Marina Tsvetaeva - Nữ sĩ không già
- Thread starter Dementieva
- Ngày gửi
Tớ thấy bài này của Svetaeva mới thật là khó dịch, post lên đây mời mọi người thử sức
Мировое началось во мгле кочевье:
Это бродят по ночной земле - деревья,
Это бродят золотым вином - грозди,
Это странствуют из дома в дом - звезды,
Это реки начинают путь - вспять!
И мне хочется к тебе на грудь - спать.
Мировое началось во мгле кочевье:
Это бродят по ночной земле - деревья,
Это бродят золотым вином - грозди,
Это странствуют из дома в дом - звезды,
Это реки начинают путь - вспять!
И мне хочется к тебе на грудь - спать.
Đây nữa này
Развела тебе в стакане
Горстку жженых волос.
Чтоб не елось; чтоб не пелось,
Не пилось, не спалось.
Чтобы младость - не в радость,
Чтобы сахар - не в сладость,
Чтоб не ладил в тьме ночной
С молодой женой.
Как власы мои златые
Стали серой золой,
Так года твои младые
Станут белой зимой.
Чтоб ослеп-оглох,
Чтоб иссох, как мох,
Чтоб ушел, как вздох.
Развела тебе в стакане
Горстку жженых волос.
Чтоб не елось; чтоб не пелось,
Не пилось, не спалось.
Чтобы младость - не в радость,
Чтобы сахар - не в сладость,
Чтоб не ладил в тьме ночной
С молодой женой.
Как власы мои златые
Стали серой золой,
Так года твои младые
Станут белой зимой.
Чтоб ослеп-оглох,
Чтоб иссох, как мох,
Чтоб ушел, как вздох.
tykva nói:
Thế giới lãng du bắt đầu trong bóng tối:
Đó là khúc dạ hành của biết bao cây cối
Là những chùm nho lên men thành vàng óng rượu nồng
Là lấp lánh những ngôi sao dạo gót ngoài song
Là những dòng sông bắt đầu con đường ra biển rộngj
Chỉ có em khác hẳn -
Nép vào ngực anh, em chỉ muốn ngủ vùi trong yên lặng.
(Bản dịch gấp, hy vọng ngày mai sẽ có thời gian sửa chữa :wink: )
Bản dịch của chị USY thật tuyệt vời. Em thích cách dùng từ của chị, ấn tượng và chính xác lắm. Em cảm thấy thực sự mình không nên bon chen nữa 
Thế nhưng em đã chót dịch rồi, nên em cứ post lên đây để khỏi phải chịu cảnh áo gấm đi đêm 
(Dịch rồi không post lên thì để mà đọc một mình à????)
Trong bóng tối thế giới này hoán đổi:
Là lặng lẽ rễ cây bám vào đất vươn xa,
Là rượu quý nồng nàn lên men từ những chùm nho
Là những vì sao rơi lấp lánh đêm khuya,
Là những dòng sông bắt đầu con đường quay lại,
Và em muốn vùi đầu trên ngực anh ngủ mãi.
Thế nhưng em đã chót dịch rồi, nên em cứ post lên đây để khỏi phải chịu cảnh áo gấm đi đêm (Dịch rồi không post lên thì để mà đọc một mình à????)Trong bóng tối thế giới này hoán đổi:
Là lặng lẽ rễ cây bám vào đất vươn xa,
Là rượu quý nồng nàn lên men từ những chùm nho
Là những vì sao rơi lấp lánh đêm khuya,
Là những dòng sông bắt đầu con đường quay lại,
Và em muốn vùi đầu trên ngực anh ngủ mãi.
Em hoà vào cốc của anh
Chút than em đốt từ nắm tóc.
Để anh ăn không ngon, ngủ không yên,
Uống không vào và không thể hát.
Để tuổi trẻ không mang lại niềm vui
Để đường không cho vị ngọt
Để không thể thuận hoà với vợ yêu
Dù xung quanh êm đềm bóng tối.
Để tóc em hết vàng óng ả
Còn màu xám tro thôi.
Để những tháng năm tuổi trẻ
Của anh tuyết phủ hết rồi.
Cầu cho anh như câm điếc
Cầu cho anh khô xác như rêu
Rồi biến khỏi đời em như tiếng thở hắt hiu.
To Bí Và RIA:
Tớ chỉ biết nói lời "vì nể".
