Giới trẻ thờ ơ với văn hóa đọc

nguyenthuhanh82

New member
Người ta phàn nàn rằng thanh niên bây giờ lười đọc sách quá. Ông bố nọ ra Hà Nội thăm con đã lắc đầu khi thấy căn phòng chật ních những đồ vật có giá trị nhưng lại không có lấy cuốn sách nào ngoài những tờ báo Thể thao vứt bừa bãi trên ghế, trên giường và mấy cuốn giáo trình thời đại học bị bụi phủ mờ. Nhớ lại thời tuổi trẻ của mình ông thấy sao mà khác xa thế. Hồi đó chiến tranh khốc liệt, tìm được một phút giây yên tĩnh khó khăn đến vạn lần bây giờ, vậy mà đồng đội ông vẫn chuyền tay nhau và say sưa đọc những tập tiểu thuyết "Sông Đông êm đềm", "Thép đã tôi thế đấy" "Chiến tranh và hoà bình"... dày đến hàng nghìn trang. Và cả lúc này, khi mắt đã kém, sức khoẻ không được tốt nữa ông vẫn duy trì cho mình thói quan đọc sách hay ít ra cũng nghe kể chuyện đêm khuya trước khi đi ngủ. Thế mà bây giờ mọi điều kiện tốt hơn rất nhiều, sách thì điệp trùng, tha hồ chọn lựa nhưng con trai ông lại rất thờ ơ. Ông thật không hiểu nổi nữa. Mãi đến lúc cậu con trai về nhà ngủ ông mới dè dặt bày tỏ băn khoăn của mình. Sau khi lắng nghe lời bố, cậu con trai mới "trình bày" một thôi một hồi mà đến ngày hôm sau và cả mấy ngày hôm sau nữa ông vẫn nhớ như in từng lời: "Con chỉ mong về đến nhà, trút bỏ bộ quần áo là lăn ra ngủ để sáng mai còn có sức đi làm ngay, ngày nào cũng vậy thì bố bảo lấy đâu ra thời gian để mà cầm đến cuốn sách chứ chưa nói là đọc. Như hôm nay chẳng hạn, biết bố ở nhà chờ nhưng con không thể nào dứt ra để về sớm hơn được"... "Với lại, những cuốn sách đó có hay đến mấy, nhân vật lý tưởng, xử sự tình huống thật cao đẹp... thì con cũng không thể vận dụng được trong cuộc sống thực tế này. Nói một cách thực dụng hơn là đọc xong những cuốn sách đó, việc con, con vẫn cứ phải tự giải quyết. Trong khi cũng chừng ấy thời gian nếu tìm gặp bạn bè, tìm gặp người mà mình tin cậy để trao đổi chắc chắn đã có những cách thức hay ho"... "Bây giờ có bao nhiêu là loại hình thông tin khác dễ tiếp nhận và không mất nhiều thời gian như truyền hình, đài phát thanh... Trong một đêm có thể đọc hết hai tập "Cuốn theo chiều gió" thay vì đọc trên giấy hàng tuần liền. Nhất là mạng Internet, chỉ cần bấm nút là cả một thế giới hiện lên trước mắt. Bố muốn gì, cần gì trong giây lát sẽ được đáp ứng. Bởi thế bố đừng trách con sao lại ngán khi nhìn một cuốn sách những chữ là chữ, không biết đọc đến bao giờ mới xong"... Hình như anh con trai còn tiếp tục nói nhưng ông không muốn nghe tiếp nữa. Những lý do mà anh đưa ra nghe có vẻ có lý nhưng