Mùa thu trong thơ Nga

Phanhoamay

New member
Rừng Bạch Dương nói:
Nhân đây mình có bài thơ này, cũng chủ đề mùa thu. Mùa thu mới bắt đầu, vì vậy mời chị Trăng Quê, Nina, Tykva, bác Phan… và cả nhà cùng canh ty dịch tiếp sức cùng mình bài thơ này của Николай Некрасов. Nói thật hôm nọ đang dịch thì bị đau bụng, xong tắc tị :D :D Có mấy bài thơ Nga về mùa thu cũng hay, mời mọi người có thể tham khảo ở trang này:

http://www.stihi-rus.ru/deti/osen.htm

НЕСЖАТАЯ ПОЛОСА

Поздняя осень. Грачи улетели,
Лес обнажился, поля опустели,

Только не сжата полоска одна...
Грустную думу наводит она.

Кажется, шепчут колосья друг другу:
"Скучно нам слушать осеннюю вьюгу,

Скучно склоняться до самой земли,
Тучные зерна купая в пыли!

Нас, что ни ночь, разоряют станицы1
Всякой пролетной прожорливой птицы,

Заяц нас топчет, и буря нас бьет...
Где же наш пахарь? чего еще ждет?

Или мы хуже других уродились?
Или недружно цвели-колосились?

Нет! мы не хуже других - и давно
В нас налилось и созрело зерно.

Не для того же пахал он и сеял
Чтобы нас ветер осенний развеял?.."

Ветер несет им печальный ответ:
- Вашему пахарю моченьки нет.

Знал, для чего и пахал он и сеял,
Да не по силам работу затеял.

Плохо бедняге - не ест и не пьет,
Червь ему сердце больное сосет,

Руки, что вывели борозды эти,
Высохли в щепку, повисли, как плети.

Очи потускли, и голос пропал,
Что заунывную песню певал,

Как на соху, налегая рукою,
Пахарь задумчиво шел полосою

Còn đây là đoạn dịch dở dang:

Thu muộn. Chim rời bay
Rừng trụi – đồng hoang vắng

Một dải yên tĩnh lặng
Gợi vẳng khúc ca buồn

Ngỡ bông lúa rì rầm:
“Lắng buồn nghe thu bão”….

Buồn nghiêng đổ xuống đồng
Bông trĩu vàng tắm bụi

Thôi lão già này đành chịu khó ngồi tra từ điển vậy! :lol:
Ai chịu khó tra từ điển, người đó mới ít phải tra từ điển!

Dịch nghĩa, chưa dám dịch thơ!

RUỘNG CHƯA GẶT

Thu muộn. Đàn quạ bay xa
Rừng trụi lá, đồng hoang vắng

Chỉ có THỬA RUỘNG CHƯA GĂT
Làm cho ta có ý nghĩ buồn

Hình như những bông lúa thì thầm với nhau:
“Nghe cơn bão tuyết mùa thu sao chán thế,

Chán phải rạp mình xuống tận đất
Khi những hạt to mẩy tắm mình trong bụi bặm

Những đàn chim tham ăn (bất kỳ) nào bay qua
sẽ phá nát chúng tôi, kể cả ban đêm

Thỏ xéo nát, và bão quất chúng tôi tơi tả
Người cày ruộng của chúng tôi đâu rồi? Còn đợi chờ gì nữa?

Hay chúng tôi xấu hơn đám lúa khác?
Hay chúng tôi đã chín không đều?

Phải chăng ông ta cày và gieo hạt,
Để gió mùa thu thổi tan tác chúng tôi?...”

Gió mang lại câu trả lời buồn bã:
- Bác thợ cày của các bạn kiệt sức rồi

Dẫu biết là cày cấy (gieo hạt) để làm gì
Nhưng không còn sức bắt tay vào việc

Kẻ nghèo khốn khổ – không ăn không uống
Dun đất sẽ hút trái tim anh ta

Đôi tay từng tạo ra những luống cày
Nay khô như que củi, lủng lẳng như dây thừng

Đôi mắt héo khô và giọng từng hát bài ca buồn thì khản đặc (mất giọng)

Như tì tay vào cái cày
Người nông dân trầm ngâm đi trên ruộng chưa gặt.

