nhi vô tội.
Nghiêng mình xuống, nhẹ tay nàng đặt vội
Đứa con thơ bên ngưỡng cửa lạnh lùng.
Rồi quay đi, sợ hãi giật mình run
Nàng biến mất trong đêm dày tăm tối.


Bác nào có nhu cầu đọc bản tiếng nga thi gửi tin nhắn cho cháu sau được không ạ!

Nina
22-11-2009, 13:56
Bạn phuong_nga06_09 ơi, Nina thì có nhu cầu được biết ai là dịch giả bài thơ trên thế, có phải là chính bạn phuong_nga06_09 không? Dù sao thì bản dịch cũng có một chút công lao của dịch giả, phải không bạn?

phuong_nga06_09
22-11-2009, 14:14
Cháu đọc được bài này liên quan tới "Đức mẹ đồng trinh" Cháu xin phép được post lên.
Bài thơ sáng tác năm 1830
Trong bức thư đề ngày 30/06/1830 gửi Natlia Gontrarova, đã chính thức trở thành hôn thê của nhà thơ từ 06/04/1830, nhà thơ có viết về bức tranh của một họa sĩ Ý :"Anh đứng hàng giờ trước đức mẹ đồng trinh tóc vàng, trông giống em như hai giọt nước".
Ngay từ lần đầu gặp Natlia Gontrarova, một thiếu nữ tuổi trăng tròn có vẻ đẹp hiền thục trong trắng, nhà thơ đã nghĩ là được Thượng đế ban cho diễm phúc đượcthấy trong đời sự hài hòa và lý tưởng giữa Tình yêu- Hôn nhân- Ga đình. Và như tiến sĩ Nicolai Xcatov viết, nhà thơ đã không hề lầm lẫn. Tuy nhiên sau phải ngót thế kỷ rưỡi sau, tiếng oan "lẳng lơ hại chồng" đầy đọa "giai nhân cố đô Mockva"( chỗ này cháu hơi thắc mắc) mới được cởi bỏ: vào cuối những năm 1980, nhà Puskin học người Ý là bà Serena Vitali đã được chắt nội của Dantes cho phép công bố những bức thư thư riêng của cụ nôi đề cập tới mối tình với vợ Puskin. Người Nga bàng hoàng: hóa ra Natlia gontrarova đã giữ trọn trinh tiết với chồng, kiên quyết kiên quyết khước từ đòi hỏi gần gũi của tên công tử Pháp dâm đãng!
Bị bắn trọng thương trong cuộc đấu súng để bảo vệ danh tiết của người vợ yêu quý, Puskin trăn trối:"Em hãy về sống ở làng quê, để tang anh hai năm rồi đi lấy chồng, nhưng phải lấy một người đứng đắn". Khi Puskin chết, Natlia mới 25 tuổi."Nữ hoang của các vũ hội" đã đưa các con của Puskin rời Peterbyrg hoa lệ về sống ở quê, không phải hai mà là 7 năm sau mới tái giá và đã nuôi dạy cả 4 người con của nhà thơ nên người.

phuong_nga06_09
22-11-2009, 14:15
Bạn phuong_nga06_09 ơi, Nina thì có nhu cầu được biết ai là dịch giả bài thơ trên thế, có phải là chính bạn phuong_nga06_09 không? Dù sao thì bản dịch cũng có một chút công lao của dịch giả, phải không bạn?

Dạ không e chưa đủ trình độ để dịch thơ Nga đâu ạ!
E thấy bài này hay nên post lên thôi ạ!

TLV
22-11-2009, 14:17
Bạn phuong_nga06_09 ơi, Nina thì có nhu cầu được biết ai là dịch giả bài thơ trên thế, có phải là chính bạn phuong_nga06_09 không? Dù sao thì bản dịch cũng có một chút công lao của dịch giả, phải không bạn?
Người dịch bài này là Nguyễn Mộng Sinh (Biết đâu đó chính là phuong_nga06?)

Bản tiếng Nga:

Романс

Александр Пушкин

Под вечер, осенью ненастной,
В далеких дева шла местах
И тайный плод любви несчастной
Держала в трепетных руках.

Все было тихо — лес и горы,
Все спало в сумраке ночном;
Она внимательные взоры
Водила с ужасом кругом.

И на невинное творенье,
Вздохнув, остановила их...
«Ты спишь, дитя, мое мученье,
Не знаешь горестей моих,

Откроешь очи и, тоскуя,
Ты к груди не прильнешь моей.
Не встретишь завтра поцелуя
Несчастной матери твоей.

Ее манить напрасно будешь!..
Мне вечный стыд вина моя, —
Меня навеки ты забудешь;
Но не забуду я тебя!

Дадут покров тебе чужие
И скажут: «Ты для нас чужой!»
Ты спросишь: «Где мои родные?»
И не найдешь семьи родной.

Несчастный! будешь грустной думой
Томиться меж других детей!
И до конца с душой угрюмой
Взирать на ласки матерей;

Повсюду странник одинокий,
Всегда судьбу свою кляня,
Услышишь ты упрек жестокий...
Прости, прости тогда меня...

Ты спишь — позволь себя, несчастный,
К груди прижать в последний раз.
Проступок мой, твой рок ужасный
К страданью осуждает нас.

Пока лета не отогнали
Невинной радости твоей,
Спи, милый! горькие печали
Не тронут детства тихих дней!»

Но вдруг за рощей осветила
Вблизи ей хижину луна...
Бледна, трепещуща, уныла,
К дверям приближилась она:

Склонилась, тихо положила
Младенца на порог чужой,
Со страхом очи отвратила
И скрылась в темноте ночной.

phuong_nga06_09
22-11-2009, 18:42
Tác giả của bản tiếng Nga trên tất nhiên là A.C.Puskin :emoticon-0159-music
Còn bản dịch sang tiếng việt cháu copy của bác Nguyễn Mộng Sinh! Bác công tác ở Viện Vật lý hạt nhân! (cháu thấy ghi thế không biết bây giờ bác công tác ở đâu thì cháu không rõ)

Vania
25-11-2009, 19:36
Puskin là nhà hậu hiện đại đầu tiên
Phạm Thành Hưng dịch


http://www.rusk.ru/images/2007/5001.jpg


Andrây Bitov (1937 -) là cây bút cựu trào của văn học Nga Xôviết, một trong những nhà văn bậc thầy về nghệ thuật châm biếm và lột tả những chuyện đắng cay, đau đớn trong đời sống Nga nửa sau thế kỷ XX. Vì cái nhìn phê phán, luôn đối mặt với sự thật, trong thời kỳ Xô viết, ông không được khẳng định tên tuổi. Tiểu thuyết nổi tiếng nhất của ông là cuôốn "Ngôi nhà Puskin", được xuất bản ở Mỹ năm 1978. Từ năm 1979 Bitov tổ chức xuất bản tạp chí Metropon, một tạp chí văn học phi chính thống, "ngoài luồng". Từ ngày đó, các sáng tác của ông không được phép công bố. Tiểu thuyết "Ngôi nhà Puskin" dù có tiếng vang xuyên châu lục, trong nước cũng chỉ được in dưới hình thức các trích đoạn trong tập truyện "Thời gian của người". Từ năm 1991 đến nay ông nhận nhiều giải thưởng văn học Nga và quốc tế, là Chủ tịch Hội Văn bút Nga và là giáo sư thỉnh giảng của nhiều trường đại học ở Nga , Mỹ và châu Âu.

Bài trả lời phỏng vấn dưới đây được thực hiện tại Hội chợ sách quốc tế lần thứ 15 ở Praha. (NATALIA SUDLIANKOVÁ - phóng viên)

Anđrây Gêorgievich ! Điều gì đã đưa ngài đến với sáng tác văn học ? Danh vọng, tiền bạc hay nhu cầu thi thố ?

-Tôi bị ám ảnh bởi tư tưởng tác phẩm. Sáng tác của tôi là sự lý giải cuộc sống của một người đã sống và cầm bút quá nửa thế kỷ. Tôi ước ao đến ngày viết được một tác phẩm lý tưởng, hay nhất của đời mình.

Điều đó là có thể ?

- Rất khó. Cuốn sách đó chỉ có thể viết trong một trạng thái đặc biệt. Một trạng thái ngẫu hứng, tự phát, khi mà ngôn từ nối đuôi nhau gắn kết một cách tuyệt diệu. Trong trạng thái khác, một cuốn sách như thế không thể khởi thảo, cũng không thể có sự kết thúc. Những cuốn sách khá nhất của tôi lâu nay chỉ viết một hơi không nghỉ, mà tôi cũng chẳng phải xem lại, sửa chữa gì.

Phải chăng đây là cách nói của những người lâu nay vẫn thường được coi như những thợ cả của ngôn từ và bút pháp ?

- Tôi nhớ, dưới thời Xô viết, tôi chỉ viết một đêm là xong Nàng Pênêlôp. Ai đọc cũng muốn in, nhưng lại sợ. Có một người rất thân với Lêônit Lêônôp - tác giả cổ điển của văn xuôi xô viết, hứa với tôi là sẽ đem bản thảo đến gặp Lêônôp nhờ bảo lãnh. Lêônốp xem qua đã lắc đầu từ chối. Nghe nói ông nhận xét rằng: " Cậu này có năng khiếu đấy nhưng chẳng để ý gì đến từ ngữ cả." Nghe vậy, tôi bảo: Cứ mặc cho ổng nói. Cứ mặc cho ông ấy đi mà làm việc với từ ngữ. Còn tôi, từ ngữ xui khiến tôi, chứ không phải tôi điều khiển từ ngữ. Sáng tác sẽ thành cơn nghiện, nếu như ta thành nô lệ bám đuổi ngôn từ.

Tác phẩm nào của ngài có tầm quan trọng đặc biệt ?

- Đối với tôi chúng đồng hạng, sàn sàn một lứa thôi, vì tất cả đều được viết một cách chân thành. Nhưng tôi lại thích những cuốn không nổi tiếng. Những cuốn mà dư luận đánh giá cao, đối với tôi lại ít ý nghĩa. Tôi thích những trang viết theo kiểu bản năng, tự phát. Thường là có những ý đồ nung nấu từ lâu, đột nhiên chúng bùng nổ, và tôi viết ra hoàn toàn khác với những gì mình mong đợi trước đó. Nhưng cuối cùng, tĩnh tâm nhìn lại, hoá ra mình đã thực hiện được đúng ý đồ.

Những dự đồ sáng tác thường nảy sinh, đến với ngài và chúng có một cuộc sống riêng chứ ?

- Đúng vậy, nhưng thoạt đầu chúng chỉ tiềm ẩn xa xôi. Cho nên tôi cũng như anh chàng ngốc dân gian, chẳng làm lụng gì cả, nhưng thật ra trong tiềm thức chàng ta, trong sâu xa đâu đó, các sáng kiến, ý đồ vẫn sinh sôi, cựa quậy, lớn lên. Có khá nhiều dự đồ sang tác đến với tôi trong giấc ngủ. Khi đó, tôi choàng thức giấc và lao vào bàn, viết...

Ngài thường nói rằng, đặc trưng của văn học Nga là những cú nổ của năng lượng sáng tạo, chứ không có sự bình ổn, cân bằng. Điều đó là do văn học Nga thiếu những "người thợ lành nghề" có thể tạo ra sự ổn định, bình ổn ?

- Giai đoạn văn học mà tôi yêu thích nhất trong văn học Nga, được gọi là "Thời đại vàng", chính là giai đoạn kéo dài khoảng 20 năm, khi Puskin đã đến độ chín và khi Gôgôn kết thúc tập đầu "Những linh hồn chết". Khi đó có 6 người đồng hành...

Puskin, Gôgôn, Lermôntôp...?

- Vâng, ...Gribojeđôp, Trađaiep và Dahl (1)- người kế tiếp 5 người trước mình, đã có công tập hợp và thống nhất ngôn ngữ Nga.Trađaiep phát điên, Puskin và Lermôntôp thì bị bắn chết. Gribojeđốp bị những kẻ đạo Hồi cuồng tín ở Iran giết chết. Dahl, một người có gien Tây Âu, tiếp tục sự nghiệp. Năm người kia, theo tôi, không phải là họ làm việc, mà là họ tự bùng nổ. Một câu chuyện được viết ra từ nhiều góc nhìn thể loại, để rồi cuối cùng tác phẩm như một chỉnh thể cuốn mình bay lên. Ba cuốn tiểu thuyết Nga đầu tiên không thể gọi chúng là tiểu thuyết cổ điển được. Evghênhi Ônêghin là tiểu thuyết bằng thơ, Những linh hồn chết là thơ - văn xuôi, Nhân vật của thời đại chúng ta là tiểu thuyết được tạo lập nên từ các truyện ngắn. Tất cả các tác phẩm đó đều nằm ngoài cái hộp thể loại.

Nằm ngoài khuôn khổ thể loại ?