thực ra không đủ sức thuyết phục. Không có thời gian? Sao có thể? Nhiều đêm ông thấy rất nhiều thanh niên thức đến một, hai giờ sáng để theo dõi một trận bóng đá hay bỏ hàng giờ đồng hồ để ngồi chát trên mạng một cách vô bổ. Họ không chút áy náy khi thâu đêm quanh "bàn tròn" chơi bài hoặc những trò tương tự, hay đốt thời gian trong quán cà phê như một thói quen mỗi tối... Nếu do giá sách đắt? Để lựa chọn giữa việc bỏ ra hơn một trăm nghìn đồng ngồi lai rai ở một quán bia vỉa hè với việc bỏ ra vài chục nghìn đồng để mua một cuốn sách thì chắc chắn chẳng chàng trai nào lại chọn việc thứ hai. Và thực tế cũng chẳng ai đặt ra sự lựa chọn này. Nói như thế để nhấn mạnh rằng không phải họ không có điều kiện mua sách. Việc tìm mua sách dường như thật hiếm hoi mới xuất hiện trong đầu họ. So với những mặt hàng khác bây giờ thì giá sách không thể nói là đắt tiền nỗi không thể mua được. Các phương tiện thông tin xuất hiện nhiều? Điều đó không thể phủ nhận. Nhưng mặt trái của nó: Nếu dán mắt lên màn hình lâu dễ làm mỏi mắt chói mắt người xem; hình thức cũng không phong phú bằng sách (sách thường có nhiều hình thức hấp dẫn như bìa đẹp, nhiều kiểu chữ, nhiều loại khổ khác nhau... làm sinh động mắt nhìn); không tiện lợi: phải theo giờ, phải có thiết bị, hơn nữa không phải ai cũng có điều kiện để đọc và nhát là không qua sự kiểm duyệt nên độ tin cậy trong đó khó bảo đảm (tri thức trong mạng chỉ có tính nhất thời). Còn đọc sách trực tiếp trên giấy sẽ giúp người ta tiếp nhận hiệu quả, toàn diện, cơ bản nhất. Ngữ nghĩa hàm súc làm ta đọc được bất cứ lúc nào như sắp đi ngủ, trên ô tô và có thể đọc đi đọc lại nhiều lần, nếu muốn. Cho nên, các phương tiện thông tin dù có xuất hiện nhiều, hiện đại hơn thì cũng không thể thay thế được việc đọc sách trên giấy. Nói cách khác, đọc sách là một thú thưởng thức riêng. Không tìm thấy ở việc đọc sách niềm vui thú, bổ ích và cần thiết thì người ta có thể đưa ra rất nhiều lí do để biện bạch. Sau rất nhiều suy nghĩ ông bố quyết định ngày mai, trước khi về quê sẽ phân tích cho cậu con trai hiểu rõ những vấn đề trên. Ông những muốn nói với không chỉ chàng trai mà cả những người trẻ khác: Tâm hồn sẽ phong phú, cuộc sống sẽ dễ chịu, nhẹ nhàng hơn nếu bạn học và duy trì được cho mình thói quen đọc sách: Sách được viết ra chính tứ cuộc sống, khi nhận thức được điều này bạn mới giật mình bởi suy nghĩ sai lầm: "Sách không giúp ích được gì cho mình trong thực tế". Mong những người trẻ đừng đánh mất đi một giá trị không thể thiếu này: Văn hoá đọc.
Theo GDTĐ
 
