Mời các bác ra tay dịch thơ Федор Сологуб
- Thread starter tykva
- Ngày gửi
Không, bác ấy đâu có hận đời, cũng không hề chán đời. Bác ấy chỉ triết lý thôi: Cái gì sắp mất đi thì người ta mới thấy quý trọng đấy chứ bácUSY nói:
Ngày tươi sáng khi hoàng hôn dần đến
Đời đẹp hơn khi cái chết cận kề.
Luật giản đơn thông tuệ bạn tin đi:
Ngày sáng tươi khi hoàng hôn dần đến.
Mới sáng ra thảm buồn và dối trá
Với tràn đầy những thế lực quỷ ma,
Hoàng hôn đến ngày mãi một sáng ra
Chết cận kề ta thấy đời đẹp lạ...
Dementieva
New member
Càng về chiều thì ngày càng tươi đẹp
Càng gần cái chết cuộc đời rõ ràng hơn
Bạn hãy tin định luật thông thái nhé
Càng về chiều thì ngày càng đẹp hơn
Nếu buổi sáng toàn u buồn, dối trá
Và quỷ ma xúm xít từng đàn
Chỉ về chiều ngày mới nên tươi đẹp
Gần cái chết thì đời mới rỡ ràng hơn
Nhưng mà ... triết lý kể ra cũng khó dịch các bác nhỉ
Càng gần cái chết cuộc đời rõ ràng hơn
Bạn hãy tin định luật thông thái nhé
Càng về chiều thì ngày càng đẹp hơn
Nếu buổi sáng toàn u buồn, dối trá
Và quỷ ma xúm xít từng đàn
Chỉ về chiều ngày mới nên tươi đẹp
Gần cái chết thì đời mới rỡ ràng hơn
Nhưng mà ... triết lý kể ra cũng khó dịch các bác nhỉ
Em hầu các bác thêm vài bản gốc nữa để khi có thì giờ thì các bác ra tay tiếp nhé. Hùng mì gà đâu rồi í nhỉ?
Воля к жизни, воля к счастью, где же ты?
Иль навеки претворилась ты в мечты?
И в мечтах неясных, в тихом полусне,
Лишь о невозможном возвещаешь мне?
Путь один лишь знаю,-долог он и крут,
Здесь цветы печали бледные цветут,
Умирает без ответа чей-то крик,
За туманом солнце скрыто,-тусклый лик.
Утомленьем и могилой дышит путь,-
Воля к смерти убеждает отдохнуть
И от жизни обещает уберечь.
Холодна и однозвучна злая речь,
Но с отрадой и надеждой внемлю ей
В тишине, в томленьи неподвижных дней.
4 августа 1901
* * *
В весенний день мальчишка злой
Пронзил ножом кору березы,-
И капли сока, точно слезы,
Текли прозрачною струей.
Но созидающая сила
Еще изникнуть не спешила
Из зеленеющих ветвей,-
Они, как прежде, колыхались
И так же нежно улыбались
Привету солнечных лучей.
27 июня 1887
* * *
Влачится жизнь моя в кругу
Ничтожных дел и впечатлений,
И в море вольных вдохновений
Не смею плыть - и не могу.
Стою на звучном берегу,
Где ропщут волны песнопений,
Где веют ветры всех стремлений,
И все чего-то стерегу.
Быть может, станет предо мною,
Одетый пеною морскою,
Прекрасный гость из чудных стран,
И я услышу речь живую
Про все, о чем я здесь тоскую,
Про все, чем дивен океан.
Россия
Еще играешь ты, еще невеста ты.
Ты, вся в предчувствии высокого удела,
Идешь стремительно от роковой черты,
И жажда подвига в душе твоей зардела.
Когда поля твои весна травой одела,
Ты в даль туманную стремишь свои мечты,
Спешишь, волнуешься, и мнешь, и мнешь цветы,
Таинственной рукой из горнего предела
Рассыпанные здесь, как дар благой тебе.
Вчера покорная медлительной судьбе,
Возмущена ты вдруг, как мощная стихия,
И чувствуешь, что вот пришла твоя пора,
И ты уже не та, какой была вчера,
Моя внезапная, нежданная Россия.
