THE BALLAD OF HO CHI MINH
BÀI CA HỒ CHÍ MINH
Bài viết này kỷ niệm 117 năm ngày sinh Bác Hồ.
Đây là một bản nhạc cũ, nhưng không bao giờ trở nên cũ.
Bản nhạc này ra đời ngay trong đêm chiến thắng Điện Biên Phủ .
Bài ca Hồ Chí Minh – bài ca đi cùng năm tháng – bài ca đấu tranh vì hòa bình thế giới, nay đã hơn 50 năm tuổi – Bài ca gắn liền tên tuổi Điện Biên Phủ – Hồ Chí Minh.
Tư liệu trong bài viết này sưu tầm trong báo Tiền phong, báo Công an Nhân dân…cũng như trên trang Web Thành đoàn Tp. HCM, Giaidieuxanh… và các trang Web khác.
THE BALLAD OF HO CHI MINH
(Ewan MacColl). Bản thu âm chính thức của E-oan Mắc-cơn:
Download ở đây:
The_ballad_of_Ho_Chi_Minh
Far away across the ocean,
Far beyond the sea's eastern rim,
Lives a man who is father of the Indo-Chinese people,
And his name it is Ho Chi Minh.
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
From VietBac to the SaiGon Delta
From the mountains and plains below
Young and old workers, peasants and the toiling tenant farmers
Fight for freedom with Uncle Ho.
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
Now Ho Chi Minh was a deep sea sailor
He served his time out on the seven seas
Work and hardship were part of his early education
Exploitation his ABC.
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
Now Ho Chi Minh came home from sailing
And he looked out on his native land
Saw the want and the hunger of the Indo-Chinese people
Foreign soldiers on every hand.
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
Now Ho Chi Minh went to the mountains
And he trained a determined band
Heroes all, sworn to liberate the Indo-Chinese people
Drive invaders from the land.
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
Fourteen men became a hundred
A hundred thousand and Ho Chi Minh
Forged and tempered the army of the Indo-Chinese people
Freedom's Army of Viet Minh.
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
Every soldier is a farmer
Comes the evening and he grabs his hoe
Comes the morning he swings his rifle on his shoulder
This the army of Uncle Ho.
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
From the mountains and the jungles
From the ricelands and the Plain of Reeds
March the men and the women of the Indo-Chinese Army
Planting freedom with vict'ry seeds.
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
From VietBac to the SaiGon Delta
Marched the armies of Viet Minh
And the wind stirs the banners of the Indo-Chinese people
Peace and freedom and Ho Chi Minh.
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
Ho.
Copyright © 1967 by Stormking Music Inc.
Source: Irwin & Fred Silber's Folksinger's Wordbook, 1973.
Phần thứ 1.
Đó là năm 1954.
Ngày 07/05, đại tướng Võ Nguyên Giáp ra lệnh tổng công kích.
Đợt tấn công quyết định của quân đội nhân dân Việt nam vào trung tâm Mường thanh, lòng chảo Điện biên phủ đã kết thúc thắng lợi. Gần 20.000 quân viễn chinh Pháp và quân ngụy bị tiêu diệt hoặc phải đầu hàng. Tướng De Castri cùng toàn bộ ban chỉ huy tập đoàn cứ điểm còn sống sót đều bị bắt sống tại trận.
Đây là chiến dịch đánh tiêu diệt lớn nhất, điển hình nhất của quân và dân Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp . Hồ Chủ tịch đã so sánh: “Tháng 10 năm 1950, trong trận giải phóng biên giới. Trận ấy đã làm cho cả nước Pháp xôn xao. Các báo Pháp đã nói: Đó là thất bại to nhất trong lịch sử thực dân Pháp. Đến Điện Biên Phủ thì làm cho cả thế giới xôn xao. Bạn ta và nhân dân cả châu Á thì vui mừng. Phe đế quốc, nhất là Pháp – Mỹ thì ngơ ngác”
Ngay trong đêm 7 tháng 5 năm 1954, tại Câu lạc bộ Lao động thành phố Kent (nam thủ đô Luân Đôn của nước Anh), đại biểu của tổ chức “Phong trào đòi tự do cho các thuộc địa” đã tổ chức một cuộc mitting lớn, chào mừng thắng lợi huy hoàng của chiến thắng Điện Biên Phủ.