Nói thêm: НЕСЖАТАЯ ПОЛОСА = ruộng chưa gặt, đã sửa theo góp ý của Bí. Cảm ơn nhiều!
 
Cám ơn bác Tít nhé. Em cũng vừa tra từ điển xong (những lúc này chỉ mong có từ điển Bí ở bên cạnh để giở tra cho lẹ :lol: ).
Cái từ моченькa rốt cục là nghĩa gì thế?
 
Eo, các bác nhanh như điện :shock: . Cảm ơn bác Phan đã giúp em thoát khỏi cơn đau bụng. Bài thơ bác dịch chắc chắn sát nghĩa rồi, nhưng em có cảm giác như bác đang dàn hàng đi nghênh ngang giữa đường ấy :lol: . Riêng em, thú thực cái từ điển Huy biên chết tiệt ấy nó làm em loay hoay với cái bài này, quyển từ điển ấy nó nghèo nàn quá. Nhiều từ chả hiểu gì cả chứ chưa nói đến việc ghép vần.

Thực ra cái link http://www.stihi-rus.ru/deti/osen.htm còn nhiều bài về thu rất nhẹ nhàng. Mình định chuyển nó về topic Thu của FOR, nhưng bê đi bê lại ngại nên thôi. Đây cũng là quán thơ nên cứ lỳ luôn đây cũng được. Mình cũng vừa chọn bài ngắn ngủn nhất của Алексей Плещеев để dịch, còn những bài dài xương xương khác :? phần mọi người.

ОСЕННЯЯ ПЕСЕНКА

[color=indigo:644ce6f037]Миновало лето,
Осень наступила.
На полях и в рощах
Пусто и уныло.

Птички улетели,
Стали дни короче,
Солнышка не видно,
Темны, темны ночи. [/color]

[size=18:644ce6f037]Khúc thu[/size]

Mùa hạ trôi qua mau,
Thu về đây rồi đó.
Nơi cánh đồng, rừng nhỏ
Vắng vẻ và quạnh hiu.

Tránh rét đàn chim kêu,
Ngày trở nên ngắn lại,
Tia nắng mờ trễ nải,
Đêm đen lại càng đen.
 
rung_bach_duong nói:
Eo, các bác nhanh như điện :shock: . Cảm ơn bác Phan đã giúp em thoát khỏi cơn đau bụng. Bài thơ bác dịch chắc chắn sát nghĩa rồi, nhưng em có cảm giác như bác đang dàn hàng đi nghênh ngang giữa đường ấy :lol: .

Khổ thân tôi, tôi đã viết như thế này mà:
"Dịch nghĩa, chưa dám dịch thơ!"

:roll: :roll: :roll:
 
Lâu nay em nhớ bài thơ ... dịch theo phong cách chợ Bắc Qua của chị USY... Để em thử nhé, tất nhiên là một đoạn thôi :)

Thu muộn. Quạ bay
Rừng trụi, đồng vắng
Khoảnh đồng chưa gặt
Chỉ gợi nỗi buồn
 
ОСЕННЯЯ ПЕСЕНКА

Миновало лето,
Осень наступила.
На полях и в рощах
Пусто и уныло.

Птички улетели,
Стали дни короче,
Солнышка не видно,
Темны, темны ночи.

Bài ca mùa thu

Hè trôi qua nhanh thế,
Nhường thu đến đây rồi.
Rừng thưa và đồng vắng
Buồn mênh mang ngập tràn.

Chim theo đàn tránh rét,
Ngày ngại ngùng ngắn theo,
Mặt trời rụt rè chiếu
Đêm dày đặc hơn nhiều...

:D :D :D :D :D
 
[size=18:723ef0cee2]Bài ca mùa thu [/size]

Mùa hè đã hết
Mùa thu đã sang
Trong rừng, đồng ruộng
Vắng lặng, bẽ bàng

Chim đã bay đi
Ngày càng ngắn lại
Mặt trời không thấy
Toàn đêm đen dài
 
Nina nói:
Lâu nay em nhớ bài thơ ... dịch theo phong cách chợ Bắc Qua của chị USY... Để em thử nhé, tất nhiên là một đoạn thôi :)

Thu muộn. Quạ bay
Rừng trụi, đồng vắng
Khoảnh đồng chưa gặt
Chỉ gợi nỗi buồn
Đang vội mà cũng phải nhảy vào khen một cái mới yên tâm : Hết ý đấy Nina ạ.