Diễn đàn: Làm gì để khôi phục thói quen đọc sách?
Sẽ sai lầm nếu bỏ thói quen đọc sách

Ngày 1/6/2005. Cập nhật lúc 10h 30'


Sau 8 ngày mở diễn đàn, chúng tôi đã nhận được nhiều ý kiến tâm huyết bày tỏ sự quan tâm, bức xúc... trước việc thói quen đọc sách đang bị mai một. Bà Nguyễn Thị Ngọc Thuần - Vụ trưởng Vụ Thư viện - Bộ Văn hoá - Thông tin có cuộc trả lời phỏng vấn báo Lao động về vấn đề này.

Mở đầu cuộc trao đổi, bà Thuận khẳng định: Thực tế, văn hoá nghe - nhìn đang trở nên thông dụng và tiện dụng trong điều kiện công nghiệp hiện nay, khi con người trở nên bận rộn hơn, đồng thời cũng lười biếng hơn vì đã có phương tiện, máy móc hỗ trợ, cả trong việc hưởng thụ văn hoá. Văn hoá nghe - nhìn khá tiện dụng vì con người có thể vừa được tiếp nhận thông tin, vừa có thể tranh thủ làm việc khác. Mặt khác, văn hoá nghe - nhìn thường cụ thể, trực tiếp và sinh động nên đầu óc con người có thể "nhàn nhã" hơn, ít phải phân tích hay hình dung. Xét về góc độ nào đó, văn hoá nghe - nhìn đang dần chiếm một góc khá lớn trong quỹ thời gian thư dãn của con người. Tuy nhiên, nếu nhìn nhận một cách toàn diện và sâu sắc, thì chúng ta có thể khẳng định rằng: Văn hoá nghe - nhìn không thể thay thế cho văn hoá đọc. Văn hoá đọc không thể mất đi!

Nhưng một sự thật là con người bây giờ thích đọc báo hơn tiểu thuyết, thích xem phim hành động hơn đọc truyện trinh thám, thích nằm dài trên đivăng xem tivi ở nhà hơn đến các rạp hát...

- Đúng là như vậy, khi họ thiếu thời gian. Nhưng không có nghĩa là họ không đọc tiểu thuyết, không xem phim tại rạp, không thích các tác phẩm thơ ca. Tuy rằng, số lượng này chưa được nhiều. Điều này có thể khẳng định qua lượng bạn đọc đến các thư viện không những không giảm sút, ngược lại năm sau cao hơn năm trước nhiều lần. Nhưng cũng phải thừa nhận rằng, số lượng bạn đọc đến thư viện dành thời gian cho tiểu thuyết hay các sách văn học hầu như rất ít, mà chủ yếu phục vụ cho việc học tập, nghiên cứu.

Bà có cho rằng, xã hội càng phát triển, sức ép công việc tăng lên, con người càng bận rộn hơn thì sẽ có ít thời gian hơn cho việc đọc. Họ sẽ chỉ quan tâm đọc những cuốn sách khoa học, tài liệu ứng dụng thiết thực để phục vụ cho công việc của mình mà ít quan tâm đến những cuốn tiểu thuyết lãng mạn?

- Sẽ rất đáng tiếc với những ai cho rằng, đọc tiểu thuyết, sách văn học hay các tác phẩm thơ ca khác là lãng phí thời gian, phi thực tế. Văn học như dòng sông tưới mát và bồi đắp phù sa cho tâm hồn chúng ta, dạy chúng ta biết rung cảm, căm giận, yêu thương, phân biệt tốt xấu, cho ta óc khôi hài và trí tưởng tượng. Những cảm xúc đó, những nhận thức đó, các phương tiện nghe - nhìn cũng có thể cho ta, nhưng không sâu sắc bằng, không lắng đọng bằng và điều đáng nói là vì cụ thể quá, nên không còn chỗ cho trí tưởng tượng bay bổng, chúng ta không thể phát huy được cái "tôi" của mình trong khi thưởng thức. Chính vì thế, tôi cho rằng, càng bị sức ép công việc, càng bận rộn, chúng ta càng nên tìm đến những cuốn tiểu thuyết, sách văn học để giải toả, để biết mơ mộng và lạc quan. Nếu cho rằng, xã hội càng phát triển hiện đại, văn hoá đọc càng bị mai một là không đúng. Tôi đã ra nước ngoài nhiều lần và đã chứng kiến tại các nước phát triển Châu Âu, trên xe buýt, dưới ga tàu điện ngầm, trên máy bay, trong các sảnh chờ... trên tay mỗi người là một tờ báo hoặc một cuốn sách!

Nhiều ý kiến cho rằng, thế hệ bây giờ ít đọc sách, một phần cũng vì ít sách hay?