Sau khi tiếng nhạc bài Quốc tế ca vừa dứt, nhạc sĩ E-oan Mắc-cơn (Ewan MacColl) ôm đàn, bước lên sân khấu, hồ hởi báo tin:
-“Thưa các ngài và các bạn, chiều nay, đài BBC đã miễn cưỡng dè dặt đưa tin: Điện Biên Phủ mất rồi! Nhưng đối với chúng ta, ngày Điện Biên Phủ chiến thắng lại là ngày hội lớn của tất cả những người lao động bị áp bức trên toàn thế giới Thưa các bạn! Tại sao chiến thắng đặc biệt có ý nghĩa này lại xảy ra ở Việt Nam mà không ở một mảnh đất thuộc địa nào khác? Gần đây, tôi đã được đọc cuốn sách quý, gồm nhiều bài của một số giáo sư Sử học phương Đông và Pháp, Ý... ca ngợi một nhân vật vĩ đại của thế kỷ XX. Đó là Cụ Hồ Chí Minh, nhà lãnh đạo vừa dẫn dắt nhân dân Việt Nam làm nên chiến thắng kiệt xuất Điện Biên Phủ. Cuốn sách có đoạn viết: Cụ Hồ Chí Minh không chỉ xót thương nhân dân mình, dân tộc mình mà ngay khi còn sống, lưu lạc nơi đất khách quê người, Cụ đã thấu hiểu mọi nỗi đau khổ của những người nô lệ Châu Phi, Châu Mỹ...
Thưa các bạn, vừa gấp cuốn sách lại thì lập tức những cảm hứng nghệ thuật đã tràn ngập tâm hồn tôi. Giúp tôi nhanh chóng sáng tác một khúc ca về Cụ Hồ Chí Minh, Người đang nhen lên ngọn lửa giải phóng bừng sáng ở Việt Nam và từ đây sẽ lan nhanh tới mọi lục địa để thiêu cháy mọi áp bức, bất công. Vì bài hát này nhằm nói lên tình cảm của nhân dân Anh dành cho Người, tôi chủ tâm sử dụng và phát triển làn điệu dân ca cổ Xắc-xông, với giai điệu thiết tha, sôi nổi”
Nói đoạn, E-oan Mắc-cơn nâng cây đàn lên trước ngực, cất cao tiếng hát. Giai điệu Xắc-xông của xứ sở sương mù huyễn hoặc như dẫn dắt người nghe, từ trời tây băng qua đại dương sang trời đông, với ngàn lời tự sự sâu lắng thiêng liêng:
Miền biển Đông ca tắp nơi chân trời
Người dân ở đó lầm than đói nghèo
Từ đau thương Người đi khắp năm châu
Lòng tin mặt trời chân lý sáng soi
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh!
... Người đã về với rừng núi
Tổ chức nên một đạo quân, tất cả đều trở thành anh hùng.
Thề giải phóng cho nhân dân
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh!
... Người đã chỉ huy đánh tan quân ngoại xâm
Lập nước Việt Nam chiến thắng vinh quang
Người là ngôi sao dẫn đường
Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh!
Cả khán phòng lắng đọng trong âm hưởng Bài ca Hồ Chí Minh. Trên các hàng ghế chật ních những thủy thủ, binh sĩ, công nhân, sinh viên và cả một số nghị sĩ Quốc hội Hoàng gia Anh – Họ là những hội viên của Phong trào đòi tự do cho các thuộc địa. Mỗi khi E-oan Mắc-cơn hát xong một đoạn, lập tức cả khán phòng đồng thanh hô vang: “Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh!”.
Từ khán phòng câu lạc bộ Lao động phố Ken-tơ ấy, Bài ca Hồ Chí Minh, xuất hiện ngay trong đêm chiến thắng Điện Biên Phủ đã nhanh chóng lưu truyền khắp nước Anh; vượt đại dương tới Châu Âu, Châu Á, Châu Phi, Mỹ Latinh và Châu Úc...