Lại thêm bà này nữa:

tykva nói:
ОСЕННЯЯ ПЕСЕНКА

Миновало лето,
Осень наступила.
На полях и в рощах
Пусто и уныло.

Птички улетели,
Стали дни короче,
Солнышка не видно,
Темны, темны ночи.

Bài ca mùa thu

Hè trôi qua nhanh thế,
Nhường thu đến đây rồi.
Rừng thưa và đồng vắng
Buồn mênh mang ngập tràn.

Chim theo đàn tránh rét,
Ngày ngại ngùng ngắn theo,
Mặt trời rụt rè chiếu
Đêm dày đặc hơn nhiều...

:D :D :D :D :D
Không nói làm gì, nhanh hơn chớp !
 
Cảm ơn Mod nào đó cấp đất riêng cho Topic này. Căn bản là tác giả thơ khác nhau nên tớ chả biết đưa ghép nó vào đâu.

Nổi hứng theo Tiết thu của FOR, dịch tiếp bài thơ của Алексей Плещеев:

[color=indigo:b02103d287]Скучная картина!
Тучи без конца,
Дождик так и льется,
Лужи у крыльца...
Чахлая рябина
Мокнет под окном,
Смотрит деревушка
Сереньким пятном.
Что ты рано в гости,
Осень, к нам пришла?
Еще просит сердце
Света и тепла!....[/color]

[size=18:b02103d287]
Không đề[/size]

[color=indigo:b02103d287]Ơi bức tranh buồn quá!
Mây lang thang trời xa
Hạt mưa rơi tí tách
Đọng vũng bên thềm nhà….
Cây lương trà gân guốc
Ẩm ướt dưới cửa ô (ý là: ô cửa :D )
Xóm nhỏ xa thấp thoáng[/color]
[color=indigo:b02103d287]Tựa vệt tím …. [/color](từ Серенький là từ gì thế mọi người nhỉ - tra từ điển HB không có)
[color=indigo:b02103d287]Thu về sao sớm thế
Làm khách cùng chúng ta?
Tim nồng cầu khẩn khoản
Ánh sáng và ấm êm.[/color]

Следующий, пожалуйста ...
 
Phanhoamay nói:
Rừng Bạch Dương nói:
Nhân đây mình có bài thơ này, cũng chủ đề mùa thu. Mùa thu mới bắt đầu, vì vậy mời chị Trăng Quê, Nina, Tykva, bác Phan… và cả nhà cùng canh ty dịch tiếp sức cùng mình bài thơ này của Николай Некрасов. Nói thật hôm nọ đang dịch thì bị đau bụng, xong tắc tị :D :D Có mấy bài thơ Nga về mùa thu cũng hay, mời mọi người có thể tham khảo ở trang này:

http://www.stihi-rus.ru/deti/osen.htm

НЕСЖАТАЯ ПОЛОСА

Поздняя осень. Грачи улетели,
Лес обнажился, поля опустели,

Только не сжата полоска одна...
Грустную думу наводит она.

Кажется, шепчут колосья друг другу:
"Скучно нам слушать осеннюю вьюгу,

Скучно склоняться до самой земли,
Тучные зерна купая в пыли!

Нас, что ни ночь, разоряют станицы1
Всякой пролетной прожорливой птицы,

Заяц нас топчет, и буря нас бьет...
Где же наш пахарь? чего еще ждет?

Или мы хуже других уродились?
Или недружно цвели-колосились?

Нет! мы не хуже других - и давно
В нас налилось и созрело зерно.

Не для того же пахал он и сеял
Чтобы нас ветер осенний развеял?.."

Ветер несет им печальный ответ:
- Вашему пахарю моченьки нет.

Знал, для чего и пахал он и сеял,
Да не по силам работу затеял.