12 марта 1915
Воля к жизни, воля к счастью, где же ты?
Иль навеки претворилась ты в мечты?
И в мечтах неясных, в тихом полусне,
Лишь о невозможном возвещаешь мне?
Путь один лишь знаю,-долог он и крут,
Здесь цветы печали бледные цветут,
Умирает без ответа чей-то крик,
За туманом солнце скрыто,-тусклый лик.
Утомленьем и могилой дышит путь,-
Воля к смерти убеждает отдохнуть
И от жизни обещает уберечь.
Холодна и однозвучна злая речь,
Но с отрадой и надеждой внемлю ей
В тишине, в томленьи неподвижных дней.
4 августа 1901
* * *
В весенний день мальчишка злой
Пронзил ножом кору березы,-
И капли сока, точно слезы,
Текли прозрачною струей.
Но созидающая сила
Еще изникнуть не спешила
Из зеленеющих ветвей,-
Они, как прежде, колыхались
И так же нежно улыбались
Привету солнечных лучей.
27 июня 1887
* * *
Влачится жизнь моя в кругу
Ничтожных дел и впечатлений,
И в море вольных вдохновений
Не смею плыть - и не могу.
Стою на звучном берегу,
Где ропщут волны песнопений,
Где веют ветры всех стремлений,
И все чего-то стерегу.
Быть может, станет предо мною,
Одетый пеною морскою,
Прекрасный гость из чудных стран,
И я услышу речь живую
Про все, о чем я здесь тоскую,
Про все, чем дивен океан.
Россия
Еще играешь ты, еще невеста ты.
Ты, вся в предчувствии высокого удела,
Идешь стремительно от роковой черты,
И жажда подвига в душе твоей зардела.
Когда поля твои весна травой одела,
Ты в даль туманную стремишь свои мечты,
Спешишь, волнуешься, и мнешь, и мнешь цветы,
Таинственной рукой из горнего предела
Рассыпанные здесь, как дар благой тебе.
Вчера покорная медлительной судьбе,
Возмущена ты вдруг, как мощная стихия,
И чувствуешь, что вот пришла твоя пора,
И ты уже не та, какой была вчера,
Моя внезапная, нежданная Россия.
12 марта 1915
Dementieva
New member
Chị cứ ... rủ rê thế này thì lúc nào mới tìm ra 5 phút để dịch Pasternak được?
Ngày xuân cậu bé độc ác
Lấy dao đâm vỏ bạch dương
Nhựa chảy thành dòng trong suốt
Như dòng nước mắt xót thương
Nhưng kìa sức mạnh kiến tạo
Vẫn dâng lên không vội vàng
Từ những cành xanh mảnh dẻ -
Chúng vẫn như xưa, xạc xào
Và vẫn dịu dàng cười đáp
Khi mặt trời gửi lời chào
Ngày xuân cậu bé độc ác
Lấy dao đâm vỏ bạch dương
Nhựa chảy thành dòng trong suốt
Như dòng nước mắt xót thương
Nhưng kìa sức mạnh kiến tạo
Vẫn dâng lên không vội vàng
Từ những cành xanh mảnh dẻ -
Chúng vẫn như xưa, xạc xào
Và vẫn dịu dàng cười đáp
Khi mặt trời gửi lời chào
Sologub nói:
Một ngày xuân đứa trẻ kia nghịch ác
Vỏ bạch dương dao vạch nát rồi, -
Từng giọt nhựa cây tuôn trào như nước mắt
Thành dòng trong veo theo thân cây.
Thế nhưng sức sống vẫn trào dâng
Không vội vã theo từng cành xanh lá
Sức sống hồi sinh của mùa xuân dâng đầy, -
Những cành xanh vẫn nhẹ đưa trong gió
Và như xưa, vẫn dịu dàng cởi mở
Đón lời chào của mặt trời rực rỡ.
1887
Dementieva
New member
Ý tưởng lớn gặp nhau thôi mà bác NguyênAnh ơi! Nhưng mà cái gì cũng nên có giới hạn - mỗi ngày em sẽ không bỏ ra quá 5 phút để dịch thơ đâu
Sologub nói:
Nước Nga
Vẫn còn hồn nhiên, vẫn là vị hôn thê
Trong máu thịt, người đã hiểu sứ mệnh mình cao cả,
Người chuyển mình bứt khỏi miền tai hoạ,
Và khát vọng chiến công trong hồn người sáng rỡ.