Nhân tiện, cũng muốn nói với các bạn rằng, tớ rất tiếc là bài giới thiệu Marina Xvetaeva của mình đã được THT đăng (số 1-3) mà không kèm theo mấy bản dịch thơ của Bí và Na. Còn bài giới thiệu Veronika Tushnova thì được đăng tới 4 bài dịch cho 2 bài gốc (USY có 2 bài, NA và Việt Hùng mỗi người 1 bài). Trưa nay nhận được báo, tớ sẽ can post lên để mọi người xem. Bài dịch lục bát của USY được đề nghị sửa vài câu của khổ cuối, có thể không hay bằng bản nguyên thủy, nhưng mình tạm chấp nhận vậy.
Mấy bản dịch lời bài hát của Bí, Na tớ cũng đã chuyển cho THT để họ xem và sử dụng nếu thích.
Tớ chỉ biết nói lời "vì nể".
Nhân tiện, cũng muốn nói với các bạn rằng, tớ rất tiếc là bài giới thiệu Marina Xvetaeva của mình đã được THT đăng (số 1-3) mà không kèm theo mấy bản dịch thơ của Bí và Na. Còn bài giới thiệu Veronika Tushnova thì được đăng tới 4 bài dịch cho 2 bài gốc (USY có 2 bài, NA và Việt Hùng mỗi người 1 bài). Trưa nay nhận được báo, tớ sẽ can post lên để mọi người xem. Bài dịch lục bát của USY được đề nghị sửa vài câu của khổ cuối, có thể không hay bằng bản nguyên thủy, nhưng mình tạm chấp nhận vậy.
Mấy bản dịch lời bài hát của Bí, Na tớ cũng đã chuyển cho THT để họ xem và sử dụng nếu thích.
tykva nói:
Có đề xuất nhỏ: xin Bí sửa lại khổ thơ fần cuối (đây không phải là "để tóc em..." mà là: Tóc em đã hóa thành tro, thì đời anh cũng sẽ chẳng ra gì", tạm dịch thế này được không Bí:
Tóc vàng của em óng ả
Thành tro cháy xám hết rồi
Đời anh tháng năm tuổi trẻ
Sẽ như đông tàn mà thôi. :roll:
Dementieva
New member
Một nắm tóc đốt thành tro
Em pha cho anh vào cốc
Để anh không ăn ngủ được
Không uống được, không hát ca
Để tuổi xuân thành gánh nặng
Để đường mật chẳng ngọt bùi
Để trong màn đêm êm ái
Vợ anh trẻ trung chẳng vui
Nếu tóc em vàng óng ả
Đã cháy thành tro xám rồi
Thì những tháng năm anh trẻ
Sẽ thành mùa đông trắng thôi
Cầu mong anh mù, câm điếc
Cầu mong anh héo như rêu
Cầu mong anh bỏ đi, như hơi thở...
[color=blue:a64b54e2e2]To bác NguyênAnh -
Huhu, em cũng
có dịch "Mùa xuân" mà bác,
cái này chắc phải bắt đền,
đã không đưa lên trang chủ
Mà đến giờ bác vẫn ...quên
[/color]Tớ lôi cái topic này lên sau sáu bảy tháng bị bỏ quên.
Giữa Marina Svetaeva và chàng Osip Mandelshtam tài hoa liệu có quan hệ gì nhỉ? Tình bạn giữa hai người ra sao, bác nào biết thì góp chuyện nhé.
Tớ chỉ có mỗi một bài thơ cho thấy giữa họ là một tình bạn thắm thiết nhưng xa cách...
* * *
О. Э. Мандельштаму
Никто ничего не отнял!
Мне сладостно, что мы врозь.
Целую Вас — через сотни
Разъединяющих верст.
Я знаю, наш дар — неравен,
Мой голос впервые — тих.
Что вам, молодой Державин,
Мой невоспитанный стих!
На страшный полет крещу Вас:
Лети, молодой орел!
Ты солнце стерпел, не щурясь,
Юный ли взгляд мой тяжел?
Нежней и бесповоротней
Никто не глядел Вам вслед...
Целую Вас — через сотни
Разъединяющих лет.
12 февраля 1916
* * *
Tặng Osip Mandelshtam
Không ai tước đoạt gì nơi người khác!
Ta vời xa, nên rất đỗi mến thương.
Tôi hôn anh qua dặm ngàn cách trở
Giữa chúng ta trên khắp những nẻo đường
Tôi biết tài năng mình không thể sánh,
Trước mặt anh giọng tôi chẳng dám ngân.
Đối với anh, Derzhavin tái thế,
Thơ tôi hẳn vụng về, hụt thiếu vần!
Tôi làm dấu tiễn anh trước chuyến bay:
- Tung cánh nào, hỡi chim ưng non trẻ!