Плохо бедняге - не ест и не пьет,
Червь ему сердце больное сосет,

Руки, что вывели борозды эти,
Высохли в щепку, повисли, как плети.

Очи потускли, и голос пропал,
Что заунывную песню певал,

Как на соху, налегая рукою,
Пахарь задумчиво шел полосою

Còn đây là đoạn dịch dở dang:

Thu muộn. Chim rời bay
Rừng trụi – đồng hoang vắng

Một dải yên tĩnh lặng
Gợi vẳng khúc ca buồn

Ngỡ bông lúa rì rầm:
“Lắng buồn nghe thu bão”….

Buồn nghiêng đổ xuống đồng
Bông trĩu vàng tắm bụi

Thôi lão già này đành chịu khó ngồi tra từ điển vậy! :lol:
Ai chịu khó tra từ điển, người đó mới ít phải tra từ điển!

Dịch nghĩa, chưa dám dịch thơ!

RUỘNG CHƯA GẶT

Thu muộn. Đàn quạ bay xa
Rừng trụi lá, đồng hoang vắng

Chỉ có THỬA RUỘNG CHƯA GĂT
Làm cho ta có ý nghĩ buồn

Hình như những bông lúa thì thầm với nhau:
“Nghe cơn bão tuyết mùa thu sao chán thế,

Chán phải rạp mình xuống tận đất
Khi những hạt to mẩy tắm mình trong bụi bặm

Những đàn chim tham ăn (bất kỳ) nào bay qua
sẽ phá nát chúng tôi, kể cả ban đêm

Thỏ xéo nát, và bão quất chúng tôi tơi tả
Người cày ruộng của chúng tôi đâu rồi? Còn đợi chờ gì nữa?

Hay chúng tôi xấu hơn đám lúa khác?
Hay chúng tôi đã chín không đều?

Phải chăng ông ta cày và gieo hạt,
Để gió mùa thu thổi tan tác chúng tôi?...”

Gió mang lại câu trả lời buồn bã:
- Bác thợ cày của các bạn kiệt sức rồi

Dẫu biết là cày cấy (gieo hạt) để làm gì
Nhưng không còn sức bắt tay vào việc

Kẻ nghèo khốn khổ – không ăn không uống
Dun đất sẽ hút trái tim anh ta

Đôi tay từng tạo ra những luống cày
Nay khô như que củi, lủng lẳng như dây thừng

Đôi mắt héo khô và giọng từng hát bài ca buồn thì khản đặc (mất giọng)

Như tì tay vào cái cày
Người nông dân trầm ngâm đi trên ruộng chưa gặt.

Nói thêm: НЕСЖАТАЯ ПОЛОСА = ruộng chưa gặt, đã sửa theo góp ý của Bí. Cảm ơn nhiều!

Thôi đằng nào cũng phải trả bài, TQ xin làm một phát tổng hợp bác Phan và Rừng làm cuộc tình tay ba :oops: cho người đời phán xử tiếp nhé :lol:

Sẽ chỉnh đốn trong vòng ba năm tới!


THỬA RUỘNG CHƯA GẶT

Thu muộn. Quạ bay rồi
Rừng khô, đồng vắng ngắt
Chỉ thửa ruộng chưa gặt,
rầu rĩ mãi không thôi…

Bão tuyết đã đến rồi
Ôi sao mà chán thế
Rạp xuống bùn thật tệ,
lấm lem hạt ngọc ngà

Đàn chim khỉ gió qua,
xục mỏ vào tàn phá
Bão quất bông tơi tả
Bác nông dân ... trời ơi !

Đừng bỏ rơi chúng tôi
Chín mẩy đều như thế
Chuyện gì mà không thể
Gặt khi lúa chín rồi ?

[color=red:a05a03b97e]Thỏ xéo nát chúng tôi,
còn chờ cái gì nữa ?[/color]

Gió thì thào than thở
Bác ấy đau ốm rồi,
không còn sức bạn ơi
Để ra tay hái gặt


Những chờ mong héo hắt,
đến kiệt sức tàn hơi
Kề cận miệng lỗ rồi,
về với giun chắc thế!