- Tất nhiên, khi tôi giảng bài ở Mỹ, một trong những đề tài tôi đề cập đến là chiếc nôi phát sinh của chủ nghĩa hậu hiện đại. Tôi đã chứng minh luận điểm của mình trên cơ sở các tác phẩm của "Thời đại vàng". Các nhà văn thời ấy có tất cả những dấu hiệu đặc trưng của của chủ nghĩa hậu hiện đại: sự tự do thể loại, ngôn ngữ bình luận của tác giả, phản nhân vật v.v. Do vậy, rất dễ chứng minh rằng, chủ nghĩa hậu hiện đại xuất hiện ở Nga, và Puskin là nhà văn hậu hiện đại đầu tiên. Vào "Thời đại vàng", người ta không sản xuất sách. Đó là một nền văn học trẻ, về cơ bản là văn học của những thiên tài, văn học không chuyên nghiệp.

Liệu có tiêu chí nào đó để phân loại : viết tốt và viết tồi ?

- Không có đâu. Tôi rất hoảng sợ khi nghĩ rằng không hề tồn tại một tiêu chí nào để đánh giá. Theo thời gian, các tác phẩm hoặc là tiếp tục sống, hoặc là chết. Một nhà phê bình văn học tên tuổi có nói: " Nếu tác phẩm được một thế hệ đọc, thế là được rồi. Được hai thế hệ đọc, thế là tốt hơn rồi. Được 3 thế hệ đọc, thế là ghê đấy. Được tới 4 thế hệ đọc, tác phẩm đã thuộc loại có đẳng cấp rồi." Cách đây không lâu, tôi có viết một bài báo có chút chống đối Đôxtojevxki. Tôi yêu Đôx. nhưng hơi khó chịu khi thấy người ta cố chứng minh ông là nhà văn Nga vĩ đại nhất. Tuy nhiên trong bài báo đó tôi đã thừa nhận là tôi rất hoảng hốt khi nghĩ tới chuyện không hề có một tiêu chí nào cho phân hạng văn chương. Bởi vì nếu như người ta coi Solgiênhitxưn và Nabôcôp là những tác giả lớn, thì tôi thực sự không biết thế nào là một sáng tác tốt nữa.

Có người coi tác giả của những tiểu thuyết hình sự Ross Mcdonald là một tác gia viết tốt.

- Chẳng hạn tôi không biết cuốn Harry Potter có phải là một "sáng tác tốt" hay không. Rõ ràng là rồi sẽ có khoảng 4 thế hệ đọc nó. Tôi có cảm giác: "văn học tốt", đáng tiếc, chỉ tồn tại trong phạm vi hẹp. Cũng như trong nhạc giao hưởng, chúng ta chú ý tới người diễn tấu (interpret). Trong văn học, độc giả chính là người diễn tấu. Giá mà chúng ta có thể đến với độc giả như đến thẳng chỗ người chơi dương cầm, thì mọi chuyện thật rõ ràng, đâu vào đấy.

Vào cái thời rất ít độc giả văn chương như hiện nay, có thể nói rằng, tốt nhất là cứ kiếm gì đó mà đọc còn hơn không đọc tẹo nào. Ngài nghĩ gì về tiểu thuyết trinh thám và tiểu thuyết cho phụ nữ ?

- Ngày nay tất cả mọi người đều học đọc. Tất nhiên vẫn có những nước có nhiều người mù chữ, nhưng số đó ít thôi. Tiếc là vì nỗi lo cơm áo, nghề nghiệp, người ta phải chạy khắp nơi. Không có việc gì làm, người ta không kiếm được tiền, cũng chẳng kiếm được những món ăn tinh thần tử tế. Cho nên khi thất nghiệp, tốt nhất là giết thời gian bằng cách đọc bất cứ thứ gì lọt vào tay. Thủ tiêu được thói quen đọc như vậy là rất khó. Hoàn cảnh như vậy thuận lợi cho các loại thuốc kích thích, ma tuý chứ không phải cho văn chương.

Vậy văn học Nga hôm nay theo ngài có gì đặc biệt ?

- Người ta vẫn viết đấy chứ... Các nhà phê bình đều nghĩ rằng chất lượng của văn học thời trước cao hơn, còn thời nay thấp hơn. Đã xuất hiện một thị trường tự do cho văn học. Bước vào thị trường đó là những cây bút tỉnh táo, không hề ảo tưởng, những người suy nghĩ rất thực tế, những nhà văn chuyên nghiệp, như những cây bút trinh thám chẳng hạn. Còn những ai uốn viết một cái gì đó thực sự nghiêm túc thì đều không thể nuôi sống được bản thân mình như ở các nước phương Tây.

Còn các nhà văn nổi tiếng thì sao ? Tôi không nói tới mảng văn học trinh thám và viết cho phụ nữ.

- Ngài có tưởng tượng được không : tôi không đủ tiền mua sách, mặc dù tôi là nhà văn nổi tiếng, "người của công chúng". Tôi kiếm tiền bằng cách khác. Thậm chí lâu nay tôi phải cho thuê căn hộ của mình. Tôi không xấu hổ vì điều đó. Bởi vì đằng nào thì tôi cũng vẫn sống như trước đây, chẳng có gì thay đổi cả. Hiện tại tôi vẫn cho in các tác phẩm của mình theo ý muốn. Tôi không bị kiểm duyệt làm phiền.Và tôi hài lòng vì điều đó. Vượt lên một tầm cao là chuyện khó. Nhưng ở đấy lại có cái khó khác: những cạnh tranh, thách thức mới, những giải thưởng mới, những tên tuổi, tài năng trẻ xuất hiện bên cạnh mình...

Giải Booker có ý nghĩa gì không ?

- Tôi đã trả lời ban nãy rồi. Nó được lập ra không hay cho lắm. Được lập theo khuôn mẫu nước Anh. Nhưng người Anh có thói quen đánh giá mọi thứ theo luật đấu trường thể thao. Trong khi đối với chúng tôi đấu trường thể thao và đấu trường văn học là khác nhau hoàn toàn. Trong cùng một điều kiện như nhau thì cần phải chọn những tác phẩm nào là tốt nhất, nhưng ở chỗ chúng tôi, các thành viên của hội đồng giám khảo lại mỗi người có một sở thích riêng. Khi giải Booker đầu tiên công bố, tôi tự nhủ: Lấy cái giải này để làm gì nhỉ? Nhưng rất mừng là hội đồng đã kịp đưa giải đó cho Bulat Okudav . Anh ta rất xứng đáng. Không thể nào đoạt giải Booker một cách tình cờ đâu. Tôi không theo dõi vì tôi không thích.

Vậy ngài theo dõi giải nào ?

Hiện tại tôi đang chỉ đạo hội đồng chấm Giải Puskin mới. Tôi cố gắng trao giải đó cho những ai chưa hề nhận một thứ giải nào, ưu tiên cho những tác giả nông thôn và vùng xa xôi. Chẳng hạn cho anh chàng thợ rèn ở Zlatoust hay cho một bác sĩ ở Petrozavodsko. Đó là những tuyệt tác được viết bởi những những cây bút thực sự có tài, những người giữ gìn các truyền thống cổ điển quý giá. Nền móng của những tác phẩm cổ điển tương lai bao giờ cũng vẫn là nền văn học Nga huy hoàng, vĩ đại xưa, chứ không phải những thứ mà người ta cứ cố đuổi bắt hoặc cố vượt qua. Văn học Séc rất độc đáo, đáng kinh ngạc khi nó "lạc hậu". Cái gì bị xem là lạc hậu cuối cùng thường vượt lên trước. Những nhà văn nông thôn thường hay dẫn đầu, trong khi họ chẳng hề vội vã, chẳng theo đuổi cái gì cả.

Người sáng lập đại học Matxcơva Lômônôxôp thời xưa đã cuốc bộ đến Pêtrôgrat từ tận vùng Arkhanghensko...

- Một so sánh chính xác đấy! Cho nên tôi nghĩ, ở nước Nga, văn học không chuyên nghiệp đang tiếp tục sống. Chuyên nghiệp là nhưng ai viết truyện trinh thám, truyện diễm tình. Họ là những doanh nhân chứ không phải là những nghệ sĩ thực thụ, không phải là những nhà văn. Cố nhiên văn học đại chúng cũng có những thang bậc riêng của nó.

Chúng ta có thể so sánh với sự ảnh hưởng của môt "Prêt-à-porter" bởi mốt "Haute-couture" (2) được không ?

- Hoàn toàn chính xác. Cái cao thường chi phối cái thấp. Tại châu Âu hôm nay chúng ta có thể tìm thấy Sêchxpia hay Xecvantec ở chỗ nào? Khắp nơi, trong nhà hát, hiệu sách, đề tài về hai vị đó hiện ra trong nghệ thuật tạo hình và ở bất kỳ nơi nào, lúc nào. Ở nước Nga sự quá độ từ một nền văn hoá cao tới một nền văn minh thường chịu đựng những gánh nặng của chiến tranh và cách mạng. Lần nào cũng vậy, khi chúng tôi đi từ văn hoá đến văn minh, chúng tôi thường nếm những cay đắng lịch sử. Chúng tôi chỉ còn có ngôn ngữ. Ngôn ngữ, cái kỳ quan tinh thần vĩ đại nhất này đã cổ vũ tôi. Ngôn ngữ đã tiêu hoá được tất cả : chủ nghĩa bônsêvich, chế độ Xô viết và bây giờ tiếp tục tiêu hoá nốt những gì của chủ nghĩa Amêricơn, tới mức cái nào thì cuối cùng cũng có được vị trí của mình. Tôi tin vào ngôn từ, vì nó biết mơn trớn, an ủi con người, biết tố cáo, và biết cám ơn.


(1) Nhà văn và nhà ngôn ngữ học Nga, gốc Đan Mạch và Đức, tác giả cuốn từ điển giải thích tiếng Nga, cho đến nay vẫn là cuốn từ điển duy nhất bao hàm cả ngôn ngữ viết lẫn khẩu ngữ, xuất bản năm 1867 (ND)

(2) Prêt-à-porter : mốt thời trang may sẵn, lưu hành nhiều nước ; Haute-couture : mốt thời trang cao cấp ở Pháp, đặt may riêng cho từng người trên toàn thế giới, được nhà nước bảo hành thương hiệu.

vhbmstu
29-11-2009, 20:40
Mùa hè 2002, 2 sinh viên Pháp đến ở cùng tầng với tôi, một người hỏi tôi có biết Pushkin không, tôi trả lời là có và còn nói là Pushkin bị một người Pháp giết, thì sinh viên này mới nói:"Извини!".
Sau này, trong giờ học tiếng Nga, cô giáo có nói với tôi rằng Pushkin là "Mặt trời của thi ca Nga".

vhnga
08-12-2009, 10:00
em tìm thấy trên mạng bài thơ này và được chủ blog khẳng định đây là bài thơ của Puskin. Theo các bác có đúng không vậy?
Một ngôi sao vừa rơi
Vụt tắt trên bầu trời
Hay là tên người ấy
Vừa vụt tắt trong tôi
Vẫn thấy trên bầu
Có muôn vàn sao sáng
Nhưng ở trong lòng tôi
Như một hành lang vắng

Một ngôi sao vừa mất
Bầu trời vẫn không buồn
Sao tên người ấy mất
Mà lòng tôi chơi vơi........

Nina
08-12-2009, 10:20
Mình thì không tự tin như chủ blog bạn vhnga hỏi đâu. Ít nhất thì cũng phải thấy bản tiếng Nga đã, tuy nhiên hiện tại mình chưa tìm thấy bài nào của Pushkin có nhắc tới ngôi sao, bầu trời, hành lang...Có điều theo ý kiến cá nhân của mình, thì bài thơ này ý tứ quá giản đơn, không đặc sắc như thường thấy trong thơ Pushkin

vhnga
09-12-2009, 17:44
cám ơn bác NIna nhé! em cũng khẳng định là không phải nhưng chủ blog vẫn không có ý định lay chuyển. có thể là em thắng 1-0 rồi bác ạ. cám ơn bác nhiều

tieuboingoan
24-05-2010, 00:16
Chuyện lạ về sự đa tình của Pushkin

http://vnca.cand.com.vn/Uploaded_VNCA/honghai/30nu-125.jpg
Nữ bá tước E.Vorotsova - một trong những người tình của thi hào Puskin

Sinh thời, thi hào Nga Pushkin không phải là người đẹp trai. Ông cao 1mét 66, da ngăm đen. Cho đến nay, nhìn những bức chân dung của Pushkin, ít người biết được rằng nhà thơ bị hói; ông thường xuyên đội tóc giả, và bộ râu quai nón của ông cũng giả nốt...

Natalia Goncharova, vợ ông kể lại rằng hồi mới cưới nhau, có lần ban đêm tỉnh dậy với tay lấy cốc nước, chợt tình cờ nhìn thấy bộ tóc giả của chồng để trên bàn, bà sợ quá kêu toáng lên. Nhà Pushkin học V.N. Kuzhovkin khẳng định rằng, sau khi Pushkin qua đời, bộ tóc giả của nhà thơ được bí mật mang sang Mỹ và trưng bày tại một bảo tàng tư nhân.