Trước mặt trời anh không hề nheo mắt,
Nhìn theo anh tôi ảm đạm lắm thay?
Dịu dàng hơn và đắm đuối hơn tôi
Còn ai nhìn theo anh thế nữa đây...
Tôi hôn anh qua tháng năm cách trở
Giữa chúng ta trong suốt cuộc đời này
12 tháng 2 năm 1916
Giữa Marina Svetaeva và chàng Osip Mandelshtam tài hoa liệu có quan hệ gì nhỉ? Tình bạn giữa hai người ra sao, bác nào biết thì góp chuyện nhé.
Tớ chỉ có mỗi một bài thơ cho thấy giữa họ là một tình bạn thắm thiết nhưng xa cách...
* * *
О. Э. Мандельштаму
Никто ничего не отнял!
Мне сладостно, что мы врозь.
Целую Вас — через сотни
Разъединяющих верст.
Я знаю, наш дар — неравен,
Мой голос впервые — тих.
Что вам, молодой Державин,
Мой невоспитанный стих!
На страшный полет крещу Вас:
Лети, молодой орел!
Ты солнце стерпел, не щурясь,
Юный ли взгляд мой тяжел?
Нежней и бесповоротней
Никто не глядел Вам вслед...
Целую Вас — через сотни
Разъединяющих лет.
12 февраля 1916
* * *
Tặng Osip Mandelshtam
Không ai tước đoạt gì nơi người khác!
Ta vời xa, nên rất đỗi mến thương.
Tôi hôn anh qua dặm ngàn cách trở
Giữa chúng ta trên khắp những nẻo đường
Tôi biết tài năng mình không thể sánh,
Trước mặt anh giọng tôi chẳng dám ngân.
Đối với anh, Derzhavin tái thế,
Thơ tôi hẳn vụng về, hụt thiếu vần!
Tôi làm dấu tiễn anh trước chuyến bay:
- Tung cánh nào, hỡi chim ưng non trẻ!
Trước mặt trời anh không hề nheo mắt,
Nhìn theo anh tôi ảm đạm lắm thay?
Dịu dàng hơn và đắm đuối hơn tôi
Còn ai nhìn theo anh thế nữa đây...
Tôi hôn anh qua tháng năm cách trở
Giữa chúng ta trong suốt cuộc đời này
12 tháng 2 năm 1916
Dementieva
New member
Ủng hộ chị Bí một cái, mặc dù .. bà Tsvetaeva này cũng khó hiểu ghê
Tặng Osip Mandelshtam
Chẳng có ai lấy điều gì đi hết!
Em vừa lòng vì ta ở hai nơi
Em hôn anh - qua chặng đường trăm dặm
Ngăn cách chúng ta, trăm dặm xa vời.
Vẫn biết rằng ta không ngang sức ngang tài
Bài thơ đầu - em rụt rè đọc khẽ.
Anh là Dzerzhavin của thời còn trẻ
Những vần thơ em vụng dại có là chi!
Em chúc phúc anh trước chuyến bay đáng sợ
Đại bàng trẻ trung, anh hãy bay đi
Anh đã nhìn mặt trời không chớp mắt
Thì ánh mắt em thơ dại có nặng gì?
Và sẽ không ai nhìn anh rời bước
Dịu dàng hơn em, và tuyệt vọng hơn
Em hôn anh - qua chặng đường thế kỷ
Chia cách chúng ta, nhân nỗi cô đơn.
Tặng Osip Mandelshtam
Chẳng có ai lấy điều gì đi hết!
Em vừa lòng vì ta ở hai nơi
Em hôn anh - qua chặng đường trăm dặm
Ngăn cách chúng ta, trăm dặm xa vời.
Vẫn biết rằng ta không ngang sức ngang tài
Bài thơ đầu - em rụt rè đọc khẽ.
Anh là Dzerzhavin của thời còn trẻ
Những vần thơ em vụng dại có là chi!
Em chúc phúc anh trước chuyến bay đáng sợ
Đại bàng trẻ trung, anh hãy bay đi
Anh đã nhìn mặt trời không chớp mắt
Thì ánh mắt em thơ dại có nặng gì?
Và sẽ không ai nhìn anh rời bước
Dịu dàng hơn em, và tuyệt vọng hơn
Em hôn anh - qua chặng đường thế kỷ
Chia cách chúng ta, nhân nỗi cô đơn.