Bao năm lăn lộn để,
cấy lên những mùa vàng
Nay lúa chín tràn lan,
người đâu sao mà tội!


Mắt khô sầu nhức nhối,
Giọng lào phào hết hơi
Đôi tay buông thõng thợt,
[color=red:a05a03b97e]ăn uống cũng bỏ luôn![/color]


Trên cánh đồng thu buồn
Người nông dân xa xót
Ruộng lúa với cái cày,
trầm ngâm theo chân bước
 
rung_bach_duong nói:
Eo, các bác nhanh như điện :shock: . Cảm ơn bác Phan đã giúp em thoát khỏi cơn đau bụng. Bài thơ bác dịch chắc chắn sát nghĩa rồi, nhưng em có cảm giác như bác đang dàn hàng đi nghênh ngang giữa đường ấy :lol: . Riêng em, thú thực cái từ điển Huy biên chết tiệt ấy nó làm em loay hoay với cái bài này, quyển từ điển ấy nó nghèo nàn quá. Nhiều từ chả hiểu gì cả chứ chưa nói đến việc ghép vần.

Thực ra cái link http://www.stihi-rus.ru/deti/osen.htm còn nhiều bài về thu rất nhẹ nhàng. Mình định chuyển nó về topic Thu của FOR, nhưng bê đi bê lại ngại nên thôi. Đây cũng là quán thơ nên cứ lỳ luôn đây cũng được. Mình cũng vừa chọn bài ngắn ngủn nhất của Алексей Плещеев để dịch, còn những bài dài xương xương khác :? phần mọi người.

ОСЕННЯЯ ПЕСЕНКА

[color=indigo:956c2d7ba3]Миновало лето,
Осень наступила.
На полях и в рощах
Пусто и уныло.

Птички улетели,
Стали дни короче,
Солнышка не видно,
Темны, темны ночи. [/color]

[size=18:956c2d7ba3]Khúc thu[/size]

Mùa hạ trôi qua mau,
Thu về đây rồi đó.
Nơi cánh đồng, rừng nhỏ
Vắng vẻ và quạnh hiu.

Tránh rét đàn chim kêu,
Ngày trở nên ngắn lại,
Tia nắng mờ trễ nải,
Đêm đen lại càng đen.

Солнышка не видно = Tia nắng mờ trễ nải, thì chả còn có gì mà nói nữa!

QUÁ HAY, Rừng ạ.

Một bài thơ dịch thế này thì thêm bớt làm sao được - hết cả cửa " chôm" :lol:

Có lẽ vì bài thơ quá ngắn nên Rừng chọn cái tiêu đề ngắn chăng ? Mình hiểu nó là Khúc hát mùa thu - hoặc Bài ca mùa thu.

Có lẽ khúc thì đúng hơn vì là ПЕСЕНКА chứ không phải từ bài hát thông thường.

Đừng có hỏi TQ từ bài hát thông thường là gì nhé, cóc biết đâu :lol:
 
Ôi con thỏ, con thỏ... của tôi trong bài dịch của chị TQ chạy mất tiêu đi đâu rồi :lol: . Cái đoạn này này...[color=blue:85af68e95f]Заяц нас топчет[/color]...
 
Trăng Quê nói:
Không còn sức bạn ơi
Để ra tay cấy gặt

Có thể vừa cấy vừa gặt được không nhỉ? Ở đây đang nói về đám lúa chín rồi mà không ai gặt mà?



Rừng Bạch Dương nói:
từ Серенький là từ gì thế mọi người nhỉ - tra từ điển HB không có

"Серенький" là biến dạng tính từ "Серый", tương tự như милый => миленький

Không đề

Ơi bức tranh buồn quá!
Mây kín trời bao la
Hạt mưa rơi tí tách
Đọng vũng cạnh thềm nhà….
Ướt sũng bên cửa sổ
Gầy guộc cây lương trà
Xóm nhỏ kia thấp thoáng
Như một vệt xám xa
Thu về sao sớm thế
Làm khách cùng chúng ta?
Và con tim chợt muốn
Hơi ấm, ánh sáng lòa.