Bài ca Hồ Chí Minh với sự lan tỏa kỳ diệu đã nhanh chóng được dịch sang nhiều thứ tiếng: Tây Ban Nha, Thụy Điển, nước Nga Xô Viết, Nhật, CuBa... khi xuất hiện ở Pháp, bài hát đã nghiễm nhiên trở thành bản cáo trạng đanh thép, tố cáo tội ác của thực dân Pháp đối với nhân dân Angiêri. Ở Đức, Ý, Bài ca Hồ Chí Minh được dùng như một phương tiện lên án âm mưu phục hồi các thế lực phát-xít ở trong nước mình.
BALLADEN OM HO CHI MINH
(Knutna Novar)
Download ở đây:
http://www.4shared.com/file/14177835/d8e06700/Ho_Chi_Minh.html
Hoặc ở đây:
The ballad of Ho Chi Minh_Knutna Novar
Långt borta, bortom oceanen.
Långt bortom havets östra strand
fanns en man som var ledare för folket i Vietnam
och hans namn det var Ho Chi Minh.
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
Ho Chi Minh var sjöman på haven,
han levde länge borta från sitt land.
Han såg imperialismens härjningar,
utsugning och förtryck.
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
Ho Chi Minh studerade Marx och Lenin,
byggde upp Partiet som visar vägen fram.
De blev hjältar i det vietnamesiska folkets kamp
för ett enat och fritt Vietnam.
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
Fjorton män blev till hundra,
blev hundratusen och Ho Chi Minh
han ledde och enade Vietnams starka folkarmé
för landets befrielse.
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
Varje bonde är en soldat,
när kvällen kommer tar han sitt gevär.
Om dagen jobbar han på fälten, detta
är folkets motståndskraft!
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
Från alla berg och djungler,
från risfälten och slätterna
marcherar män och kvinnor i befrielsearmén.
Folket Segrar där de drar fram!
Ho, Ho, Ho Chi Minh.
Khi xuất hiện ở Mỹ, Bài ca Hồ Chí Minh được đón nhận như một vũ khí tinh thần hết sức quý báu, nà các nghệ sĩ tiến bộ Mỹ sử dụng để chống chiến tranh, tố cáo những hành động xâm lược, cùng những thủ đoạn diệt chủng của đế quốc Mỹ ở Việt Nam – Lào – Campuchia. Đặc biệt có ba nhạc sĩ, ca sĩ Mỹ là Pitơxigơ, Babơrơ và Tôm Hâyđơn đã viết thư cho tác giả Bài ca Hồ Chí Minh – nhạc sĩ E-oan Mác-cơn, trong đó có đoạn viết: “... Mỗi khi chúng tôi gặp những đối tượng nghe rộng rãi, không cùng chung chính kiến, tôn giáo, chủng tộc, ở mọi nơi, mọi lúc, bao giờ Bài ca Hồ Chí Minh cũng có sức thuyết phục lạ lùng. Bởi vì Việt Nam, Hồ Chí Minh đã làm quang vinh cho tất cả. Ca ngợi Việt Nam là ca ngợi chính mình. Bài hát đó được in thành nhạc bướm, phổ biến khắp nước Mỹ, kêu gọi mọi lực lượng phản chiến cùng hành động với nhân dân Việt Nam. Chúng tôi biết nói sao để bạn rõ, hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với nhân dân Mỹ quan trọng đến nhường nào!”
Sau này chính nữ ca sĩ Pécghi Xigơ (em gái của ca sĩ – nhạc sĩ Pitơxigơ) đã trở thành bạn đời của E-oan Mắc-cơn.
THE BALLAD OF HO CHI MINH
(Joe Bangert)
Download ở đây:
The ballad of Ho Chi Minh - Joe Bangert
Năm 1967, tại Đại hội liên hoan quốc tế ca hát phản kháng (chống chiến tranh), tổ chức ở La Habana (CuBa), hai vợ chồng E-oan Mắc – cơn đã say sưa biểu diễn Bài ca Hồ Chí Minh. Khi bài hát vừa dứt, hàng vạn người nghe đã đứng dậy vỗ tay như sấm, yêu cầu hát lại. Những ai đứng ở hàng đầu đều thấy rõ những giọt nước mắt hạnh phúc lăn dài trên má của hai vợ chồng nhạc sĩ – chiến sĩ hòa bình E-oan Mắc-cơn. Một lần nữa khi bài ca vừa kết thúc, không gian tràn ngập tiếng hô: “Hồ Chí Minh, Hô xê Mácti, Tổ quốc hay là chết!”.