Khi xuân phủ đầy trên những cánh đồng hoa cỏ,
Người hướng những ước mơ về phía sương mù,
Làm nát cỏ hoa trong xúc cảm lẫn cùng vội vã,
Bàn tay siêu nhiên nào ai biết không.
Rải đầy đất này quà thiên nhiên ban tặng.
Mới hôm qua trì trệ phụ thuộc vào số phận,
Như bão giông thét gào, đột ngột người nổi giận.
Dự cảm thấy thời của mình đã điểm,
Người không còn như trong quá khứ chưa xa.
Nước Nga đầy những bất ngờ, nước Nga của ta.
12 -3 - 1915
Dementieva
New member
Chị Bí ạ, em đã nói trước là một ngày em sẽ không dịch quá một bài . Mà hôm nay thì có vẻ là em định dịch Pasternak . Nói thế chứ không có nghĩa là em sẽ dịch được bài nào đâu
Nhưng bài này của Sologub ấy, em cảm giác hơi lên gân một chút thì phải...
. Mà hôm nay thì có vẻ là em định dịch Pasternak . Nói thế chứ không có nghĩa là em sẽ dịch được bài nào đâu Nhưng bài này của Sologub ấy, em cảm giác hơi lên gân một chút thì phải...
Sologub nói:
* * *
Đời tôi quanh quẩn trong vòng hẹp
Ấn tượng nghèo nàn và sự việc cỏn con
Trong biển sóng dạt dào cảm hứng
Chẳng biết bơi nên tôi sợ chết chìm
Đứng chôn chân trên bờ vang vọng
Những bài ca của sóng biển rì rào
Những con gió khát khao tràn ngập
Tôi không hiểu mình có gì mà sợ mất.
Phải chăng lát nữa thôi hiển hiện
Trong xiêm y điểm trang bằng bọt biển
Vị khách nào đến từ bến bờ xa.
Kể cho tôi nghe giọng nói kia sống động,
Về những gì tôi buồn nhớ ở đây
Về những gì làm nên bí ẩn biển rộng này.
Bài "Nước Nga" và bài mới nhất mà chị Bí mới pót lên là 2 bài thuộc thể sonnet, một thể thơ cổ điển thông dụng ở châu Âu. Cấu trúc thể thơ này thường là 2 khổ 4 câu và 2 khổ 3 câu. Tuy nhiên, có đôi người đã phá vỡ cấu trúc, điển hình là Shakespeare, cụ này giữ nguyên 2 khổ đầu 4 câu, nhưng trong sáu câu còn lại, cụ chia nó thành 2 khổ, khổ 4 câu và khổ 2 câu. Hay cái là cụ rất nổi tiếng với seri sonnet này :lol: Dịch sonnet rất khó, vì nó có những quy định chặt chẽ về cách gieo vần mà chúng ta bắt buộc phải "đua" theo.Thôi thì em cũng cố phát xem sao:
[color=blue:7da33ea2e3]Cuộc sống tôi nằm trong vòng luẩn quẩn
Ấn tượng nhỏ nhoi và những chuyện tầm phào
Trong đại dương của cảm hứng dạt dào
Chẳng biết bơi- đúng là tôi không thể
Trên bến bờ, tôi lắng nghe tiếng bể
Có tiếng sóng xô như lời biển hát
Có ngọn gió, ru ước mơ khao khát
Có những tâm tư tôi không thể giãi bày
Và có thể, trong một phút giây này
Khách lạ kia áo bọt biển phủ dày
Từ xứ lạ trước mặt tôi chợt hiện
Và vị khách sẽ tâm tình trò chuyện
Về những gì tôi đang lo lắng buồn phiền
Và về những điều làm biển đẹp đến nhường kia.[/color]
[color=blue:7da33ea2e3]Cuộc sống tôi nằm trong vòng luẩn quẩn
Ấn tượng nhỏ nhoi và những chuyện tầm phào
Trong đại dương của cảm hứng dạt dào