Ba mươi bảy năm sống trên cõi đời, con người đa tài và cá tính bốc lửa này đã kịp yêu nhiều phụ nữ, từ cô gái nông nô Maria Kalashnikova đến cháu ngoại của vị thống soái Nga lừng danh Kutuzov - Daria Fikelmon.

Một số phụ nữ nhờ có Pushkin mà đi vào sử sách.

Pushkin không khách khí với những người tình của mình, một khi ông đã chán rồi thì không còn gì có thể cứu vãn được: kể cả nước mắt, kể cả những lời thề thốt chung thủy đến tận mồ, kể cả những cơn thịnh nộ của người tình hay vũ khí của các đức lang quân. Dường như đơn giản là nhà thơ của chúng ta cởi bỏ trạng thái yêu đương này để rồi vài giờ sau lại lao vào vòng xoáy ái tình khác.

Trong tình yêu, Pushkin là người cuồng nhiệt, không kiềm chế và đôi khi cả ghen đến mức quẫn trí. Ông đã nếm trải một mối tình như vậy với Amalia Riznich, con gái của một nhà băng người Áo và vợ của một trùm tư bản công nghiệp cỡ bự. Phải mất rất nhiều thời gian, công sức và vượt qua hàng tá người hâm mộ, nhà thơ mới chinh phục được nàng. Ông ghen tuông một cách điên dại với chồng của Amalia, với những tình nhân khác, thậm chí với cả đám người hâm mộ. Ông theo dõi nàng, rình đón những chuyến xe đưa nàng trở về nhà, thậm chí một lần nhà thơ đã đuổi theo xe ngựa của người tình gần bốn dặm đường trong cái nóng như thiêu như đốt. Pushkin muốn biết người đẹp đi đâu trong cỗ xe của mình? Và lần này thì kẻ bị bỏ rơi không phải ai khác mà chính là ông.

Pushkin dằn vặt rất lâu vì sự "phản bội" này. Sau đó, Amalia Riznich qua đời vì bệnh lao phổi ở Italia, nơi đất khách quê người, trong sự lãng quên của chồng, người tình lẫn đám đông hâm mộ. Cái chết của nàng khiến nhà thơ hết sức đau khổ. Sau này Pushkin viết: "Vâng, vâng, những cơn ghen là một thứ bệnh, giống như dịch hạch, như cơn sốt, như trí tuệ bị tổn thương…". Những lời này được ông đặt vào miệng nhân vật Lensky trong trường ca "Evgeny Onegin".

Trong câu chuyện tình với cô gái nông nô Maria Kalashnikova, nhà thơ của chúng ta đã đi xa đến mức… một cậu bé đã ra đời, được đặt tên là Pavel. Đứa bé yếu ớt đến nỗi chỉ sống được hơn ba tháng.

Câu chuyện tình sau đây của nhà thơ với nữ bá tước Elizaveta Vorontsova, phu nhân của một vị tướng - tỉnh trưởng, đã để lại cho Pushkin quá nhiều phiền muộn. Không rõ Elizaveta Vorontsova có thực lòng yêu Pushkin không, nhưng việc nhà thơ có "để mắt" tới vợ mình thì bá tước - tỉnh trưởng Vorontsov đánh hơi rất nhanh. Ông khẩn trương đến gặp Sa hoàng phàn nàn về hành vi "nhẹ dạ" của nhà thơ. Kết quả là Pushkin bị đày tới làng Mikhailovskoye. Nhà thơ giấu kín trong lòng nỗi oán hận bá tước Vorontsov. Bạn còn nhớ những câu: "Một nửa bá tước/ Một nửa con buôn/ Một nửa người khôn/ Một nửa vô học..." - Đó chính là Pushkin viết về kẻ tình địch của mình.

Câu chuyện trên xảy ra trước cuộc gặp gỡ với Natalia Goncharova một vài năm. Bà trở thành vợ và là người tình thứ… 113 của Pushkin.

Theo http://vnca.cand.com.vn

Nina
12-08-2010, 22:59
Bỗng dưng hôm nay tình cờ thấy bài thơ này, vừa ngắn, vừa lạ, vừa có hình minh họa, vừa được phổ nhạc - César Antonovich Cui (1835-1918) , "Carskosel'skaja statuja", op. 57

http://www.tzar.ru/Pictures/11657212657242.jpg
Царскосельская статуя

Александр Пушкин

Урну с водой уронив,
Об утьёс её дева разбила.
Дева печальна сидит,
Праздный держа черепок.

Чудо! Не сякнет вода,
Изливаясь из урны разбитой:
Дева, над вечной струёй,
Вечно печальна сидит.
Bức tượng ở Hoàng thôn

Aleksandr Pushkin

Cô nàng đánh rơi bình nước
Bình va phải đá vỡ tan
Cô nàng ngồi buồn rười rượi
Tay cầm mảnh vỡ bẽ bàng.

Ô hay! Nhưng nước không cạn
Từ chiếc bình vỡ vẫn tuôn
Cô nàng ngồi trên nguồn suối
Trăm năm vẫn rượi rượi buồn

6EfEwtgJqpQ
Phần trình bày trong một cuộc thi của Stanislav Davydov

Nina
13-08-2010, 00:17
Nhân tiện cũng xin giới thiệu bài "Не пой, красавица при мне" - thơ Pushkin do Rachmaninov phổ nhạc qua giọng hát của soprano Anna Netrebko, trích trong "Russian Album" của cô

"Не пой, красавица при мне" Op.4, No.4 –
Orchestrated by Nikolai Saveliev – Rachmaninov
Recorded from Dec-2005 to Jan-2006 at Mariinsky Theatre, St Petersburg, Russia.

http://www.mediafire.com/?mojjohtytj2 - link chia sẻ nhạc do bạn YIH post

cây sồi
19-08-2010, 16:06
CON ĐƯỜNG MÙA ĐÔNG
Xuyên sương mù gợn sóng
Thấp thoáng vầng trăng soi
Rừng bên đường thanh vắng
Trùm ánh trăng lẻ loi.

Đường mùa đông hiu quạnh
Xe tam mã vút lao,
Tiếng chuông ngân đơn điệu
Nghe mỏi mệt, nao nao.

Giọng xà ích ngân nga
Nghe thiết tha đằm thắm:
Như nỗi buồn sâu lắng
Như đồng vắng bao la…

Không ánh lửa, bóng nhà…
Chỉ thấy tuyết và vắng ngắt…
Đường chạy dài trước mắt
Cột cây số lướt qua…

Nhina, thật buồn chán…
Mai, anh đến với em
Bếp lửa anh ngồi mãi
Ngắm nhìn em vẫn thèm.

Kim đồng hồ nghe rõ
Điểm bước thời gian qua
Xua đám người tẻ ngắt,
Đêm thắt chặt tình ta.

Nhi na ơi, thật buồn
Đường chạy càng hiu hắt
Xà ích ngủ gật gà
Chuông ngân nga đơn điệu
Mặt trăng buồn nhạt nhoà.
Tùng Cương dịch

Nina
24-08-2010, 10:32
Trong tâm trạng rất … stress và áp lực, mình thấy bài thơ sau – ngăn ngắn, vui vui, mặc dù mang máng là có người dịch rồi, nhưng mình cũng cần xả stress một chút chứ nhỉ
Мельник

Александр Пушкин

Возвратился ночью мельник:
“Жёнка! что за сапоги?”

“Ах ты, пьяница, бездельник!
Где ты видишь сапоги?
Иль мутит тебя лукавый?
Это вёдра! Вёдра! право!”

“Вот уж сорок лет живу,
ни во сне, ни наяву
не видал до этих пор
я на ведрах медных шпор!”

Bác thợ xay

Aleksandr Pushkin

Bác thợ xay về nhà ban tối
“Này vợ ơi! Sao có ủng ở đây?”

“Ối chồng ơi, dở tỉnh, dở say!
Anh thấy ủng ở đâu kia chứ?
Hay rượu làm anh lú mất rồi?
Là xô đấy, hai cái xô, thực sự!”

“Bốn mươi năm tôi sống trên đời
Dẫu trong mơ, hay tỉnh giấc, chao ôi
Đến hôm nay tôi chưa hề thấy
Xô nào có cựa giày đồng như vậy!”

Cứ theo recmusic (http://www.recmusic.org/lieder/get_text.html?TextId=13075&Transliterate=1) (mà chắc là đúng) thì Aleksandr Dargomyzhsky đã phổ nhạc cho bài thơ này

Tìm trên youtube thì thấy một anh beo béo hát khá dễ thương
mrxPoR_i-TQ
Leonid Kharitonov – “The Miller”

Tìm thêm trên mạng thì thấy, đây là bản dịch một bài thơ dân gian Scotland. Sau này S.Marshak dịch đầy đủ hơn
http://s-marshak.ru/works/trans/trans007.htm

Và mình đoán chừng Marshak dịch từ bản này
http://www.musicanet.org/robokopp/english/olwichet.htm

Tất nhiên là thơ dân gian thì có nhiều dị bản. Và sau khi kiểm tra cái trí nhớ tồi tệ, mình phát hiện ra một bản dịch tiếng Việt (mình đánh giá là bản dịch rất hay, và có vẻ là của đại ca Thái Bá Tân)

Một đêm nọ tôi về nhà muộn
Ôi tôi say- say quá là say
Và tôi thấy ngựa ai đang buộc
Nơi mà tôi vẫn buộc ngựa hàng ngày

Tôi hỏi vợ tôi - nàng tiên xinh đẹp!
Này bà ơi! Bà nói tôi hay!
Ngựa ai đó vẫn còn đang buộc
Vào nơi tôi vẫn buộc ngựa hàng ngày???"

- Ông ngốc ông mù ông chẳng biết
Ôi! ông say! Say quá mất rồi!
- Đó chỉ là con bò sữa
Bà già hồi chiều vừa mới cho tôi!!!

Thế gian này tôi đã đi ngàn dặm
Và có thể nhiều hơn thế cơ
Nhưng bò sữa mà có yên cương, hàm thiếc
Quả là tôi chưa được thấy bao giờ!!!

Đêm thứ hai tôi lại về nhà muộn
Ôi tôi say- say quá là say
Vẫn nhìn thấy mũ ai trên mắc
Nơi mà tôi vẫn treo mũ hàng ngày

Tôi hỏi vợ tôi - nàng tiên xinh đẹp!
Này bà ơi! Bà nói tôi hay!
Mũ ai đó vẫn còn đang mắc
Nơi mà tôi treo mũ hàng ngày???"

- Ông ngốc ông mù ông chẳng biết
Ôi! ông say! Say quá mất rồi!
- Đó chỉ là cái xô đựng nước
Bà già hồi chiều vừa mói cho tôi!!!

Thế gian này tôi đã đi ngàn dặm
Và có thể nhiều hơn thế cơ
Nhưng xô nước có dây nơ deo buộc
Quả là tôi chưa thấy bao giờ!!!

Đêm thứ ba tôi vẫn về nhà muộn
Ôi tôi say- say thật là say
Và nhận thấy quần ai trên ghế
Nơi mà tôi cởi vắt hàng ngày

Tôi hỏi vợ tôi - nàng tiên xinh đẹp!
Này bà ơi! Bà nói tôi hay!
Quần ai đó vẫn còn đang vắt
nơi mà tôi cởi vắt hàng ngày???"

- Ông ngốc ông mù ông chẳng biết
Ôi! ông say! Say quá mất rồi!
- Đó chỉ là cái giẻ rách
Bà già hồi chiều vừa mới cho tôi!!!

Thế gian này tôi đã đi ngàn dặm
Và có thể nhiều hơn thế cơ
Nhưng giẻ rách có dây lưng khoá kéo
Quả là tôi chưa thấy bao giờ!!!

Đêm thứ tư tôi lại về nhà muộn
Ôi tôi say- say thật là say
và nhìn thấy đầu ai trên gối
Nơi mà tôi vẫn gối hàng ngày

Tôi hỏi vợ tôi - nàng tiên xinh đẹp!
Này bà ơi! Bà nói tôi hay!
Đầu của ai đó vẫn còn trên gối
nơi mà tôi vẫn gối hàng ngày???"

- Ông ngốc ông mù ông chẳng biết
Ôi! ông say! Say quá mất rồi!
- Đó chỉ là cái bắp cải
Bà già hồi chiều vừa mới cho tôi!!!

Thế gian này tôi đã đi ngàn dặm
Và có thể nhiều hơn thế cơ
Nhưng cải bắp mọc râu ria mép
Suốt đời tôi cũng chẳng thấy bao giờ???

Có vẻ là dịch giả đã dịch từ bản gốc sau
As I went home on Monday night as drunk as drunk could be
I saw a horse outside the door where my old horse should be
Well, I called me wife and I said to her: Will you kindly tell to me
Who owns that horse outside the door where my old horse should be?

