Cây sấu
Hàng ngày tôi đi làm qua dãy phố có nhiều cây sấu nhất Hà nội, vậy mà mãi đến gần đây tôi mới phát hiện ra cây sấu có hai điều lạ.
Một là cây sấu rụng lá vào khoảng cuối Xuân, khi tất cả anh em họ hàng nhà cây đua nhau đâm chồi nẩy lộc. Hai là hoa sấu bé tẹo bé teo, trông như hạt tấm, mặc dù cái cây thì to đùng.
Giả sử có một ông quan nào đó được Ngọc Hoàng Thượng đế phân công theo dõi cây cỏ dưới trần thì chắc hẳn ông quan này sẽ không vừa lòng với cây sấu bởi cấy sấu không tuân theo quy luật của hầu hết các cây khác. Nhưng cây sấu có cái lý riêng của nó: tôi thay lá vào cuối xuân để đầu hè tôi dùng những lá thanh niên lực lưỡng cho việc quang hợp ánh sáng mặt trời. Tôi ra hoa nhỏ xíu vì hoa của tôi ở tít trên cao, mấy ai nhìn thấy, miễn là hoa của tôi nó đậu thành trái là tốt rồi.
Vậy ở đây ai đúng ai sai? Cây sấu đúng, nếu xét từ góc độ trách nhiệm tồn tại và phát triển của chính nó trong tập thể các loài cây. Ông cán bộ phụ trách ...cũng đúng, nếu xuất phát từ quy luật chung của thảo mộc là đâm chồi nảy lộc vào mùa xuân, rụng lá vào mùa thu!
Vậy đúng hay sai còn phụ thuộc vào điểm nhìn và góc nhìn vấn đề.
Sau đây là hai bài viết tôi đã sử dụng cho một diễn đàn khác từ mấy năm trước, nay xem lại thấy vẫn chưa lạc hậu lắm, xin post cho bà con xem cho vui.
Công nghệ cãi nhau dai từ cái không có gì
Hội thoại chép sau đây là vắn tắt bài viết của A và B.
A: - Iem xin cảm ơn bác C đã hướng dẫn cho iem cách post hình ảnh và đã cho em bức ảnh mấy quả cam vàng rất đẹp.
B: - Có thế mà cũng phải cảm ơn! Cam thì màu da cam chứ sao lại vàng, chú này hơi bị loạn thị.
A: - Mấy quả ấy vàng thì iem bảo nó vàng chứ sao. Bác đã bảo thì iem xin thưa: các thứ không phải là cam mà có màu giống cam thì người ta nói là chúng có màu da cam, ai lại nói cam có màu da cam bao giờ, khác gì nói mèo có màu mèo!
B: - Chú hay nhỉ, chú đọc sách xưa nay có thấy ai nói cam vàng bao giờ chưa? Mèo thì có mèo đen, mèo trắng, mèo vàng, mèo tam thể, mèo mướp v.v. Chú nói mèo có màu mèo, đêếc ai ngửi được.
A: - Thì iem có khiến bác ngửi đâu, iem đang nói chuyện với bác C tự nhiên bác chui vào...
B: - Đây là Phố ảo nhé, không phải ao hồ nhà chú, chú nói không chuẩn, anh phải bày cho chú chóng tiến bộ. He he!
A: - Iem xin đội ơn bác bày vẽ cho em. Bác giỏi thế, bác có thấy ai nói màu vàng nghệ không?
B: - Có chứ sao không?
A: - Nghĩa là nghệ có màu vàng, nói màu vàng nghệ thì được phải không ạ? Vậy thì bác phải nói màu vàng da cam chứ sao chỉ nói màu da cam?
B: - À.. à... Tớ hiểu ra rồi, chú định nói xỏ ta là nghệ chứ gì?
A: - Trên Phố ảo, em có nhìn thấy ai đâu mà bác bảo iem gọi bác là nghệ? Bác nghệ thật hay sao mà dễ dật mình thế?
B: - Nghệ hay gừng gì cũng vậy!
A: - Chính xác là bác nói “Nghệ hay gừng gì cũng vậy!” đấy nhé? Vậy em xin hỏi bác; gừng cũng có màu vàng, nhể?
B: - Chú tưởng anh không biết cái tam đoạn luận trẻ con của chú hả, cái này anh học từ hồi đại học kia. Mà chú chắc đang luyện thi ĐH nhể?
A: - Dạ iem đang làm tiến sỹ ở Úc.
B: - À, TS Úc không bằng TS Ba Lan, TS Ba Lan không bằng TS Nga, TS Nga không bằng TS Mỹ. Hơ hơ! Mà chú có biết tay Nguyễn Việt Tiến cũng là TS đấy, báo chí đang chửi cho bỏ mịe.
A: - Này ông chửi khéo tôi đấy à?
B: - Muốn hiểu sao thì hiểu.
A: - Tôi nói cho ông biết...
...
Câu chuyện giống như câu thơ trong vở kịch thủa nào: “Hết ngày dài lại đêm thâu”!
Thử nhìn Diễn đàn dưới góc độ tâm lý học
Những nhu cầu của con người:
5. Tự khẳng định mình
4. Đuợc tôn trọng
3. Đuợc giao tiếp xã hội
2. An toàn
1. Sinh lý
Thông thường con người tại một thời điểm bất kỳ đều có ít nhất một nhu cầu nào đó, nhu cầu này thôi thúc hành vi con người xuất hiện hay còn gọi là động cơ hướng đến mục đính thoả mãn nhu cầu đã xác định.