THE BALLAD OF HO CHI MINH
(Ewan MacColl). Trực tiếp tại Cuba năm 1967.
Download ở đây:
http://www.4shared.com/file/14177733/3adf8508/The_Ballad_of_Ho_Chi_Minh-_Ewan_MacColl.html
Hoặc ở đây:
The_Ballad_of_Ho_Chi_Minh-_Ewan_MacColl
Hai vợ chồng E-oan Mắc-cơn cùng quay người cúi chào rất lâu tấm áp phích làm phông nền cho sân khấu, mà trên đó vẽ hình chiến sĩ quân đội nhân dân Việt Nam khổng lồ, đang cầm súng lao lên phía trước. Dưới chân áp phích ghi hàng chữ: “Việt Nam, bài học cho thế giới”.
Khi Đại hội liên hoan quốc tế ca hát chống chiến tranh kết thúc thắng lợi, giữa hàng quân nhạc hòa tấu bài hát Giải phóng miền Nam, cặp vợ chồng nhạc sĩ – chiến sĩ quốc tế E-oan Mắc-cơn chạy như bay trên đường băng sân bay La Habana tới ôm chầm lấy các nghệ sĩ đoàn Việt Nam trao tận tay bản nhạc Bài ca Hồ Chí Minh với lời đề tặng trích từ một bài thờ của thi sĩ Mỹ:
“Trên đời có những vật không bao giờ đổi thay
Có những loài chim không khuất phục bao giờ
Có những tên người sống mãi với thời gian
Hồ Chí Minh...”
Phần thứ 2.
Trong đoàn nghệ sĩ Việt nam tại Cu ba năm đó có nghệ sĩ ưu tú Quang Hưng.
Năm 1967, tại Hà Nội, Quang Hưng đã thu thanh ca khúc Tiến về Sài Gòn theo yêu cầu của nhạc sỹ miền Nam Lưu Hữu Phước (thu 2 âm bản, 1 giọng Bắc và 1 giọng Nam). Ngay từ khi bắt đầu tập hát ca khúc này, Quang Hưng đã say mê bởi tính hào hùng, bất khuất và ý chí quyết tâm của quân và dân ta qua từng nốt nhạc. Mong ước Tiến về Sài Gòn là mong ước chung của hàng triệu đồng bào Việt Nam đang phải gánh chịu những đau thương chiến tranh. Ngày đó, chính Quang Hưng cũng không thể ngờ rằng, quân và dân ta đang chuẩn bị để mở cuộc Tổng tiến công và nổi dậy toàn miền Nam vào năm 1968.
Ca khúc Tiến về Sài Gòn ngay sau đó là hành trang của Quang Hưng đi biểu diễn tại các nước: Cuba, Hungary, CHDC Đức, Liên Xô, Mông Cổ, Trung Quốc, Triều Tiên...
Khi Quang Hưng trình diễn ca khúc này ở Đại lễ đường Bắc Kinh, Thủ tướng Chu Ân Lai đã rất xúc động nói: "Hy vọng các đồng chí sớm giải phóng Sài Gòn, về hát cho đồng bào miền Nam nghe".
Tại nhà hát Kremli (Moskva), Quang Hưng gặp lại người thầy dạy thanh nhạc Sutslin (Nhạc viện Tchaikovsky) của mình. Thầy giáo nói qua chương trình biểu diễn của đoàn, ông như ngửi thấy mùi khói súng.
Còn trên sân khấu Thủ đô Lahabana, Chủ tịch Fidel Castro đã đứng dậy vỗ tay cổ vũ cho tinh thần Việt Nam. Ông đã tặng Việt Nam bức trướng mang dòng chữ "Việt Nam - Bài học cho thế giới".