Ah, you're drunk,
you're drunk you silly old fool,
still you can not see
That's a lovely sow that me mother sent to me
Well, it's many a day I've travelled a hundred miles or more
But a saddle on a sow sure I never saw before

And as I went home on Tuesday night as drunk as drunk could be
I saw a coat behind the door where my old coat should be
Well, I called me wife and I said to her: Will you kindly tell to me
Who owns that coat behind the door where my old coat should be

Ah, you're drunk,
you're drunk you silly old fool,
still you can not see
That's a woollen blanket that me mother sent to me
Well, it's many a day I've travelled a hundred miles or more
But buttons in a blanket sure I never saw before

And as I went home on Wednesday night as drunk as drunk could be
I saw a pipe up on the chair where my old pipe should be
Well, I called me wife and I said to her: Will you kindly tell to me
Who owns that pipe up on the chair where my old pipe should be

Ah, you're drunk,
you're drunk you silly old fool,
still you can not see
That's a lovely tin whistle that me mother sent to me
Well, it's many a day I've travelled a hundred miles or more
But tobacco in a tin whistle sure I never saw before

And as I went home on Thursday night as drunk as drunk could be
I saw two boots beneath the bed where my old boots should be
Well, I called me wife and I said to her: Will you kindly tell to me
Who owns them boots beneath the bed where my old boots should be

Ah, you're drunk,
you're drunk you silly old fool,
still you can not see
They're two lovely Geranium pots me mother sent to me
Well, it's many a day I've travelled a hundred miles or more
But laces in Geranium pots I never saw before

And as I went home on Friday night as drunk as drunk could be
I saw a head upon the bed where my old head should be
Well, I called me wife and I said to her: Will you kindly tell to me
Who owns that head upon the bed where my old head should be

Ah, you're drunk,
you're drunk you silly old fool,
still you can not see
That's a baby boy that me mother sent to me
Well, it's many a day I've travelled a hundred miles or more
But a baby boy with his whiskers on sure I never saw before

Nina
22-09-2010, 00:15
Chả muốn nói gì nhiều, mùa thu, gửi nỗi buồn vào cho mùa thu chăng?

http://peredvizhniki.ru/uploads/gallery/comthumb/2/ples-levitan.jpg
Левитан И.И. » Осень. Мельница. Плес, 1888

Осень

Александр Пушкин

Октябрь уж наступил -
уж роща отряхает
последние листы
с нагих своих ветвей;
дохнул осенный хлад -
дорога промерзает.
Журча ещё бежит
за мельницей ручей,
но пруд уже застыл;
сосед мой поспешает
в отъезжие поля
с охотою своей,
и страждут озими
от бешеной забавы,
и будит лай собак
уснувшие дубравы.
Mùa thu

Aleksandr Pushkin

Tháng mười giờ đã đến-
Cánh rừng đã rũ mình
Những chiếc lá sau cuối
Giờ cũng đã rời cành;
Hơi lạnh mùa thu thở -
Đường sá dần đóng băng
Chó tuy còn chạy rông
Suối còn reo bên cối
Nhưng ao đã đông lại;
Anh hàng xóm của tôi
Vội tới miền đồng trống
Cùng biên chế đội săn,
Những cánh đồng mùa đông
Khổ vì trò đùa nghịch,
Tiếng chó sủa nhóc nhách
Đánh thức cả rừng sồi

Мужик
22-09-2010, 07:56
Tất nhiên là thơ dân gian thì có nhiều dị bản. Và sau khi kiểm tra cái trí nhớ tồi tệ, mình phát hiện ra một bản dịch tiếng Việt (mình đánh giá là bản dịch rất hay, và có vẻ là của đại ca Thái Bá Tân)

Một đêm nọ tôi về nhà muộn
Ôi tôi say- say quá là say
Và tôi thấy ngựa ai đang buộc
Nơi mà tôi vẫn buộc ngựa hàng ngày

Tôi hỏi vợ tôi - nàng tiên xinh đẹp!
Này bà ơi! Bà nói tôi hay!
Ngựa ai đó vẫn còn đang buộc
Vào nơi tôi vẫn buộc ngựa hàng ngày???"

- Ông ngốc ông mù ông chẳng biết
Ôi! ông say! Say quá mất rồi!
- Đó chỉ là con bò sữa
Bà già hồi chiều vừa mới cho tôi!!!

Thế gian này tôi đã đi ngàn dặm
Và có thể nhiều hơn thế cơ
Nhưng bò sữa mà có yên cương, hàm thiếc
Quả là tôi chưa được thấy bao giờ!!!
...........

Hồi bên Moskva, một dạo em thấy bác Trần Đăng Khoa đi nói chuyện ở các "ốp", bác hay đọc bài này. Có lần bác nói do bác dịch. Không biết thực hư thế nào, vì lúc đó bác Khoa trong tình trạng "tây", "tây" quá mất rồi!

minminixi
22-09-2010, 09:56
Xin phép các bác cho làm nốt bài thơ kia:

Đêm cuối cùng tôi lại đành về muộn
Và vẫn say-như bốn ngày qua
Và nhìn thấy chủ nhân ông mới
Bên vợ tôi-kề má ấp tay

Tôi hét lớn: bớ nàng tiên hỡi
Trả lời đi- lần cuối cùng thôi
Ai đang chiếm chỗ bên nàng đó
Chỗ của tôi vẫn đứng hàng ngày?

Ôi cái ông dở mù dở ngốc
Suốt ngày say- hồn phách trên mây
Chính ông đó chứ còn ai nữa
Bà già ông mới gả cho tôi!

Trong đất trời tôi từng đi vạn dặm
Và kiếp sau sẽ còn thấy nhiều hơn
Nhưng đứng nhìn chính mình ôm vợ
Ngàn kiếp sau sẽ chẳng có dịp nào.

:D

duy quế
05-10-2010, 19:03
“ÔNG HAY LÀ ANH”?
(Bài viết nhân Đêm thơ Nguyễn Du – Puskin)


Chẳng phải ngẫu nhiên tôi nghĩ ra cái tựa đề ngồ ngộ “Ông hay là anh” khi mạnh dạn viết về Puskin - Nhà thơ cổ điển Nga nổi tiếng thế giới, đặt nền móng cho nền văn học Nga mới.

Có 2 lý do “chính đáng”:

1- Người Việt Nam, khi yêu quí đại thi hào Nguyễn Du, ai cũng gọi là Cụ (Cụ Nguyễn Du). Khi tôi ở Nga, học về thơ Puskin, ít khi nghe cô giáo gọi “Cụ Puskin”!

2- “Ông hay là anh” thực ra chính là tựa đề bài thơ của Puskin được nhiều người ưa thích.

Nói “cả 2 lý do đều chính đáng” là vì vậy. Theo dự đoán của Cụ Nguyễn Du “Tam bách dư niên hậu” thì đến nay chưa tới “tam bách”, vậy mà con cháu đã tổ chức được đêm thơ Nguyễn Du - Puskin. Điều này thật đáng mừng!
Phần giới thiệu về thân thế, sự nghiệp của hai đại thi hào xin nhường lại cho những người làm công tác văn hoá, văn nghệ. Chúng ta hãy quay lại vài nét với cái tựa đề ngồ ngộ “Ông hay là anh” của Puskin.
Có thể nói, hiếm có bài thơ nào có nhiều bản dịch như bài này. Điều này rất dễ hiểu. Trước hết là vì bài thơ được nhiều người ưa thích. Tiếp đến là vấn đề ngôn ngữ. Trong các ngôn ngữ, phải công nhận tiếng Nga là loại có ngữ pháp phức tạp nhất. Căn phòng vẫn là căn phòng, vậy mà khi đi vào hoàn toàn khác so với khi đi ra, mặc dầu chẳng thay đổi gì về cấu trúc căn phòng cả?! Còn về đại từ nhân xưng thì cũng có “nghìn lẻ một” tình huống phức tạp? “Ông hay là anh” chính là tình huống khó dịch nhất!
Bản gốc tiếng Nga:
“Пустое вы сердечным ты” VV...

Tra từ điển Nga-Việt sẽ thu được “nghìn lẻ một” tình huống.
Bởi vậy nên trên các bản dịch tiếng Việt, thu được kết quả đa dạng như sau:

1:
Nàng lỡ lời quên chữ "ông" trống rỗng,
Thốt chữ "anh" nghe thân ái làm sao
(Ông và anh)

2:
Nàng buột miệng đổi tiếng ngài trống rỗng
Thành tiếng anh thân thiết đậm đà
(Ngài và anh)

3:
Dửng dưng cô, trìu mến em
Bao cảm xúc đổi thay vì một chữ”.
(Cô và em)

vv...

Không phải nguời dịch lúng túng mà chính vì chàng trai lúng túng khi đứng trước người con gái. Chẳng có đại từ nhân xưng nào chính xác trong tình huống này! Bởi vì cái ý chính mà chàng trai muốn gửi gấm đã bị “tàng hình”: Anh yêu em!

“Nghìn lẻ một” bản dịch khác nhau, hiện tượng này giống như “Mỗi người một vẻ muời phân vẹn mười”. Điều này nói lên rằng, cho dù “Ông hay là anh” thì Nguyễn Du và Puskin vẫn sống mãi trong lòng người dân Việt Nam.

(D.Q.)

Xamova
06-10-2010, 14:16
Các bác cho XMV hỏi nhỏ chút vì...giấu dốt!:emoticon-0107-sweat
Puskin có bài thơ này không???
...

CHỐN DỪNG


Khi nào thấy, trên đường dài mệt mỏi
Cần nghỉ ngơi đôi chút cạnh dòng sông,
Em hãy đến tìm tôi nơi bến đợi:
Tán đa tôi bóng mát vốn quen dừng.

Khi nào thấy, đời buồn gặm nhấm,
Cần một lời tiếp sức để đi xa
Em hãy đến tìm tôi nơi bãi vắng
Biển tôi chờ, con sóng mãi ngân nga.

Khi nào đó, lòng mang thương tích:
(Những vết thương vô ý tự gây nên)
Em hãy đến tìm tôi, chiều tĩnh mịch,
Tôi xin làm con suối tắm cho em.

Nếu cần nữa, tôi là hồ trên núi
Trong hoang vu, im lặng ngắm mây trời.
Em hãy đến, chim thiên nga, cánh mỏi,
Đậu yên lành trên gương mặt hồ tôi.

...

XMV thấy đâu cũng ghi là của tác gia này nhưng không thấy có bản gốc và tên dịch giả nên không biết có đúng không nữa???
Mong các bác giúp đỡ!
Thanks!

Nina
06-10-2010, 14:46
Các bác cho XMV hỏi nhỏ chút vì...giấu dốt!:emoticon-0107-sweat
Puskin có bài thơ này không???
...

CHỐN DỪNG


Khi nào thấy, trên đường dài mệt mỏi
Cần nghỉ ngơi đôi chút cạnh dòng sông,
Em hãy đến tìm tôi nơi bến đợi:
Tán đa tôi bóng mát vốn quen dừng.

Khi nào thấy, đời buồn gặm nhấm,
Cần một lời tiếp sức để đi xa
Em hãy đến tìm tôi nơi bãi vắng
Biển tôi chờ, con sóng mãi ngân nga.

Khi nào đó, lòng mang thương tích:
(Những vết thương vô ý tự gây nên)
Em hãy đến tìm tôi, chiều tĩnh mịch,
Tôi xin làm con suối tắm cho em.

Nếu cần nữa, tôi là hồ trên núi
Trong hoang vu, im lặng ngắm mây trời.
Em hãy đến, chim thiên nga, cánh mỏi,
Đậu yên lành trên gương mặt hồ tôi.

...

XMV thấy đâu cũng ghi là của tác gia này nhưng không thấy có bản gốc và tên dịch giả nên không biết có đúng không nữa???
Mong các bác giúp đỡ!
Thanks!

Em nghĩ là ở Nga không có cây đa, nên rất nghi ngờ chuyện Pushkin là tác giả bản gốc bài thơ trên. Hơn nữa, theo cảm nhận của em thì giọng thơ này không giống với Pushkin mấy.

Xamova
06-10-2010, 16:14
Em nghĩ là ở Nga không có cây đa, nên rất nghi ngờ chuyện Pushkin là tác giả bản gốc bài thơ trên. Hơn nữa, theo cảm nhận của em thì giọng thơ này không giống với Pushkin mấy.

Trang này nói là của Puskin

http://vn.answers.yahoo.com/question/index?qid=20080412233430AAS44zv

Còn bản dịch thì có thể đã có sự phóng tác đi ít nhiều!
Ở đây ghi của Vũ Xuân Hoàng dịch

http://my.opera.com/chienthangdl/blog/2010/03/22/chon-dung

Ở đây còn cả một bài phân tích nữa bác ạh!

http://www.dayhocintel.net/diendan/showthread.php?t=7092

Thế nên XMV mới muốn đi tìm bản gốc!

Nina
06-10-2010, 16:24
Nói chung thông tin trên mạng thì cũng chẳng biết đâu mà lần bác ạ, có không ít lần em thấy bản dịch hoặc bài viết của em được đăng ở nơi khác với tên dịch giả/tác giả hoàn toàn khác.