Chẳng biết bơi- đúng là tôi không thể
Trên bến bờ, tôi lắng nghe tiếng bể
Có tiếng sóng xô như lời biển hát
Có ngọn gió, ru ước mơ khao khát
Có những tâm tư tôi không thể giãi bày
Và có thể, trong một phút giây này
Khách lạ kia áo bọt biển phủ dày
Từ xứ lạ trước mặt tôi chợt hiện
Và vị khách sẽ tâm tình trò chuyện
Về những gì tôi đang lo lắng buồn phiền
Và về những điều làm biển đẹp đến nhường kia.[/color]
Phanhoamay
New member
Tôi "ăn cắp" khổ thứ nhất của Hùng, hai khổ thơ sau là chế tác. Hihi
Cuộc sống tôi nằm trong vòng luẩn quẩn
Ấn tượng nhỏ nhoi và những chuyện tầm phào
Trong đại dương của cảm hứng dạt dào
Chẳng biết bơi - đúng là tôi không thể
Tôi đứng trên bãi bờ âm hưởng
Có tiếng sóng ru lời hát ngọt ngào
Gió réo gọi những ước mơ khao khát
Có những tâm tư tôi không dễ mang trao
Và có thể, người khách áo bọt biển
Từ xứ lạ trước mặt tôi chợt hiện
Tôi sẽ nghe thấy được giọng người
Về những gì tôi đang buồn phiền
Và về những gì làm biển đẹp thần tiên.
Cuộc sống tôi nằm trong vòng luẩn quẩn
Ấn tượng nhỏ nhoi và những chuyện tầm phào
Trong đại dương của cảm hứng dạt dào
Chẳng biết bơi - đúng là tôi không thể
Tôi đứng trên bãi bờ âm hưởng
Có tiếng sóng ru lời hát ngọt ngào
Gió réo gọi những ước mơ khao khát
Có những tâm tư tôi không dễ mang trao
Và có thể, người khách áo bọt biển
Từ xứ lạ trước mặt tôi chợt hiện
Tôi sẽ nghe thấy được giọng người
Về những gì tôi đang buồn phiền
Và về những gì làm biển đẹp thần tiên.
Vướng vòng đời luẩn quẩn
Bao bận bịu nhỏ nhoi
Giữa biển xanh cảm hứng
Tôi chẳng thể vẫy vùng
Đứng trên bờ gió lộng
Dưới chân biển sôi trào
Gió mêng mang ước vọng
Tôi sao vẫn lo âu
Nhưng biết đâu
Từ phương trời xa tắp
Lại hiện ra vị khách
Mình trắng bọt đại dương
Lời sống động tỏ tường
Những gì tôi buồn nhớ,
Và đại dương kỳ lạ
nhường nào
Bao bận bịu nhỏ nhoi
Giữa biển xanh cảm hứng
Tôi chẳng thể vẫy vùng
Đứng trên bờ gió lộng
Dưới chân biển sôi trào
Gió mêng mang ước vọng
Tôi sao vẫn lo âu
Nhưng biết đâu
Từ phương trời xa tắp
Lại hiện ra vị khách
Mình trắng bọt đại dương
Lời sống động tỏ tường
Những gì tôi buồn nhớ,
Và đại dương kỳ lạ
nhường nào
Sologub nói:
Đây cũng là một bài thể sonet, nhưng mà tớ chịu, không thể gieo vần theo đúng yêu cầu của thể thơ này được, tớ dịch tự do vậy:
Ý chí sống còn, ý chí giành hạnh phúc,
Người ở đâu? hay chỉ là mộng ước
Không rõ ràng, khi ta ngủ lơ mơ,
Báo những điều ngoài khả năng ta có được.
Ta chỉ biết một con đường, - khó khăn và dài lâu
Nơi khoe sắc những đoá hoa buồn nhợt nhạt,
Lịm tắt không hồi âm tiếng ai đó thét
Và mặt trời sương phủ, - nhạt nắng ngày.
Mệt mỏi cùng hơi mộ trên đường phảng phất bay
Ước vọng chết thuyết phục ta ngừng nghỉ
Hứa sẽ bảo vệ ta khỏi cuộc sống này.