Những bài sau đây Geo dịch đã lâu, không nhớ đã post lên lần nào chưa, cũng chưa tìm lại đwợc nguyên bản. Nếu mem nào tìm giúp cho thì cảm ơn nhiều lắm. Đây là những bài của Svetaeva mà Geo thích. Geo cảm nhận thơ bà này hay, nhưng khó dịch.
GỬI NGƯỜI YÊU DẤU
Em thích anh tương tư không phải vì em
Em cũng vậy, không vì anh, khắc khoải
Thích dưới chân chúng mình mãi mãi
Trái đất nặng nề không trôi vuột đi đâu.
Em thích khi chẳng cần gìn giữ
Ăn bận lôi thôi lếch thếch mặc dầu,
Chẳng ngượng nghịu, chẳng lời uốn éo
Khi vô tình để tay áo chạm nhau.
Em cũng thích trước mặt em anh vẫn
Thản nhiên ôm một ả tươi xinh,
Anh đừng rủa để dưới sâu địa ngục
Em bị lửa thiêu vì hôn kẻ khác anh.
Em thích cái tên êm dịu của em
Anh thân yêu không nhắc nhở ngày, đêm
Thích chẳng bao giờ trong nhà thờ tĩnh mịch
Trên đầu chúng mình điệu nhạc cưới vang lên.
Tự đáy lòng em vẫn thầm cảm ơn,
Bởi dẫu vô tình, anh yêu em như vậy đó,
Cho em được yên trong những đêm khuya
Và hiếm hoi những giờ chiều gặp gỡ.
Bởi dưới trăng mình không cùng dạo nữa,
Và trên đầu - trời chẳng sáng dịu êm, -
Bởi anh tương tư, ôi! đâu phải vì em
Bởi em nữa, ôi! không vì anh, khắc khoải!
5-1913
* * *
Ở Moskva trong em - những vòm nhà rực cháy,
Ở Moskva trong em - những tháp chuông ngân
Các lăng mộ đứng xắp hàng ngay ngắn -
Nơi ngủ yên của vua chúa, quần thần.
Anh biết chăng bình minh trong Kremli
Dễ thở hơn mọi miền trên trái đất!
Anh biết chăng bình minh trong Kremli
Em cầu nguyện cho anh đến hừng đông ngây ngất.
Và khi anh đi trên Neva của anh,
Là lúc bên dòng Moskva em đứng,
Dáng nghiêng nghiêng, đầu em cúi xuống
Nhìn nước sông đèn kết ánh long lanh.
Bằng sự mất ngủ của mình em yêu anh
Bằng sự mất ngủ của mình, nhớ anh, em nhắc -
Cũng là khi, trong điện Kremli
Những người đánh chuông tỉnh giấc.
Nhưng dòng sông em - và dòng sông anh
Nhưng tay của em - và tay anh đó
Sẽ chẳng gặp nhau đâu. Và niềm vui em
Không đuổi kịp, đến giờ - Bình minh rạng rỡ.
7-5-1916
GỬI NGƯỜI YÊU DẤU
Em thích anh tương tư không phải vì em
Em cũng vậy, không vì anh, khắc khoải
Thích dưới chân chúng mình mãi mãi
Trái đất nặng nề không trôi vuột đi đâu.
Em thích khi chẳng cần gìn giữ
Ăn bận lôi thôi lếch thếch mặc dầu,
Chẳng ngượng nghịu, chẳng lời uốn éo
Khi vô tình để tay áo chạm nhau.
Em cũng thích trước mặt em anh vẫn
Thản nhiên ôm một ả tươi xinh,
Anh đừng rủa để dưới sâu địa ngục
Em bị lửa thiêu vì hôn kẻ khác anh.
Em thích cái tên êm dịu của em
Anh thân yêu không nhắc nhở ngày, đêm
Thích chẳng bao giờ trong nhà thờ tĩnh mịch
Trên đầu chúng mình điệu nhạc cưới vang lên.
Tự đáy lòng em vẫn thầm cảm ơn,
Bởi dẫu vô tình, anh yêu em như vậy đó,
Cho em được yên trong những đêm khuya
Và hiếm hoi những giờ chiều gặp gỡ.
Bởi dưới trăng mình không cùng dạo nữa,
Và trên đầu - trời chẳng sáng dịu êm, -
Bởi anh tương tư, ôi! đâu phải vì em
Bởi em nữa, ôi! không vì anh, khắc khoải!
5-1913
* * *
Ở Moskva trong em - những vòm nhà rực cháy,
Ở Moskva trong em - những tháp chuông ngân
Các lăng mộ đứng xắp hàng ngay ngắn -
Nơi ngủ yên của vua chúa, quần thần.