Còn giọng thơ của bài này ... bác cứ so với bài "Если жизнь тебя обманет" là thấy sự khác nhau rõ rệt

Если жизнь тебя обманет,
Не печалься, не сердись!
В день уныния смирись:
День веселья, верь, настанет.

Сердце в будущем живет;
Настоящее уныло:
Всё мгновенно, всё пройдет;
Что пройдет, то будет мило.
1825

hungmgmi
06-10-2010, 16:43
Chuyện tam sao thất bát cửu thập bản là chuyện thường gặp trên mạng.
Cũng như tại đây, hungmgmi đã hỏi chính bác Thuý Toàn để biết bác không hề dịch một bài thơ nào đó tên là Vô tình bấy lâu vẫn gán tác giả là Pushkin, dịch giả Thuý Toàn:
http://diendan.nuocnga.net/showthread.php?t=1923
Tôi đọc bài trên và cũng đã lục lọi các trang về Pushkin, chưa tìm được bài nào tương tự như bài "cây đa" trên.
Có thể là một truờng hợp tương tự với "Vô tình" chăng?
Như bài "Bóng đen" của Bế Kiến Quốc đã bao năm người ta tưởng nhầm tác giả là Henrich Heine, nhà thơ Đức.

duy quế
07-10-2010, 17:51
Chuyện tam sao thất bát cửu thập bản là chuyện thường gặp trên mạng.
Cũng như tại đây, hungmgmi đã hỏi chính bác Thuý Toàn để biết bác không hề dịch một bài thơ nào đó tên là Vô tình bấy lâu vẫn gán tác giả là Pushkin, dịch giả Thuý Toàn:
http://diendan.nuocnga.net/showthread.php?t=1923
Tôi đọc bài trên và cũng đã lục lọi các trang về Pushkin, chưa tìm được bài nào tương tự như bài "cây đa" trên.
Có thể là một truờng hợp tương tự với "Vô tình" chăng?
Như bài "Bóng đen" của Bế Kiến Quốc đã bao năm người ta tưởng nhầm tác giả là Henrich Heine, nhà thơ Đức.
:emoticon-0102-bigsm
Chuyện “tam sao, thất bát, cửu thập bản” thật là vui và thú vị đấy!
Chưa dám đàm luận chuyện xa, lấy chuyện mình ra cũng thấy “tức cười” rồi!
Bài thơ “O tròn như trứng vịt” của mình được giải A cuộc thi thơ viết cho nhi đồng của Hội Nhà văn Việt Nam – 2007. Khi các nhạc sĩ phổ nhạc, phần lớn đều quên đề phổ thơ của ai. Bây giờ có thể tìm thấy “nghìn lẻ một” O tròn như trứng vịt trên mạng. Hi hi...vui thật đấy!
:emoticon-0100-smile

Vania
21-12-2010, 22:29
http://dantri.vcmedia.vn/Uploaded/2010/12/21/SDC10280.JPG


http://dantri.com.vn/c20/s20-445578/ha-noi-don-nhan-tuong-thi-hao-pushkin-tu-hoi-nha-van-nga.htm

Nina
20-01-2011, 14:00
* * *

Александр Пушкин

Полу-милорд, полу-купец,
Полу-мудрец, полу-невежда,
Полу-подлец, но есть надежда,
Что будет полным наконец.
* * *

Aleksandr Pushkin

Thông minh một nửa, ngu si một nửa,
Một nửa quý ông, một nửa con buôn,
Đểu cáng một nửa, nhưng vẫn còn hy vọng,
Sẽ trở thành đểu trọn vẹn, luôn luôn.

Nina
10-02-2011, 23:44
Tự dưng hôm nay hứng chí nhớ về thời tuổi trẻ nông nổi của mình, và nhớ mấy dòng thơ Pushkin viết về nhà hát opera và ballet Odessa. Nhìn ảnh vẫn thấy đẹp, như thời tuổi trẻ nông nổi :)

http://www.odessahotels.ru/opera_theatre_vid.jpg
Nhà hát Opera và Ballet thành phố Odessa, một trong những nhà hát đẹp nhất Liên Xô cũ. (nói thế cho khiêm tốn)

Mấy dòng thơ này thì Pushkin viết trong Evgeny Onegin. Nói là trong, nhưng thật ra là cái chương ngoài lề, không đưa vào truyện chính (hình như bây giờ gọi là ngoại truyện, nhưng tiểu thuyết lại bằng thơ, thế thì là gì nhỉ?). Chương này kể về Odessa, nơi Pushkin đã sống 1 năm trong cảnh lưu đày, và cũng có chân dung bằng thơ của vài mỹ nhân.

Но уж темнеет вечер синий,
Пора нам в оперу скорей;
Там упоительный Россини,
Европы баловень – Орфей.
Не внемля критике суровой,
Он вечно тот же; вечно новый.
Он звуки льет – они кипят.
Они текут, они горят.
Как поцелуи молодые,
Все в неге, в пламени любви,
Как зашипевшего аи
Струя и брызги золотые…

Александр Пушкин
Nhưng chiều xanh đã dần tím sẫm,
Đã tới giờ ta đến Opera;
Nơi đó có Rossini quyến rũ,
Chàng Orpheus của lục địa già.
Không cần quan tâm đến phê bình nghiêm khắc
Vẫn luôn là mình, vẫn luôn mới tươi.
Rót âm thanh, và chúng sục sôi.
Chúng chảy ra, chúng cháy lên rồi.
Như những nụ hôn trẻ trung phơi phới,
Tất cả trong êm dịu lửa tình yêu,
Như những tia và bọt ánh vàng
Của rượu ay mới vừa sôi trên bếp…

Aleksandr Pushkin
Chú thích: ay là môt loại rượu champagne nổi tiếng, tên này xuất phát từ tiếng Pháp le vin d’Ay. Mình chỉ biết thế thôi.

Gioachino Antonio Rossini - nhà soạn nhạc người Ý, nổi tiếng với những vở opera như Il barbiere di Siviglia (The Barber of Seville); Moïse et Pharaon và Guillaume Tell (William Tell).

Bùi Huy Bằng
11-07-2011, 16:00
K/g: Nina

Tôi xin dịch khổ thơ này như sau:

Александр Пушкин

* * *
Полу-милорд, полу-купец,
Полу-мудрец, полу-невежда,
Полу-подлец, но есть надежда,
Что будет полным наконец.

Aleksandr Pushkin

* * *
Nửa là - quý ông, nửa là - thương nhân,
Nửa là - hiền nhân, nửa là - thằng đần,
Nửa là - tiểu nhân, thì còn hy vọng,
Hơn là trọn vẹn mười phân vẹn mười. (*)

Bùi Huy Bằng dịch

(*)- Theo thiển ý của tôi, câu 4 có liên quan đến cả 5 đối tượng nửa vời kể trên chứ không chỉ với đối tượng "đểu".Mong rằng, không ai trong chúng ta là một trong 5 đối tượng mà Puskin đề cập tới.

Nina
11-07-2011, 17:08
Ôi, cái đối tượng chính mà Pushkin đề cập đến trong bài thơ trên là ngài thống đốc Odessa thời đó - ông Vorontsov ấy mà bác Bùi Huy Bằng. Truyền thuyết dân gian nói thế, và em nghĩ là chúng ta cũng nên nghĩ thế cho đơn giản và rõ ràng, đồng thời để những ai mong manh không bị tự ái và đổ vỡ...

hungmgmi
11-07-2011, 17:33
K/g: Nina

Tôi xin dịch khổ thơ này như sau:

Александр Пушкин

* * *
Полу-милорд, полу-купец,
Полу-мудрец, полу-невежда,
Полу-подлец, но есть надежда,
Что будет полным наконец.

Aleksandr Pushkin

* * *
Nửa là - quý ông, nửa là - thương nhân,
Nửa là - hiền nhân, nửa là - thằng đần,
Nửa là - tiểu nhân, thì còn hy vọng,
Hơn là trọn vẹn mười phân vẹn mười. (*)

Bùi Huy Bằng dịch

(*)- Theo thiển ý của tôi, câu 4 có liên quan đến cả 5 đối tượng nửa vời kể trên chứ không chỉ với đối tượng "đểu".Mong rằng, không ai trong chúng ta là một trong 5 đối tượng mà Puskin đề cập tới.

Bác Bùi Huy Bằng mến, tôi xin phép được trao đổi với bác về cách dịch bài thơ này như sau:
Trước tiên, thử tìm hiểu về xuất xứ bài thơ. Cái này quan trọng, vì biết nó, ta sẽ tìm được chìa khóa để tìm ra được ý tứ của Pushkin muốn gửi qua 4 câu thơ này.
Qua tìm hiểu trên mạng Nga thì thấy 4 câu thơ trên Pushkin viết về bá tước Mikhail Vorontsov-thống đốc Odessa, nơi nhà thơ tá túc thời kỳ này. Tại đây, nhà thơ đã "cả gan" cặp bồ với phu nhân thống đốc là Elizaveta Vorontsova, khiến ngài hết sức tức giận và chỉ muốn nhà thơ trẻ rời khỏi Odessa.
Đó là khoảng thời gian 1823-1824.
Pushkin, đương nhiên là không ưa gì ngài thống đốc rồi. Năm 1823, khi ngài thống đốc nghe tin nhà cách mạng Риего Нуньец của Tây ban nha bị xử tử, ông hể hả kêu lên:""Какая счастливая новость, ваше
величество!"
Và ngay lập tức ông bị Pushkin "bật" lại luôn:
Сказали раз царю, что наконец
Мятежный вождь Риего был удавлен.
"Я очень рад", сказал усердный льстец:
"От одного мерзавца мир избавлен!"
Все смолкнули, все потупили взор:
Всех удивил нежданный приговор.
Риего был, конечно, очень грешен, —
Согласен я, — но он за то повешен;
Пристойно ли, скажите, сгоряча
Ругаться этак нам над жертвой палача?
Сам государь такого доброхотства
Не захотел своей улыбкой ободрить,
Льстецы, льстецы! Старайтесь сохранить
И в самой подлости оттенок благородства!
Và 4 câu thơ trên mà chúng ta đang bàn, Pushkin chỉ dành riêng cho ngài thống đốc Vorontsov, chứ không phải để nói đến "5 đối tượng nửa vời" như nhận xét của bác đâu bác ạ.
Ngài thống đốc bị cắm sừng tội nghiệp còn trở thành đối tượng châm biếm của Pushkin trong một loạt bài thơ trào phúng khác nữa, như bài sau là một ví dụ:
Не знаю где, но не у нас,
Достопочтенный лорд Мидас,
С душой посредственной и низкой, —
Чтоб не упасть дорогой склизкой,
Ползком прополз в известный чин
И стал известный господин.
Еще два слова об Мидасе:
Он не хранил в своем запасе
Глубоких замыслов и дум;
Имел он не блестящий ум,
Душой не слишком был отважен;
Зато был сух, учтив и важен.
Льстецы героя моего,
Не зная, как хвалить его,
Провозгласить решились тонким...

USY
11-07-2011, 22:09
K/g: Nina

Tôi xin dịch khổ thơ này như sau:

Александр Пушкин

* * *
Полу-милорд, полу-купец,
Полу-мудрец, полу-невежда,
Полу-подлец, но есть надежда,
Что будет полным наконец.

Aleksandr Pushkin

* * *
Nửa là - quý ông, nửa là - thương nhân,
Nửa là - hiền nhân, nửa là - thằng đần,
Nửa là - tiểu nhân, thì còn hy vọng,
Hơn là trọn vẹn mười phân vẹn mười. (*)

Bùi Huy Bằng dịch

(*)- Theo thiển ý của tôi, câu 4 có liên quan đến cả 5 đối tượng nửa vời kể trên chứ không chỉ với đối tượng "đểu".Mong rằng, không ai trong chúng ta là một trong 5 đối tượng mà Puskin đề cập tới.
Xin phép trao đổi với bác Bằng về phần dịch của bác ạ.

Theo tôi, cụm từ "но есть надежда," là 1 vế của câu "но есть надежда, /Что будет полным наконец", nội dung như bạn Nina dịch ở trên là đúng, tất nhiên là tác giả viết với ý mỉa mai, khinh bỉ.
Nhưng nếu bác dịch thành :
Nửa là - tiểu nhân, [COLOR="Red"]thì còn hy vọng,
Hơn là trọn vẹn mười phân vẹn mười.
thì ý của bản gốc đã bị sai lạc, vì người đọc sẽ hiểu qua bản dịch của bác là:"May mà mới là một nửa tiểu nhân, chứ nếu là "tiểu nhân/đểu toàn phần" thì mới là tai họa". Mà ý của tác giả không phải như vậy.