Nhu cầu con người, theo nhà tâm lý học A. Maslow, gồm 5 nhóm/mức trình bày ở hình chóp trên (tôi vẽ hình chóp ra rồi nhưng không paste sang đây được). Nhu cầu sinh lý (ăn uống, hít thở không khí, làm việc, nghỉ ngơi...) và an toàn (tính mạng, thân thể ...) thuộc loại nhu cầu bản năng, động vật cũng có và chúng là nhu cầu thường trực của con người. Con người hơn động vật ở nhu cầu giao tiếp XH, nhu cầu được tôn trọng và cao nhất là nhu cầu tự khẳng định mình.
Những ai tham gia Diễn đàn chắc chắn không nằm ngoài 3 nhu cầu “con người” kể trên, cho dù có người nói “tôi vào đây chơi cho vui thôi” hay “ở chốn ảo này cần gì phải khẳng định mình, tôi khẳng định mình ngoài đời chưa đủ sao?”...Riêng nhu cầu giao tiếp xã hội thì chắc chắn không ai chối bỏ vì nếu không cần giao tiếp thì post bài làm gì?
Các loại nhu cầu này theo biểu đồ thời gian không ổn định về cường độ. Thời điểm t1, nhu cầu ăn uống (sinh lý) nổi lên cao nhất, sang thời điểm t2 khi đang chạy xe ngoài đường thì nhu cầu an toàn là số 1 v.v.
Như vậy là tất cả members của Diễn đàn đều có nhu cầu được tôn trọng và tự khẳng định mình, ở mức độ khác nhau theo nhát cắt thời gian và theo từng con người cụ thể.
Nhu cầu tự khẳng định ắt dẫn đến hành vi tranh luận, phủ định cái “tự khẳng định” của người khác, phủ định cái “tôi” của người đối thoại. Vì vậy xã hội loài người là xã hội của sự tranh luận, cao hơn nữa là tranh chấp, tranh đấu.
Từ đó ta thấy các cuộc “bút chiến” trên Diễn đàn là điều đương nhiên, không thể và không nên tìm cách tránh. Và ta cũng giải thích được hiện tượng những nicks đã “khẳng định được mình” (tạm gọi là cây đa cây đề của Phố) thường viết ít và không thường xuyên như những nicks đang trong quá trình khẳng định mình. Những người được coi là viết hay thường không hay viết (trái ngược với những anh hát hay thường hay hát), vì người viết hay không cho phép mình chỉ viết hay bằng ngày hôm qua, mà muốn viết hay hơn thì lại phải tích luỹ và sáng tạo. Đây là lối giải thích vì sao trên Phố có chuyện “các cao thủ im hơi lặng tiếng”, mỗi cao thủ có chu kỳ riêng của mình, thời điểm nào trúng vào bội số chung của các chu kỳ riêng này thì Phố chán ngắt!
Môt số nicks (không nhiều) do không thể đua tranh về kiến thức, kinh nghiệm sống, kỹ năng viết lách... thì tìm cách khẳng định “cái tôi” bằng cách đưa ra những những ý kiến độc đáo đôi khi thành ra lập dị, ngang bướng, hoặc tìm cách “chọc ngoáy”, trêu tức người khác. Chính số này lại có tình trạng tâm lý dễ tổn thương, thiếu kiềm chế nhất.
Phân tích như trên để chúng ta thấy mọi chuyện xảy ra trên Diễn đàn là hợp quy luật, là bình thường.
Tôi chỉ muốn nói thêm về vai trò của những người quản lý Diễn đàn.
Người quản lý Diễn đàn làm việc không lương, theo tinh thần tự nguyện.
Nguyên tắc xử lý của người lãnh đạo (theo định nghĩa của các nhà khoa học quản lý VN thì quản lý là một khái niệm rộng hơn, bao trùm cả lên khái niệm lãnh đạo, các nhà quản lý học Mỹ thì cho rằng ngược lại) cũng như đòi hỏi đặt ra với anh ta là:
- Chịu trách nhiệm cá nhân về
- Kết quả cuối cùng của hệ thống do anh ta quản lý.
Vậy mà lại làm việc không lương thì hơi ...lạ! Trong hoàn cảnh này chúng ta nên thương anh bạn mod và cố gắng hiểu đúng những việc anh ta làm, những điều anh ta nói. Bắt bẻ quá đôi khi thành ra bất công.
Với các mod, tôi muốn nói thế này:
1. Lãnh đạo (dù muốn hay không công việc của bạn vẫn đang là lãnh đạo) là một khái niệm hai chiều: không chỉ người lãnh đạo lãnh đạo người bị lãnh đạo mà người bị lãnh đạo cũng có lúc lãnh đạo cả người lãnh đạo. Ví dụ về trường hợp lãnh đạo ngược này rất nhiều, tôi xin lấy một ví dụ cụ thể: một số ý kiến đóng góp xây dựng đúng đắn của các thành viên Diễn đàn mà mod phải nghe theo, nghĩa là mod đã bị lãnh đạo.
2. Cái tài giỏi của người quản lý là chuyển hoá quan hệ quản lý thành quan hệ tâm lý. Tên của lý thuyết này là “If I were you”.
:lol: :lol: :lol: