Về việc tranh luận cách dùng câu nào cho đúng:
"поздно лучше чем никогда" hay là "лучше поздно, чем никогда".
Kính gửi các bác.
Theo thiển ý cá nhân tuntin tôi thì cả hai câu này đều đúng. Khẳng định là đều rất đúng. Nhất là câu "поздно лучше чем никогда" thì lại càng chuẩn xác về mặt cú pháp hơn là câu "лучше поздно, чем никогда".
Thế nhưng (tôi rất tiếc bởi vì trong cuộc sống bao giờ cũng có chữ "nhưng") thông dụng trong tiếng Nga lại chính là câu "лучше поздно, чем никогда", bởi vì câu này chính là một thành ngữ (народная поговорка); mà đã nói tới thành ngữ thì người ta không nhìn vào cú pháp theo một cách chẻ hoe như sách dạy ngữ pháp vẫn phân tích.
Ngay trong tiếng Việt mình cũng vậy. Tôi xin phép nêu ví dụ:
Nếu sử dụng thành ngữ thì câu của nó sẽ là: "Cao chạy xa bay" còn nếu viết cho đúng ngử nghĩa thì nó lại là "Cao bay, xa chạy".
Khi dùng thành ngữ trong tiếng Việt, sẽ chẳng ai đặt câu hỏi là tại sao "chạy" lại "cao" mà "bay" lại "xa", lẽ ra phải dùng "chạy" thì "xa" và "bay" thì "cao" mới là đúng chứ.
Cái nút của vấn đề ở đây là:
- Bác phucanh khi dùng câu "поздно лучше чем никогда", đặt trong một dòng chữ viết như thường lệ, "thuận nhiên, nhi nhiên", bác phucanh không đặt câu đó trong ngoặc kép, tức là không trích dẫn gì câu thành ngữ cả. Vậy câu đó là của riêng bác phucanh, hoàn toàn chuẩn xác về cú pháp, ngữ nghĩa. Không ai có thể nói là bác phucanh viết sai tiếng Nga được.
- Bác TrungDN khi dùng câu thông dụng "лучше поздно, чем никогда" nên đặt trong dấu ngoặc kép, bởi vì bác đã sử dụng một thành ngữ cũ. Hiện nay, nhiều người khi sử dụng thành ngữ (cả trong tiếng Nga và cả trong tiếng Việt) đều không có ý đặt trong ngoặc kép, nghĩa là không trích dẫn. Như vậy, nếu câu thành ngữ đã hoàn chỉnh cú pháp, ngữ nghĩa thì không sao (coi như câu đó không phải là thành ngữ mà chỉ là một câu riêng của cá nhân), còn nếu nó chưa hoàn chỉnh, thì thật là gây ra tranh luận. Bác TrungDN ơi, bác nghĩ thế nào nếu khi sử dụng thành ngữ "ba que xỏ lá" mà không dùng ngoặc kép? Cụ Nguyễn Khuyến ngày xưa, khi mắt đã rất kém, nhìn không rõ, "tết đến người cho một chậu trà", là loại hoa hữu sắc vô hương, nên cụ "đang say ta chẳng biết là hoa" và sau này cụ còn nhắc "mưa nhỏ những kinh phường "xỏ lá"". Chữ "xỏ lá" cụ dùng ở đây là mưa xỏ qua lá hay là "ba que xỏ lá"?
Có vài dòng mạnh dạn viết vào đây, gửi tới các bác. Cũng chẳng dám mong các bác đánh chữ "đại xá" đi cho.
Kính chúc các bác đều được mạnh khỏe, vui vẻ va nhiều may mắn.
Kính chúc NNN ngày càng phát triển, tiến tới.
Trân trọng.
tuntin cẩn bút.