Còn ý bác muốn nói "câu 4 có liên quan đến cả 5 đối tượng nửa vời kể trên" thì tôi không phản đối. Nhưng ta phải khẳng định một điều là ý tác giả muốn nhấn mạnh, ý "đinh" của bài thơ mà tác giả muốn gửi gắm chính là ở tính chất nửa vời cuối cùng - "vô lại một nửa", để rồi tác giả mỉa mai: "những vẫn còn hy vọng là sẽ trở thành "vô lại toàn phần".
Hơn nữa, ở 3 câu trên tác giả dùng cặp từ đối nghĩa, để làm bật lên tính chất "dở ông dở thằng" của đối tượng miêu tả, như vậy là 3 câu trên đã hoàn thành sứ mệnh thể hiện của mình. Riêng có câu cuối - nói về "vô lại" thì mới chỉ có vế đầu "vô lại một nửa", còn vế sau chưa có. và chính ở đây tác giả đã thay nó bằng câu kết "giết chết luôn nhân vật" !:emoticon-0116-evilg

Tôi xin tạm dịch thế này ạ:

Полу-милорд, полу-купец,
Полу-мудрец, полу-невежда,
Полу-подлец, но есть надежда,
Что будет полным наконец.Dở cao quý, dở con buôn,
Dở nhà thông thái, dở phường ngu si,
Vô lại cũng dở dang đi, -
May ra sẽ có được khi thành toàn.

Bùi Huy Bằng
13-07-2011, 17:54
K/g :các bạn.

!- Thật đáng tiếc câu chú thích của tôi lai gây khó hiểu đến mức để bạn hungmgmi viết câu này: “Và 4 câu thơ trên mà chúng ta đang bàn, Pushkin chỉ dành riêng cho ngài thống đốc Vorontsov, chứ không phải để nói đến "5 đối tượng nửa vời" như nhận xét của bác đâu bác ạ.”.
Vâng, đúng là Pushkin chỉ dành riêng cho một người (bây giờ thì tôi đã biết là Vorontsov), nhưng Puskin lại muuốn gán sự hiện diện ở chính người ấy một, hai... hoăc cả 5 mẫu người (tính cách, phẩm chất...) mà tôi gọi là 5 đối tượng (vì đều là danh từ chỉ một loại người) với ngụ ý nôm na là: Nếu thuộc vào 5 đối tượng kia mà chỉ là nửa vời thôi thì còn hy vọng (tôi đoán là Cụ Puskin nghĩ: còn có thể cải tạo được, còn khả dĩ, còn chấp nhận dược, còn dễ chịu...) chứ lại hoàn toàn [xấu] thì cuối cùng điều gì sẽ xảy ra nhỉ. Cụ tự vấn thế, nhưng đó chính là câu hỏi Cụ đặt ra cho nhân loại chứ không riêng một ai) nên (cần) trả lời.
Nếu mấy câu ngắn ngủi này (với tôi nó như là lời răn của “Chúa”) mà chỉ dành riêng cho Vorontsov thôi (có thể ban đầu là như vậy) thì nó chẳng còn mang ý nghĩa thời đại.
Tôi đã “hỗn” không dịch như nguyên bản mà lai viết “Hơn là trọn (sẽ) vẹn mười phân vẹn mười”, nghĩa là trả lời thay Cụ mà chẳng cần biết cụ có nghĩ thế hay không. Chẳng qua chỉ muốn gieo vần, chắc Cụ cũng lượng thứ.
2- Do hiểu ngữ pháp không giống nhau nên tôi xin dãi bày:
Nếu tách 2 câu này ra:Полу-милорд, полу-купец,
Полу-мудрец, полу-невежда
và nếu thêm cả Полу-подлец thì vẫn chưa có nghĩa vì chưa thành mệnh đề hoàn chỉnh. Nhưng khi gắn với но есть надежда thì toàn bộ 3 dòng trên mới thành câu có nghĩa. Vậy có thể diễn đạt nó như sau:
Полу-милорд, полу-купец, Полу-мудрец, полу-невежда, Полу-подлец, но есть надежда,
Như vậy 5 danh từ chỉ 5 loại người (đối tượng) trên tồn tại đọc lập nhưng không tách rời но есть надежда.Vì vậy bạn USY đã diễn đạt "May mà mới là một nửa tiểu nhân, chứ nếu là "tiểu nhân/đểu toàn phần" thì mới là tai họa" là gần đúng ý của tôi (vì tôi không có dung ý “May mà mới là”) nhưng chưa đầy đủ mà phải bao gồm cả 4 đối tượng ở 2 dòng đầu, đó là logic ngữ pháp. Cũng theo bạn USY : “Theo tôi, cụm từ "но есть надежда," là 1 vế của câu "но есть надежда, /Что будет полным наконец", nội dung như bạn Nina dịch ở trên là đúng” thì như trên đã viêt Полу-милорд, полу-купец,
Полу-мудрец, полу-невежда
tồn tại lửng lơ, vừa thừa vừa không hợp ngữ pháp cho dù có muốn ám chỉ Vorontsov cũng vậy thôi. Còn cách lý giải "những vẫn còn hy vọng là sẽ trở thành "vô lại toàn phần" và cả đoạn “Hơn nữa...nhân vật” thì không logíc về ngữ pháp.
Tôi xin diễn đạt cụ thể hơn nữa điều mà tôi muốn trình bày:
Полу-милорд, но есть надежда, Что будет полным наконец.
.................................................. ..................................................
Полу-подлец, но есть надежда, Что будет полным наконец.
3- Đối với ý của Nina: “đồng thời để những ai mong manh không bị tự ái và đổ vỡ...“. Vậy có gì phải ngần ngại? Vấn đề là dịch có đúng ngữ pháp không? Những ai “tự ái và đổ vỡ...” có đủ tự tin để tồn tại và có muốn hiểu hết tầng sâu câu chữ của Puskin (tiếng Nga) không? Tôi tự tin có thể giải mã những điều nhạy cảm khi cần.
4- Tưởng chừng như đơn giản, một bài thơ ít chữ lại đưa đến những chiêm nghiệm khác nhau, thật thú vị.

Nina
13-07-2011, 20:40
Bác Bùi Huy Bằng à,

Em nghĩ rằng một bài thơ thì nên xem xét trong văn cảnh của nó. Bài thơ ngắn trào phúng trên (epigram) là dành cho bá tước Mikhail Vorontsov, nên ý nghĩa của nó về mặt ngữ pháp cũng rất rõ ràng:

[Граф Михаил Воронцов - ]Полу-милорд, полу-купец
[Граф Михаил Воронцов - ]Полу-мудрец, полу-невежда,
[Граф Михаил Воронцов - ]Полу-подлец, но есть надежда,
Что [Граф Михаил Воронцов ]будет полным наконец. (đôi chỗ em còn thấy phương án chữ cuối là навсегда).

Trong dấu ngoặc vuông là những từ điền vào cho rõ nghĩa thôi ạ.

Còn cái ý kia của em thì cũng có vài người bảo em - làm gì mà rào đón ghê thế. Em giải thích - đó là bản năng tự vệ của người đã từng nhiều lần bị ném đá trên diễn đàn, đơn giản lắm bác ạ. Mặc dù - sơn ăn tùy mặt, chưa chắc người khác đã bị ném đá trong tình huống y hệt (cái này là kinh nghiệm dân gian), nên bác cứ thoải mái tham gia diễn đàn nhé.

Saomai
13-07-2011, 22:30
K/g :các bạn.

!- Thật đáng tiếc câu chú thích của tôi lai gây khó hiểu đến mức để bạn hungmgmi viết câu này: “Và 4 câu thơ trên mà chúng ta đang bàn, Pushkin chỉ dành riêng cho ngài thống đốc Vorontsov, chứ không phải để nói đến "5 đối tượng nửa vời" như nhận xét của bác đâu bác ạ.”.
Vâng, đúng là Pushkin chỉ dành riêng cho một người (bây giờ thì tôi đã biết là Vorontsov), nhưng Puskin lại muuốn gán sự hiện diện ở chính người ấy một, hai... hoăc cả 5 mẫu người (tính cách, phẩm chất...) mà tôi gọi là 5 đối tượng (vì đều là danh từ chỉ một loại người) với ngụ ý nôm na là: Nếu thuộc vào 5 đối tượng kia mà chỉ là nửa vời thôi thì còn hy vọng (tôi đoán là Cụ Puskin nghĩ: còn có thể cải tạo được, còn khả dĩ, còn chấp nhận dược, còn dễ chịu...) chứ lại hoàn toàn [xấu] thì cuối cùng điều gì sẽ xảy ra nhỉ. Cụ tự vấn thế, nhưng đó chính là câu hỏi Cụ đặt ra cho nhân loại chứ không riêng một ai) nên (cần) trả lời.
Nếu mấy câu ngắn ngủi này (với tôi nó như là lời răn của “Chúa”) mà chỉ dành riêng cho Vorontsov thôi (có thể ban đầu là như vậy) thì nó chẳng còn mang ý nghĩa thời đại.
Tôi đã “hỗn” không dịch như nguyên bản mà lai viết “Hơn là trọn (sẽ) vẹn mười phân vẹn mười”, nghĩa là trả lời thay Cụ mà chẳng cần biết cụ có nghĩ thế hay không. Chẳng qua chỉ muốn gieo vần, chắc Cụ cũng lượng thứ.
2- Do hiểu ngữ pháp không giống nhau nên tôi xin dãi bày:
Nếu tách 2 câu này ra:Полу-милорд, полу-купец,
Полу-мудрец, полу-невежда
và nếu thêm cả Полу-подлец thì vẫn chưa có nghĩa vì chưa thành mệnh đề hoàn chỉnh. Nhưng khi gắn với но есть надежда thì toàn bộ 3 dòng trên mới thành câu có nghĩa. Vậy có thể diễn đạt nó như sau:
Полу-милорд, полу-купец, Полу-мудрец, полу-невежда, Полу-подлец, но есть надежда,
Như vậy 5 danh từ chỉ 5 loại người (đối tượng) trên tồn tại đọc lập nhưng không tách rời но есть надежда.Vì vậy bạn USY đã diễn đạt "May mà mới là một nửa tiểu nhân, chứ nếu là "tiểu nhân/đểu toàn phần" thì mới là tai họa" là gần đúng ý của tôi (vì tôi không có dung ý “May mà mới là”) nhưng chưa đầy đủ mà phải bao gồm cả 4 đối tượng ở 2 dòng đầu, đó là logic ngữ pháp. Cũng theo bạn USY : “Theo tôi, cụm từ "но есть надежда," là 1 vế của câu "но есть надежда, /Что будет полным наконец", nội dung như bạn Nina dịch ở trên là đúng” thì như trên đã viêt Полу-милорд, полу-купец,
Полу-мудрец, полу-невежда
tồn tại lửng lơ, vừa thừa vừa không hợp ngữ pháp cho dù có muốn ám chỉ Vorontsov cũng vậy thôi. Còn cách lý giải "những vẫn còn hy vọng là sẽ trở thành "vô lại toàn phần" và cả đoạn “Hơn nữa...nhân vật” thì không logíc về ngữ pháp.
Tôi xin diễn đạt cụ thể hơn nữa điều mà tôi muốn trình bày:
Полу-милорд, но есть надежда, Что будет полным наконец.
.................................................. ..................................................
Полу-подлец, но есть надежда, Что будет полным наконец.
3- Đối với ý của Nina: “đồng thời để những ai mong manh không bị tự ái và đổ vỡ...“. Vậy có gì phải ngần ngại? Vấn đề là dịch có đúng ngữ pháp không? Những ai “tự ái và đổ vỡ...” có đủ tự tin để tồn tại và có muốn hiểu hết tầng sâu câu chữ của Puskin (tiếng Nga) không? Tôi tự tin có thể giải mã những điều nhạy cảm khi cần.
4- Tưởng chừng như đơn giản, một bài thơ ít chữ lại đưa đến những chiêm nghiệm khác nhau, thật thú vị.

SM cứ nghĩ bài này không khó hiểu lắm. Và các bác USY, Nina đã làm sáng rõ rồi. Chả cần hiểu rắc rối hơn.

Ngay lần đầu đọc bản dịch của bác Bùi Huy Bằng:

Nửa là - quý ông, nửa là - thương nhân,
Nửa là - hiền nhân, nửa là - thằng đần,
Nửa là - tiểu nhân, thì còn hy vọng,
Hơn là trọn vẹn mười phân vẹn mười.

SM đã nhận thấy dịch "Nửa là - quý ông"... là không ổn, vì trong tiếng Việt sau chữ là không để dấu gạch nối như thế. Và nghĩa đúng của nó là Nửa quý ông. (hay Quý ông nửa vời). Và đúng là 2 câu trên, tác giả đã gắng để lột tả sự đối lập trong cùng một con người, từng cặp một, như bác USY đã nhận xét. Do vậy dịch là nửa thông minh, nửa ngu xi,... nửa quý ông, nửa con buôn là hợp. Bác Bằng dịch "Nửa là - hiền nhân, nửa là - thằng đần" thì chưa làm rõ được sự đối chọi bản chất của "2 đối tượng". Những nhà thơ lớn thường dùng từ ngữ rất đắt.

