300 năm thành phố saint petersburg
Vào ngày 16.5.1703, Peter đặt viên đá đầu tiên xây dựng một thành phố mới lấy tên là St. Petersburg - dựa theo tên Thánh Peter, vị thánh gác cổng Thiên đàng. Ngang qua con sông từ pháo đài, Peter cho xây dựng Bộ chỉ huy hải quân (the Admiralty). Rồi lại nghĩ đến việc xây dựng một thành phố bao quanh pháo đài và xưởng nhằm chuẩn bị cho chính sách ngoại thương và là "cửa sổ nhìn ra châu Âu" của nước Nga. Đến năm 1712, Sa hoàng Peter quyết định chọn St Petersburg là kinh đô của nước Nga và yêu cầu các nhà quý tộc dời về nơi này.
Sa Hoàng (Tsar) Peter I là hoàng tử của Sa hoàng Alexis (1645-1676), cháu nội của Mikhail Romanov, người đã lập Vương triều Romanov (the Romanov dynasty) cai trị nước Nga từ năm 1613 đến năm 1917. Khi chưa lên ngôi báu, Peter bị các anh chị ganh ghét. Sau do Thái tử Ivan không đủ sức khỏe, Peter được cùng cai trị đất nước nhưng chịu sự nhiếp chính của Công nương Sophie. Năm 1689, Peter truất phế Nhiếp chính Sophie và nắm quyền.
Nghệ thuật phát triển vào cuối thế kỷ 18
The Bronze Horseman
Ở châu Âu thời đó, nước Nga yếu kém hơn một số nước khác. Sa hoàng Peter quyết tâm biến đổi Nga thành quốc gia hùng mạnh. Muốn vậy cần phải phát triển giao thương với bên ngoài bằng đường biển. Nhưng mạnh nhất trên Địa Trung Hải là Thụy Điển và Biển Đen (Black Sea) là Thổ Nhĩ Kỳ. Sa hoàng Peter I du hành khắp châu Âu để tận tai nghe mắt thấy nhiều điều trước khi bắt tay vào xây dựng đất nước.
Quyết định đầu tiên của Peter là xây dựng một lực lượng hải quân cường mãnh. Sau đó lấy vùng biển Azov (Azov Sea) từ người Thổ (1696), và năm 1703, tấn công Thụy Điển, chiếm thành phố pháo đài Noteburg đặt lại tên là Schlessburg (ngày nay là Petrokrepost). Trong ý đồ củng cố phương Bắc, Peter I quyết định xây dựng một thành phố pháo đài cho vùng bình nguyên Neva.
Vào thế kỷ 18, St.Petersburg trở thành trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa của nước Nga. St.Petersburg là điểm hội tụ của nhiều nền văn hóa Đông–Tây và nhiều nước ở châu Âu. Nhiều nhà quý tộc, giàu có đã gởi con đến St. Petersburg học. Đến cuối thế kỷ 18, nghệ thuật St. Petersburg rất phát triển đặc biệt là văn chương.
Thế giới không chỉ biết đến St.Petersburg là kinh đô của những triều đại Sa Hoàng cận đại. Người Nga xem St.Peterburg như "cửa sổ nhìn ra châu Âu". Người Châu Âu gọi St.Petersburg là "Venice của phương Bắc". St.Petersburg là nơi hội tụ nhiều nền văn hóa, khoa học. Thế giới còn biết đến St.Petersburg vì một hiện tượng thiên nhiên mà không phải đất nước nào trên thế giới cũng có được, đó là Đêm Trắng (White Nights), đó là lúc mặt trời không lặn trên bầu trời, đêm một màu sáng nhạt. Những kiến trúc đồ sộ, hoành tráng như cung điện, pháo đài, thánh đường, công viên thể hiện rõ nét đặc thù của văn hóa Nga…
Xưa và nay
Cung điện mùa Đông: được hoàn thành năm 1762 là nơi trị vì đất nước Nga của các triều đại vua chúa. Ngày nay được đổi thành Viện bảo tàng Hermitage, trong đó cất giữ những bộ sưu tập tranh vô cùng quí giá.
Viện Smolny: do Nữ hoàng Catherine xây năm 1700 để làm trường nội trú cho con em giới quý tộc. Khi Cách mạng tháng Mười thành công, nơi đây là trụ sở chính phủ Xô- viết đầu tiên.
St. Petersburg có hai công viên lớn và đẹp nhất nhì thế giới, đó là Công viên Hoàng gia (Palace Square): Được xây dựng năm 1905, như một biểu trưng của vương triều Nga. Nhưng chính nơi đây đã xảy ra biến cố Ngày Chủ nhật đẫm máu (Bloody Sunday), khi hàng ngàn công nhân biểu tình dâng kiến nghị với Nga Hoàng Nicolas II đã bị binh sĩ nổ súng. Tạo tiền đề cho cuộc cách mạng vô sản 1917. Công viên tháng chạp (Decembrists Square): là công viên lớn thứ nhì ở St.Petersburg. Được đặt tên theo biến cố xảy ra ngày 14. 12. 1825, một nhóm sĩ quan theo chủ nghĩa cải lương đã tụ tập tại đây dự định lật đổ Sa Hoàng Nicolas II, nhưng thất bại. Hầu hết bọn họ đã bị thủ tiêu hoặc bị đi đày…
Pháo đài Peter & Paul: xây năm 1703 với thánh đường cùng tên, bên trong là nơi chôn cất thi hài các Sa hoàng.
Cột trụ Alexandre (The Alexander Column): được dựng vào năm 1833 như khải hoàn môn cho chiến thắng Napoleon (1812). Được vẽ bởi Auguste de Montferrand, bằng đá vùng Karelia trong hai năm.
Bộ Tư lệnh Hải quân (The Admiralty): xây dựng năm 1823, do Andreyan Zakharov thực hiện
Tượng Peter vĩ đại (Peter the Great Statue) hay còn gọi là Tượng đồng kỵ sĩ (The Bronze Horseman): do điêu khắc gia người Pháp Etienne Falconet tạo mẫu. Năm 1833, nhà thơ vĩ đại Puskin đã làm tượng đồng này trở nên bất tử khi viết bài thơ "The Bronze Horseman".
Và còn rất nhiều, như Nhà hát Mariinskim, Viện Đại học St.Petersburg… Hơn nữa, St. Petersburg đã là niềm cảm hứng sáng tác cho các văn thi sĩ như Aleksandr Pushkin, Fyodor Dostoyevsky, Ivan Turgenev, Nicolai Gogol…
Khu trung tâm của St.Petersburg đã được UNESCO xếp loại là di sản văn hóa thế giới. Ủy ban Xây dựng Nga có kế hoạch sửa chữa một số kiến trúc cổ. Từ đầu năm 2003, St.Petersburg được 300 tuổi, ngành du lịch Nga đang có nhiều chương trình để thu hút du khách đến tham quan. (VHNT)