Anh biết chăng bình minh trong Kremli
Dễ thở hơn mọi miền trên trái đất!
Anh biết chăng bình minh trong Kremli
Em cầu nguyện cho anh đến hừng đông ngây ngất.
Và khi anh đi trên Neva của anh,
Là lúc bên dòng Moskva em đứng,
Dáng nghiêng nghiêng, đầu em cúi xuống
Nhìn nước sông đèn kết ánh long lanh.
Bằng sự mất ngủ của mình em yêu anh
Bằng sự mất ngủ của mình, nhớ anh, em nhắc -
Cũng là khi, trong điện Kremli
Những người đánh chuông tỉnh giấc.
Nhưng dòng sông em - và dòng sông anh
Nhưng tay của em - và tay anh đó
Sẽ chẳng gặp nhau đâu. Và niềm vui em
Không đuổi kịp, đến giờ - Bình minh rạng rỡ.
7-5-1916
Бабушке
Продолговатый и твердый овал,
Черного платья раструбы...
Юная бабушка! - Кто целовал
Ваши надменные губы?
Руки, которые в залах дворца
Вальсы Шопена играли...
По сторонам ледяного лица -
Локоны в виде спирали.
Темный, прямой и взыскательный взгляд,
Взгляд, к обороне готовый.
Юные женщины так не глядят.
Юная бабушка, кто вы?
Сколько возможностей вы унесли,
И невозможностей - сколько? -
В ненасытимую прорву земли,
Двадцатилетняя полька!
День был невинен, и ветер был свеж,
Темные звезды погасли.
- Бабушка! - Этот жестокий мятеж
В сердце моем - не от вас ли?..
4 сентября 1914
Gửi bà
Mặt trái xoan thon thon nghiêm khắc
Váy áo sẫm đen xếp nếp suông...
Bà ơi, đôi môi bà kiêu hãnh
Biết ai đã từng đặt nụ hôn?
Tay bà từng biểu diễn nhạc Valse
Sopanh trong phòng lớn lâu đài...
Quanh gương mặt lặng như hóa đá -
Tóc xoăn cuốn từng lọn buông dài.
Mắt sẫm nghiêm nghị luôn nhìn thẳng
Cái nhìn quen tự bảo vệ mình,
Các cô gái trẻ không nhìn thế,
Bà ơi, ngày xưa bà là ai?
Bà đem theo mình vào lòng đất,
Bao khả năng, bao bất khả rồi?
Cô thiếu nữ Balan ngày ấy
Trẻ trung ở lứa tuổi hai mươi!
Ngày vô tội, trong lành gió nổi
Những vì sao mờ tối tắt rồi,
Bà ơi, một trái tim nổi loạn
Cháu thừa hưởng từ bà hẳn thôi?
4 - 9 - 1914
Продолговатый и твердый овал,
Черного платья раструбы...
Юная бабушка! - Кто целовал
Ваши надменные губы?
Руки, которые в залах дворца
Вальсы Шопена играли...
По сторонам ледяного лица -
Локоны в виде спирали.
Темный, прямой и взыскательный взгляд,
Взгляд, к обороне готовый.
Юные женщины так не глядят.
Юная бабушка, кто вы?
Сколько возможностей вы унесли,
И невозможностей - сколько? -
В ненасытимую прорву земли,
Двадцатилетняя полька!
День был невинен, и ветер был свеж,
Темные звезды погасли.
- Бабушка! - Этот жестокий мятеж
В сердце моем - не от вас ли?..
4 сентября 1914
Gửi bà
Mặt trái xoan thon thon nghiêm khắc
Váy áo sẫm đen xếp nếp suông...
Bà ơi, đôi môi bà kiêu hãnh
Biết ai đã từng đặt nụ hôn?
Tay bà từng biểu diễn nhạc Valse
Sopanh trong phòng lớn lâu đài...
Quanh gương mặt lặng như hóa đá -
Tóc xoăn cuốn từng lọn buông dài.
Mắt sẫm nghiêm nghị luôn nhìn thẳng
Cái nhìn quen tự bảo vệ mình,
Các cô gái trẻ không nhìn thế,
Bà ơi, ngày xưa bà là ai?
Bà đem theo mình vào lòng đất,
Bao khả năng, bao bất khả rồi?
Cô thiếu nữ Balan ngày ấy
Trẻ trung ở lứa tuổi hai mươi!
Ngày vô tội, trong lành gió nổi
Những vì sao mờ tối tắt rồi,
Bà ơi, một trái tim nổi loạn
Cháu thừa hưởng từ bà hẳn thôi?
4 - 9 - 1914