Hai câu cuối bác Bằng dịch "Nửa là - tiểu nhân, thì còn hy vọng,/ Hơn là trọn vẹn mười phân vẹn mười" đúng là chẳng ăn nhập gì với bản gốc cả.
Theo như bài dịch của bác thì cái sự nửa vời kia là hơn, chứ trọn vẹn 100% lại chẳng ra gì... Và nếu bác áp công thức đó cho cả 5 đối tượng -- thế thì giết chết thơ của Puskin rồi.

Xin nói rõ thêm ý này một chút: SM hiểu theo logic của bác Bằng -- Nửa quý ông là được, còn 100% Quý ông (là trọn vẹn, là không bằng so với Nửa quý ông... Suy luận tương tự như vậy cho cả "5 đối tượng" mà bác Bằng muốn phân biệt)

Thực ra logic trên chỉ đúng với nửa tiểu nhân, nửa con buôn, nửa ngu xi thôi (mà cũng không hoàn toàn đúng, vì điều này mang tính thời đại). Ví dụ: nửa ngu xi thì còn tạm, chứ 100% ngu xi thì là bỏ đi rồi....

Không ai đòi hỏi ngữ pháp chặt chẽ cho một bài thơ, thậm chí cho cả văn xuôi cũng vậy. Nếu đọc ngay thơ Việt, chúng ta cũng đễ dàng kiểm chứng điều ấy. Nhiều khi nhà văn (hoặc dân gian) viết vậy, và các nhà nghiên cứu ngôn ngữ phải tìm hiểu câu cú, ngữ pháp "của họ" thôi.

Nửa người, nửa ngợm, nửa đười ươi,
Nửa công tử bột, nửa đời trăng hoa.

Thế hình như cũng tạm đủ để mô tả một con người (?)

Tóm lại, SM nghĩ các bác Nina, USY và hungmgmi đã công phu tìm hiểu xuất xứ bài thơ gốc của Puskin, đã dịch đúng nghĩa bài thơ đó. Còn dịch có hay hay không, thì đó lại là chuyện khác.

Bùi Huy Bằng
19-07-2011, 18:00
K/g: bạn Sao Mai

Xin cảm ơn bạn đã chỉ ra cái sai trong diễn đạt bởi gạch nối, tôi xin viết lai như sau:
A. X. Puskin
* * *
Nửa là quý nhân, nửa là thương nhân,
Nửa là triết nhân, nửa là thằng đần,
Nửa là tiểu nhân, thì còn hy vọng,
Hơn là trọn vẹn mười phân vẹn mười.
Chữ LÀ vẫn là thông lệ của tiếng Việt để cho câu mềm mại hơn. Trong trường hợp này bỏ đi cũng không sao, sẽ thành câu 6 chữ:
Nửa quý nhân, nửa thương nhân,
Nửa triết nhân, nửa thằng đần,
Nửa tiểu nhân, còn hy vọng,
Hơn là mười phân vẹn mười.
Sau khi tra cứu kỹ từ điển tiếng Nga của Ogiegov và tiếng Việt của Viên ngôn ngữ học thấy có sự tương đông Полу-милорд với quý nhân, Полу-мудрец với triết nhân. Riêng từ невежда có nghĩa ít học, ít kiến thức, chứ không có nghĩa ngu, đần nên sử dụng từ đần chỉ là gượng ép. Trình bày như vậy để những người biết tiếng Nga khỏi trách cứ thiếu cẩn trọng.
2- Tôi hoan nghênh bạn Sao Mai đã có nhận xét vừa đúng tính chất, vừa đúng trọng tâm trao đổi sau đây:
“...Và nếu bác áp công thức đó cho cả 5 đối tượng -- thế thì giết chết thơ của Puskin rồi.
Xin nói rõ thêm ý này một chút: SM hiểu theo logic của bác Bằng -- Nửa quý ông là được, còn 100% Quý ông (là trọn vẹn, là không bằng so với Nửa quý ông... Suy luận tương tự như vậy cho cả "5 đối tượng" mà bác Bằng muốn phân biệt”.
Để trao đổi nhận xẻt trên tôi muốn dẫn ra một số suy nghĩ:
- Tôi có mấy câu thơ “con cóc” sau đây (nếu trùng ở đâu đó thì xin lỗi bởi không cố ý đạo văn):
Nửa vầng trăng vẫn là một vầng trăng,
Bởi chị hằng đứng nép mình một nửa.
Cả vầng trăng chỉ là nửa vầng trăng,
Bởi chị hằng ló mặt nhìn ta đó.
Đêm không trăng vẫn là cả vầng trăng,
Bởi chị hằng chẳng muốn dõi theo ta.
Trăng lên, trăng đứng, tăng tà,
Sao trăng biến hóa làm ta nao lòng.
- Ở đâu đó đã viết: “Nửa bánh mỳ là bánh mỳ” (chỉ vật thể),
Như vậy vầng trăng và bánh mỳ cùng là vật thể nhưng đã có sự chiêm nghiệm khác nhau bởi sử dụng công cụ đánh giá khác nhau.
- Cũng ở đâu đó đã viết: “nửa sự thật không (chưa) là sự thật” (chỉ sự vật). Vậy là giả? Còn cả nửa sự thật cũng sẽ là giả? Điều này phụ thuộc vào vị thế và cách thức đánh giá
Khi bạn Sao Mai viết: “Nửa quý ông là được, còn 100% Quý ông ...” tức là bạn đã tuyệt đối hóa theo suy luận toán học thông thường, nghĩa là: A=B, B=C thì A=C. Điều này chỉ đúng khi diễn đạt 100% cả nửa cơ thể quý ông là cơ thể quý ông, còn 100% [tính cách] qúy ông là quý ông thì đã không còn chính xác nữa. Vậy Cụ Puskin đã diễn đạt sai ngữ pháp nên mới có tình trạng hiểu như trên. Như vậy chính Cụ giết thơ của Cụ chứ không phải tôi. Nhưng tôi không nghĩ như thế và chắc chắn không phải thế. Trong toán học còn có hệ nhị phân 1+1= khác 2, mà 1+1=10, đồng thời cũng từ những suy nghĩ đã nêu thì nếu chỉ dùng cách suy luận thông thường cho trường hợp này là không phù hợp. Chỉ còn một khả năng là chưa hiểu hết ẩn ý của tiếng Nga, vì tiếng Nga cũng biến hóa lắm.
Tôi không đoan chắc tôi hiếu hết tíếng Nga,bởi tôi không phài người Nga, lại càng không phải nhà ngôn ngữ Nga, nên xin phép sử dụng những suy nghĩ đã dẫn làm cơ sở suy luận theo cách: Nếu là A thì không phải là B và ngược lại.
Trong 5 đối tượng đã đề cập có 3 đối tượng “có thể” không tuân theo suy luận của logic thông thường là:
- nửa quý nhân (quý ông), nửa còn lại là thằng (theo tiếng Việt – Dở ông dở thằng),
- nửa thương nhân, nửa còn lại là kẻ buôn gian bán lận,
- nửa triết nhân, nửa còn lại [tạm gọi] là trí thức rởm.
Ở đây tôi muốn làm rõ thêm rằng, những từ trên chỉ là danh xưng ám chỉ cái nửa vời của sự vật (như là sự thật) chứ không phải cho vật thể (như là bánh mỳ). Bất kỳ sự vật nào tồn tại đều có 2 mặt (trái và phải, nghĩa là thống nhất trong hai mặt đối lập) cho nên hai nửa của chúng tồn tại rất mông manh. Ngay trong một con người phần [tính cách] quý ông thắng phần [tính cách] thằng thì sẽ là quý ông, còn không thì sẽ là ngược lại. Chẳng có ai là THÁNH. Mà thơ lại rất hàm súc (rất Puskin) có thể diễn đạt cái hai nửa mong manh của sự vật đó trong cùng một ngôn từ.
Từ những lập luận trên có thể suy ra (cũng có thể suy luận cho cả 5 đối tựong - tùy thuộc sự lựa chọn):
:
- Cả Nửa quý nhân là quý nhân, nhưng có thể là thằng,
- Cả Nửa thương nhân là thương nhân, nhưng có thể là bọn buôn gian bán lận,
– Cả Nửa triết nhân là triết nhân, nhưng có thể là trí thức rởm.
Nghĩa là cả 3 đối tượng trên đang tôn tại ở dạng hai nửa (nửa hiện, nửa ẩn): có thể là A, có thể là B. Suy luận này rất mở, ai thích sử dụng suy luận nào thì tùy. Riêng tôi, tôi chọn suy luận B vì tôi đã khảng định tôi hiểu ngữ pháp tiếng Nga như tôi đã dịch và tôi tin Cụ Puskin diễn đạt đúng ngữ phap tiếng mẹ đẻ, còn nếu ai cứ nhất quyết bảo tôi sai, tôi sẽ “cù lần” cãi lại rằng, tôi chỉ ăn theo Cụ Puskin mà thôi.

hungmgmi
19-07-2011, 21:05
Sau khi đọc các ý kiến của chúng tôi truy nguyên xuất xứ bài thơ này ma bạn vẫn còn khá bảo thủ như trên thì đúng là không biết phải nói sao cho bạn hiểu đây.

minminixi
20-07-2011, 10:44
Em vô phép xin các bác tậm tọe chút về câu thơ trào phúng này của cụ Puskin để giải lao chút ạ:

Александр Пушкин

Полу-милорд, полу-купец,
Полу-мудрец, полу-невежда,
Полу-подлец, но есть надежда,
Что будет полным наконец.


Aleksandr Puskin

Nửa cao sang, nửa con buôn,
Nửa phần hiền triết, nửa phần ngu ngơ,
Nửa phần đểu giả, còn tin,
Rồi sau sẽ có một người vẹn nguyên


Hình như cụ Puskin cho rằng: nếu ai đó mới cao sang nửa vời, hay con buôn nửa vời (hồi xưa coi con buôn là loại trí trá không đáng trọng), hay hiền triết nửa vời, hay còn ngu ngốc, thậm chí có phần đểu cáng nửa vời, thì sau này còn hy vọng sẽ thành một người trọn vẹn hoặc cao sang, hoặc đáng khinh, hoặc triết gia hay ngốc nghếch, thậm chí là thằng đểu chăng nữa thì vẫn là những con người với cá tính và bản chất khác biệt (và tạo nên xã hội con người...hi hi). Ẩn ý là nếu có vị nào mà lại có sẵn nửa cao sang đi với bản chất con buôn, nửa triết gia mà bản chất rỗng tuếch chẳng hạn (tức cái vẻ ngoài với bản chất bên trong), thì không còn phần nào để thành người trọn vẹn nữa, dù tốt hay xấu, và có lẽ ta gọi đó là ... NGỢM chăng?
Trào phúng kiểu đó chắc để kháy cái cha mà cụ Puskin ghét, rằng cha đó không phải con người!
Mà thơ cụ như thế thì gây họa đấu súng là phải!

Anh Thư
20-07-2011, 20:54
Em xin phép các bác tâm sự một chút sau khi đọc mấy bài phân tích thâm sâu, vi diệu về 4 câu thơ của thi hào Pushkin tả bá tước Mikhail Vorontsov.

Chợt nhớ trước đây, khi học dịch chuyên sâu, thầy giáo em có phân tích, giảng giải ý nghĩa đọan thơ đơn giản thế này:
Nhà thơ mỉa mai tính cách “dở ông, dở thằng”, “ngụy quân tử” bề ngoài ra vẻ rất chính nhân, sẳn sàng “đại nghĩa diệt thân” nhưng sự thật bên trong lại tự tư tự lợi, quên nghĩa, sẳn sàng làm chuyện đê hèn, ác độc nhất cốt sao có lợi cho bản thân mình, còn mặc kệ người khác “sống chết mặc bây”, đó là tính cách không biết đâu mà lường của viên thống đốc. Và câu kết nói rằng hy vọng cuối cùng ông ta cũng trở thành hoặc “chân quân tử” hoặc “chân tiểu nhân”, vì rằng “chân tiểu nhân” thì người đời còn nhận biết nên đề phòng cảnh giác, tránh xa tiểu nhân mà giữ mình. Chứ cứ lập lờ tích cách thế, nhiều người dễ lầm, rất nguy hiểm cho đời.

Bây giờ em lại hoang mang, chả biết mình hiểu thế là đúng hay sai đây.

Vài hàng thẽ thọt, xin được lượng thứ.

Kóc Khơ Me
20-07-2011, 21:10
Em xin phép các bác tâm sự một chút sau khi đọc mấy bài phân tích thâm sâu, vi diệu về 4 câu thơ của thi hào Pushkin tả bá tước Mikhail Vorontsov.