(Bài thơ này trong tiếng nga giữ nguyên vần "a" từ đầu đến cuối, tôi cố làm theo như thế, riêng câu cuối vẫn chưa khoái lắm)
 
rung_bach_duong nói:
Ôi con thỏ, con thỏ... của tôi trong bài dịch của chị TQ chạy mất tiêu đi đâu rồi :lol: . Cái đoạn này này...[color=blue:938862e4d7]Заяц нас топчет[/color]...
Thì nó nhanh như Rừng mà :lol: , tớ vừa sửa vào file của tớ xong

Thế này nhé được không

Thỏ xéo nát chúng tôi
Còn chờ cái gì nữa :oops:

Cám ơn Rừng, còn gì nữa thì bà- già- lui -ra ngay nhé, vì ba năm ngắn lắm :lol:
 
Có thể vừa cấy vừa gặt được không nhỉ? Ở đây đang nói về đám lúa chín rồi mà không ai gặt mà?

Kụ Phan ơi, em đã sửa nó thành[color=red:98759a7032] " hái gặt"[/color] trước khi kụ viết lên đây nhé!

Cái này thì em kiên quyết giữ bản quyền ẨU ! :lol:

Thực ra em vắt chân lên cổ phịa mà cũng mất hai tiếng đồng hồ hu...hu. :(

"Серенький" là biến dạng tính từ "Серый", tương tự như милый => миленький

Ui, kụ ơi...

đã thương thì thương cho trót :oops: Thế "Серый" là cái gì chứ?

Em thề không mua từ điển đâu :lol:
 
Tôi đã thầm bụng bảo dạ rằng , ở NNN ít ngừơi thích mùa thu dù mùa thu ấy ở bất kỳ nơi nào đi nữa.Nhưng hoá ra tôi đã nhầm to.
Tôi không rõ lắm, năm ngoái có bạn nào đã mở mạch bài về mùa thu Nga chưa. Nhưng năm nay tôi rất vui khi thấy một chuyện xảy ra rất thú vị ... nó đang diễn ra ngay trước mắt tôi đây ... Ôi, mùa thu- mùa dịu ngọt!
Cảm ơn các bạn đã mở ra topic về mùa thu trong thơ Nga để chúng ta cùng nhau chiêm ngưỡng vẻ đẹp vịnh hằng mà mùa thu đem lại trong cuộc sống.
Đúng thế, ở Nga có nhiều điều thay đổi nhưng mùa thu Nga thì mãi mãi chẳng đổi thay-Vẫn đẹp ngời ngời với thảm lá phong đỏ giữa khu rừng xa ấy, vẫn làm say lòng ngừơi xiết bao, vẫn quyến rũ diệu kỳ, vẫn tràn nhựa sống trong bầu máu nóng của mỗi ngừơi ( tất nhiên tùy theo tâm trạng và tùy theo cảm xúc của từng ngừơi nữa).
Không thiên vị, không chủ quan , tôi xin nhận: “tôi yêu mùa thu”.
---

@ RBD: Tôi hiểu vì sao RBD "ngại" vào "Mùa thu" của tôi rồi. Chuyện chẳng có gì mà ầm ĩ cả đâu.
Nếu RBD có nhã ý và có cảm xúc đồng nhịp điệu với mùa thu thì mời RBD cứ tự nhiên ... như ở nhà mình, nói thật lòng đấy!
@ Bí, Na: Sao cái số tôi nó cứ phải đi sau 2 bạn chỉ để khen đến mỏi cả miệng thế này.
@ All: Cảm ơn tất cả các bạn đã đồng cảm !
 
Rừng à,
Còn vụ " không ăn không uống ' nữa, sẽ cố nhét vào đâu đó! :lol:
mà đã nhét vào rồi nhưng không hiểu thay nó bằng cái gì rồi quên, rõ khổ :oops:
 
Hehe, kiểu này sếp Phương lại sốt ruột rồi - bài cho trang chủ thì không thấy, toàn thấy .... :D
 
Này For, bà còn hứa là giải thích cho tôi nghĩa của cái gì bà post trong topic Pasternak đấy. Chưa thấy PM đâu cả
 
Back
Top