- Đó chỉ là sự đổ lỗi không công bằng, hay là sự trốn chạy chính bản thân mình! Tôi rất ngạc nhiên và buồn, khi nhìn thấy có những sinh viên năm thứ hai vẫn có thể ngồi ôm truyện tranh đọc say sưa rồi cười khúc khích, nhưng lại chê Truyện Kiều, không thích "Trăm năm cô đơn", thờ ơ với "Hải âu", vô cảm với "Anna Karenina", xa lạ với "Sông Đông êm đềm", không biết Giả Bình Ao là ai và cho rằng Mạc Ngôn là... anh hùng Lương Sơn Bạc! Đối với văn học nước nhà, nếu như họ đổ lỗi cho sách văn học Việt Nam ít có tác phẩm hay, thì đã có hàng trăm đầu tiểu thuyết của các nhà văn nổi tiếng thế giới đã được dịch, tái bản và bán đầy các nhà sách, tại sao họ vẫn thờ ơ và cho rằng đọc những cuốn sách đó ngày nay là không hợp? Bồi đắp cái đẹp, bay bổng cùng cái đẹp thì thời nào cũng cần và không bao giờ lỗi thời.

Vậy theo bà, cần làm gì để giới trẻ ngày nay có thể say sưa đến độ ôm tiểu thuyết suốt đêm, dùng tiểu thuyết gối đầu giường như các thế hệ trước đây?

- Chúng ta đã quá bận rộn với công việc, với việc nạp thông tin và kiến thức để phát triển chuyên môn mà quên rằng, thế hệ chúng ta đã trưởng thành một phần cũng nhờ những cuốn tiểu thuyết lãng mạn và đầy mơ mộng kia nuôi dưỡng. Sẽ càng sai lầm hơn nếu chúng ta không dạy cho con cái chúng ta lòng ham học hỏi, thói quen đọc sách. Cũng sẽ là sai lầm nếu chúng ta không hướng dẫn con mình những cuốn sách nào nên đọc. Những cuốn truyện tranh "chát, bộp, uỵch, hự" chỉ giúp các cháu giải trí trong chốc lát mà không hề đọng lại trong tâm hồn các cháu bất kỳ thứ gì như tình yêu, lòng trắc ẩn, niềm say mê... Và chính chúng ta, đôi khi cũng hãy tự nhìn lại và... giật mình tự hỏi: Một năm qua, chúng ta đã đọc được những cuốn sách nào đáng gọi là sách!

- Xin cảm ơn bà!

Theo Khánh Vũ

Báo Lao Động ngày 31/5/2005

http://www.cpv.org.vn/details.asp?topic=28&subtopic=114&leader_topic=181&id=BT3150573844
 
Thờ ơ là vấn đề đương nhiên, vì thời thế đã thay đổi hoàn toàn !!! !!!Không thể bắt thế hệ 7x,8X, 9x.... suy nghĩ và hành động như các thế hệ trước được !!! Thời khoa học công nghệ tiến mạnh như vũ bão, thời gian là vàng là bạc, thông tin cần nắm bắt phải nhanh, vì vậy không nên áp đặt kiểu dạy khôn như thế !!! !!! Nhà sách đầy truyện cũ, truyện cổ điển VN và thế giới hay đấy, nhưng cứ nhìn vào giá bìa mà xem !! hàng trăm nghìn một quyển đấy !! Sinh viên, học sinh lấy tiền đâu ra mà mua để thưởng thức cái gọi là "Văn hóa đọc" !!! Cái hay , cái đẹp chẳng cần quảng cáo vẫn tự nhiên đi vào lòng người , tự người đọc tìm đến mà đọc mà xem .Các tiểu thuyết, truyện ngắn của Việt Nam hiện đại , đầy ra đấy, nhưng vô duyên, nhạt nhẽo ,không thực với cuộc sống hiện tại, thì người có văn hóa đọc cao cũng chẳng đọc làm gì để mua lấy sự bực mình !!!! Hãy nhìn vào quyển Hary potte mà xem thì thấy văn hóa đọc vẫn còn đấy chứ đã mất đi đâu mà lo lắng vô cớ ... Mặc dù nó dày cộp, giá đắt như vậy bao nhiêu bạn trẻ vẫn thích đọc đấy !!!!!
 
Back
Top