Chợt nhớ trước đây, khi học dịch chuyên sâu, thầy giáo em có phân tích, giảng giải ý nghĩa đọan thơ đơn giản thế này:
Nhà thơ mỉa mai tính cách “dở ông, dở thằng”, “ngụy quân tử” bề ngoài ra vẻ rất chính nhân, sẳn sàng “đại nghĩa diệt thân” nhưng sự thật bên trong lại tự tư tự lợi, quên nghĩa, sẳn sàng làm chuyện đê hèn, ác độc nhất cốt sao có lợi cho bản thân mình, còn mặc kệ người khác “sống chết mặc bây”, đó là tính cách không biết đâu mà lường của viên thống đốc. Và câu kết nói rằng hy vọng cuối cùng ông ta cũng trở thành hoặc “chân quân tử” hoặc “chân tiểu nhân”, vì rằng “chân tiểu nhân” thì người đời còn nhận biết nên đề phòng cảnh giác, tránh xa tiểu nhân mà giữ mình. Chứ cứ lập lờ tích cách thế, nhiều người dễ lầm, rất nguy hiểm cho đời.

Bây giờ em lại hoang mang, chả biết mình hiểu thế là đúng hay sai đây.

Vài hàng thẽ thọt, xin được lượng thứ.

Tiểu nhân hay quân tử gì thì cũng đến cái chỗ có cái nắng, có cái gió, có cái..Крематорий. thôi mà!

Bùi Huy Bằng
08-12-2011, 17:21
Lời bàn thêm về bài “K/g bạn Sao Mai” đăng 19/07/2011

Thật ngẫu nhiên và rất lạ khi đọc bài dưới dây (trích dẫn):

29/11/2011 TuanVietnam.net - http://vietnamweek.net

Truyện Tấm- Cám: Vì sao Hội đồng biên soạn vẫn im tiếng?

Tác giả: Phan Ngọc Uy
Bài đã được xuất bản.: 27/11/2011 05:00 GMT+7
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Thứ tư, một câu chuyện mang tính triết học tồn tại hàng nghìn năm nay lại có cơ hội bùng nổ, đó là tính Thiện và tính Ác của con người. Đến đây tôi chợt nhớ lại một câu nói nổi tiếng của đại thi hào nước Anh William Shakespeare: Trên đời này chẳng có gì tốt mà cũng chẳng có gì xấu, mà là do tư tưởng chúng ta tạo ra hạnh phúc hay đau khổ.
Thiện và Ác, Thiên thần và Ác quỷ là hai mặt song hành của một chủ thể có tên gọi là con người. Thiện và Ác là hai thái cực luân phiên hoán đổi vị trí cho nhau và trong nhau, và không bao giờ có một ý nghĩa hằng số xác định tuyệt đối phân chia rạch ròi.

Ngẫu nhiên ở chỗ tôi không chủ ý đi tìm triết lý để làm điểm tựa, mà chỉ đọc tin trên mạng để giải trí.
Lạ ở chỗ suy nghĩ về ý tứ của mình (trong phần trả lời bạn Sao mai) lại trùng hợp như vậy. Chỉ khác là cách diễn đạt của tôi dài dòng vì sợ một số ít người đang cùng trao đổi trên diendan.nuocnga.net không nắm bắt hết chủ ý của mình (mà quả đúng như vậy), còn của bạn (ông, bà) Phan Ngọc Uy thì ngắn gọn mà vẫn súc tích.

tomhip93
13-01-2013, 10:41
tôi cũng rất thích bài TÔI YÊU EM

sonsicone
27-05-2013, 18:22
Chào cả nhà!
Vào đây là nhớ hồi xưa
Một thời cũng rất thích thơ Pushkin
Rồi lermontov, ế xê nhin
Rồi nhiều nhiều nữa nhưng mình không nhơ

Я ВАС ЛЮБИЛ
А.С. ПУШКИН

Я вас любил: любовь еще, быть может, 
В душе моей угасла не совсем; 
Но пусть она вас больше не тревожит; 
Я не хочу печалить вас ничем. 
Я вас любил безмолвно, безнадежно, 
То робостью, то ревностью томим; 
Я вас любил так искренно, так нежно, 
Как дай вам бог любимой быть другим. 

ANH YÊU EM

Anh yêu Em! Cho đến mãi bây giờ
Trong trái tim anh, Tình còn chưa tắt hẳn
Nhưng hãy để Em đừng vương thêm lo lắng
Đâu muốn Em sầu bởi bất cứ chuyện gì đâu.
Âm thầm yêu, hy vọng tự chôn sâu
Anh vật vã yêu giữa ghen hờn, nhút nhát
Anh yêu Em! Dịu dàng, chân thật nhất
Cầu Trời cho Em bên người khác... được yêu!

sonsicone,
2013
nuinu

chudu1980
30-05-2013, 12:43
Chào cả nhà!
Vào đây là nhớ hồi xưa
Một thời cũng rất thích thơ Pushkin
Rồi lermontov, ế xê nhin
Rồi nhiều nhiều nữa nhưng mình không nhơ

Я ВАС ЛЮБИЛ
А.С. ПУШКИН

Я вас любил: любовь еще, быть может, 
В душе моей угасла не совсем; 
Но пусть она вас больше не тревожит; 
Я не хочу печалить вас ничем. 
Я вас любил безмолвно, безнадежно, 
То робостью, то ревностью томим; 
Я вас любил так искренно, так нежно, 
Как дай вам бог любимой быть другим. 


sonsicone,
2013
nuinu

Cảm ơn bạn Sonsicone đã làm mình nhớ lại một thời tuổi trẻ, thời yêu thơ Nga và văn học Nga. Mình xin phép đăng lời dịch bài thơ trên của Puskin, gọi là có chút góp vui với cả nhà:

Tôi yêu em

Có lẽ rằng trong lòng tôi sâu thẳm,
Ngọn lửa tình chưa hẳn đã lụi tàn.
Song em ạ, tôi thật lòng không muốn,
Vì tình tôi, em vướng bận tâm can.
Tôi yêu em âm thầm, vô vọng quá,
Lúc rụt rè, khi ghen tức chua cay.
Nhưng lạy Chúa, xin ban em tình mới,
Như tình tôi, luôn chân thực, đắm say.

Chúc cả nhà luôn vui tươi, hạnh phúc và luôn đôn hậu, trân thực và trong sáng như tâm hồn người dân Nga (thời Xô Viết).

Tulip- Cơm nguội
16-06-2014, 21:19
Ahhh, cuối cùng thì Tulip cũng trở lại được rồi, có điều là với tài khoản khác, vẫn giữ được tên Tulip- Cơm Nguội là được rồi.
EM xin đóng góp box thơ Puskin một bài lạ lạ:
1819
Всё призрак, суета,
Всё дрянь и гадость;
Стакан и красота —
Вот жизни радость.

Любовь и вино
Нам нужны равно;
Без них человек
Зевал бы весь век.

К ним лень еще прибавлю,
Лень с ими заодно;
Любовь я с нею славлю,
Она мне льет вино.
Bóng ma hay ảo ảnh,
Rác rưởi và nhớp nhơ;
Thủy tinh và cái đẹp -
Thú vui đời mộng mơ.

Tình yêu và Rượu mạnh
Chúng tôi cần như nhau;
Người mà không có chúng
Ngáp vặt đến đời sau.

Thêm cho hắn chút lười,
Với họ cũng thế thôi;
Tán nàng bằng tình ái,
Nàng đổ rượu cho tôi.

Tulip- Cơm nguội
16-06-2014, 21:25
Và một bài dài dài với rất nhiều chố dịch đại vì không biết làm thế nào. Mong cả nhà đọc và góp ý sửa chữa cho tui với ạ:
ЭЛЕГИЯ
Puskin - 1816
Я думал, что любовь погасла навсегда,
Что в сердце злых страстей умолкнул глас мятежный,
Что дружбы наконец отрадная звезда
Страдальца довела до пристани надежной.
Я мнил покоиться близ верных берегов,
Уж издали смотреть, указывать рукою
На парус бедственный пловцов,
Носимых яростной грозою.
И я сказал: «Стократ блажен,
Чей век, свободный и прекрасный,
Как век весны промчался ясной
И страстью не был омрачен,
Кто не страдал в любви напрасной,
Кому неведом грустный плен.
Блажен! но я блаженней боле.
Я цепь мученья разорвал,
Опять я дружбе... я на воле —
И жизни сумрачное поле
Веселый блеск очаровал!»
Но что я говорил... несчастный!
Минуту я заснул в неверной тишине,
Но мрачная любовь таилася во мне,
Не угасал мой пламень страстный.
Весельем позванный в толпу друзей моих,
Хотел на прежний лад настроить резву лиру,
Хотел еще воспеть прелестниц молодых,
Веселье, Вакха и Дельфиру.

Напрасно!.. я молчал; усталая рука
Лежала, томная, на лире непослушной,
Я все еще горел — и в грусти равнодушной
На игры младости взирал издалека.
Любовь, отрава наших дней,
Беги с толпой обманчивых мечтаний.
Не сожигай души моей,
Огонь мучительных желаний.
Летите, призраки... Амур, уж я не твой,
Отдай мне радости, отдай мне мой покой...
Брось одного меня в бесчувственной природе
Иль дай еще летать надежды на крылах,
Позволь еще заснуть и в тягостных цепях
Мечтать о сладостной свободе.

KHÚC BI CA
Dịch thơ: Cẩm Hà
Tôi tưởng tình yêu đã lụi tàn rồi nhỉ,
Trong trái tim cuồng tắt lịm tiếng si mê,
Tưởng vì sao hân hoan tình bạn hữu
Kẻ đau thương đưa tôi tận bến về.
Tôi mơ nằm yên bên bờ vĩnh cửu,
Nhìn từ xa, đưa tay chỉ cánh buồm
Trên những con thuyền, mang nặng tai ương
Thuyền chở theo cơn bão cuồng dữ dội.
Và tôi nói, " Trăm lần vui sướng
Thời của ai, đẹp đẽ, tự do,
Thời của mùa xuân rực rỡ vụt qua
Chẳng chút muộn sầu với đam mê cháy bỏng,
Ai không đau trong tình yêu vô vọng,
Sẽ chẳng hay đâu người hãm chốn u buồn.
Vui sướng đi! Nhưng tôi vạn lần hơn.
Tôi xé toạc chuỗi dài đau khổ,
Tôi hiến tình thân ... Tôi giữa trời đất rộng -
Và ánh huy hoàng niềm vui cuộc sống
làm đắm say nơi ảm đạm u sầu! "
Nhưng những gì tôi nói lên... chát đắng!
Phút giây thiếp đi trong mong manh tĩnh lặng
Một mối tình si vẫn dấu tận đáy lòng
Vẫn chẳng phai tàn ngọn lửa hoài mong.
Gọi niềm hân hoan giữa đám đông bạn hữu
Trên phím tơ xưa dựng lại cả cung cầm
Thiếu nữ xinh tươi tôi hát tặng khúc ngâm
Vui ngợi ca nàng Delfira hay thần Bacchus

Vô ích thôi .. Tôi lặng im; Cánh tay mệt mỏi
Bải hoải buông trên cung phím đàn cầm
Tôi vẫn cháy – trong u buồn vô vọng
Từ xa dõi nhìn trò chơi tuổi thanh xuân.
Tình yêu ơi, hay đời tôi thuốc độc,
Hãy chạy đi cùng mơ mộng lọc lừa.
Tâm hồn tôi xin đừng thiêu đốt nữa
Hỡi ngọn lửa hồng của khắc khoải hoài mong.
Thần Tình yêu, tôi không phải của người,
Ảo ảnh bay đi… Cho tôi bình an, cho tôi lại vui tươi…
Hãy ném mình tôi vào miền vô cảm
Để hy vọng vẫn còn vươn cánh bay cao,
Cho tôi thiếp đi trong đau đớn cồn cào
Ước vọng tự do ngọt ngào trong mộng.

Tulip
17-06-2014, 12:33
Dưới bầu trời biếc quê hương…
Под небом голубым страны своей родной
Она томилась, увядала...
Увяла наконец, и верно надо мной
Младая тень уже летала;
Но недоступная черта меж нами есть.
Напрасно чувствЮ возбуждал я:
Из равнодушных уст я слышал смерти весть
И равнодушно ей внимал я.
Так вот кого любил я пламенной душой
С таким тяжелым напряженьем,
С такою нежною, томительной тоской,
С таким безумством и мученьем!
Где муки, где любовь? Увы, в душе моей
Для бедной, легковерной тени,
Для сладкой памяти невозвратимых дней
Не нахожу ни слез, ни пени.
Em giờ mòn mỏi, héo khô
Dưới bầu trời biếc xa mờ quê hương…
Bóng em khuất nẻo vô thường
Hình em nhòa nhạt cuối đường dần xa
Dặm trường cách giữa đôi ta.
Bao nhiêu vô vọng vỡ òa trong tôi:
Từ trong hờ hững miệng đời
Nghe tin em chết, mà tôi hững hờ.
Đây người tôi đã tôn thờ
Với hồn bỏng lửa dại khờ yêu thương,
Với lòng tôi trĩu buồn vương ,
Với đau đớn, với điên cuồng xiết bao!
Yêu làm sao khổ làm sao?
Than ôi, khóc hận lệ trào tìm đâu
Cho hình bóng cũ thương đau
Cho bao kỷ niệm ngọt ngào đã xa.