Lời tẻ nhạt và lạnh lùng khô khốc
Nhưng vui vẻ với lòng tin ta đón nhận,
Trong những ngày u buồn và trì trệ lặng thinh.
4 tháng 8 năm 1901
Dementieva
New member
Quả đúng là bác này hơi ... triết lý thật, khó dịch ghê .
Ý chí sống, hạnh phúc, ngươi đâu rồi?
Hay trọn đời người chỉ ở mơ thôi?
Và trong những ước mơ lặng lẽ, mịt mờ
Ngươi chỉ nói về điều không thể có bao giờ?
Khó khăn và dài lâu – ta chỉ biết một đường này
Những đóa hoa buồn nhợt nhạt nở nơi đây
Tiếng kêu nào đang chết không lời đáp
Mặt trời trốn sau màn sương - nhạt nhòa mặt sáp
Con đường đầy nấm mồ và bao mệt mỏi
Cái chết thuyết phục ta – này hãy nghỉ ngơi
Ta sẽ bảo vệ người xa cách cuộc đời.
Lời nói độc ác, đơn điệu và lạnh lùng
Nhưng tôi vẫn vui vẻ nghe và hy vọng
Trong sự yên lặng mỏi mòn của những ngày bất động
. Ý chí sống, hạnh phúc, ngươi đâu rồi?
Hay trọn đời người chỉ ở mơ thôi?
Và trong những ước mơ lặng lẽ, mịt mờ
Ngươi chỉ nói về điều không thể có bao giờ?
Khó khăn và dài lâu – ta chỉ biết một đường này
Những đóa hoa buồn nhợt nhạt nở nơi đây
Tiếng kêu nào đang chết không lời đáp
Mặt trời trốn sau màn sương - nhạt nhòa mặt sáp
Con đường đầy nấm mồ và bao mệt mỏi
Cái chết thuyết phục ta – này hãy nghỉ ngơi
Ta sẽ bảo vệ người xa cách cuộc đời.
Lời nói độc ác, đơn điệu và lạnh lùng
Nhưng tôi vẫn vui vẻ nghe và hy vọng
Trong sự yên lặng mỏi mòn của những ngày bất động
Son-nê ơi hỡi son-nê
Sao cho người dịch ủ ê thế này
Sô-lô-gub, bác có hay?
Ý chí sống, lòng khát khao hạnh phúc,
Ngươi đâu rồi, hay đã biến thành mơ,
Để trở lại bên ta trong nửa tỉnh nửa mê,
Troing mộng ước hão huyền về một điều không thể?
Ta chỉ biết một con đường - xa xôi, hiểm trở,
Nơi hoa buồn nhợt nhạt khoe hương,
Nơi tiếng kêu không hồi âm tắt lịm cõi vô thường,
Nơi vầng dương bị mây che chỉ còn là ráng trời mờ đục.
Con đường ấy chỉ đọa đày, chết chóc -
Mà ta vẫn muốn đi để được nghỉ ngơi
Để được thoát thai muôn kiếp khỏi cuộc đời.
Lời ác độc lạnh lùng, đơn điệu,
Ta vẫn nghe đầy hy vọng, sướng vui
Trong nỗi lặng im, trong nỗi trầm luân lê lết những tháng ngày.
Sao cho người dịch ủ ê thế này
Sô-lô-gub, bác có hay?
Ý chí sống, lòng khát khao hạnh phúc,
Ngươi đâu rồi, hay đã biến thành mơ,
Để trở lại bên ta trong nửa tỉnh nửa mê,
Troing mộng ước hão huyền về một điều không thể?
Ta chỉ biết một con đường - xa xôi, hiểm trở,
Nơi hoa buồn nhợt nhạt khoe hương,
Nơi tiếng kêu không hồi âm tắt lịm cõi vô thường,
Nơi vầng dương bị mây che chỉ còn là ráng trời mờ đục.
Con đường ấy chỉ đọa đày, chết chóc -
Mà ta vẫn muốn đi để được nghỉ ngơi
Để được thoát thai muôn kiếp khỏi cuộc đời.
Lời ác độc lạnh lùng, đơn điệu,
Ta vẫn nghe đầy hy vọng, sướng vui
Trong nỗi lặng im, trong nỗi trầm luân lê lết những tháng ngày.