Ngày hôm sau, Quang Hưng nhận được giấy mời tham dự liên hoan ca hát phản kháng Quốc tế (Cancion Protesta) được tổ chức theo sáng kiến của Chủ tịch Fidel Castro, có ca sỹ của hàng chục nước trên thế giới đến tham dự. Và tiếng hát Quang Hưng lại có dịp được vang lên khắp nơi trên đất nước Cuba anh hùng.
Ca sỹ, nhạc sỹ người Anh Ewan MacColl, tác giả bài hát The Ballad of Hồ Chí Minh (Bài ca Hồ Chí Minh) đã vui lòng dạy lại ca khúc tuyệt vời này bằng tiếng Anh cho Quang Hưng, còn Quang Hưng thì say mê dịch lời và dạy truyền khẩu bài hát Tiến về Sài Gòn cho MacColl học. Họ đã biểu diễn cùng nhau trong chương trình truyền hình trực tiếp cho nhân dân ở tiểu bang Miami xem. Ca sỹ Quang Hưng chính là người đầu tiên mang Bài ca Hồ Chí Minh có điệp khúc "Hồ... Hồ... Hồ Chí Minh" nổi tiếng về biểu diễn tại Việt Nam cùng với một bài hát dân ca Cuba mà nhiều khán, thính giả Việt Nam ngày đó rất yêu thích - "Guantanamera".
Nghệ sỹ Quang Hưng nói:
Tôi xúc động đến trào nước mắt khi nghe bài hát ca ngợi Bác Hồ của một nhạc sỹ nước ngoài sống cách xa ta nửa vòng trái đất. Hàng ngàn thính giả đã lặng đi khi nghe MacColl hát đến đoạn..."Hồ Chí Minh- mùa xuân, chứa chan muôn niềm tin, người từ chân lý sinh ra, vì thế giới hòa bình, người hiến dâng đời mình. Hồ, Hồ, Hồ Chí Minh".
Hồ Chí Minh là một cái tên Việt Nam khắc sâu trong lòng bạn bè thế giới. Những người yêu hòa bình trên khắp các vùng đất tôi đi qua đều dành cho Việt Nam một tình cảm nồng hậu, một trái tim cảm thông và sự sẻ chia tận cùng. Ngay lúc ấy, tôi nghĩ về Tổ quốc, về Bác Hồ kính yêu, về đồng bào mình đang ngày đêm chiến đấu giành lấy độc lập, tự do. MacColl hát Tiến về Sài Gòn, tôi hát bài hát ca ngợi Bác Hồ do anh sáng tác, chúng tôi như hòa làm một.
THE BALLAD OF HO CHI MINH - BÀI CA HỒ CHÍ MINH
(Quang Hưng). 1967
Download ở đây:
http://www.4shared.com/file/14177474/c2916bf6/Quang_Hung_Bai_ca_Ho_Chi_Minh.html
Hoặc ở đây:
http://successus.googlepages.com/Quang_Hung_Bai_ca_Ho_Chi_Minh.mp3
Phần thứ 3.
Lúc đầu Hồ Quỳnh Hương được Nhà hát ca nhạc nhẹ Trung Ương phân công hát ca khúc “Bài ca Hồ Chí Minh” trong một chương trình chào mừng 115 năm ngày sinh nhật Bác Hồ. Chương trình này sẽ được truyền hình trực tiếp lúc 8 giờ sáng ngày 18/5. Trước khi nhận bản nhạc, Hương cũng đã nghe ca sĩ Thái Bảo thể hiện thành công ca khúc này.
Hương muốn tạo cho ca khúc một hơi thở mới và quyết định tìm đến nhạc sĩ Thanh Phương. Chỉ trong một buổi tối anh Phương đã hoàn thành bản phối mới theo phong cách R&B hiện đại.
Sau đó Hương quyết định phát hành album này, toàn bộ chi phí tự lo.
Hồ Quỳnh Hương tâm sự :” Bản thân Hương rất thích những ca khúc viết về Bác Hồ như Thăm bến Nhà Rồng, Bác Hồ một tình yêu bao la…nhưng chưa có dịp thể hiện. Tuyển chọn mãi Hương mới tìm được một ca khúc phù hợp với chất giọng và phong cách của mình đó là Bài ca Hồ Chí Minh. Hương hát bài này và làm single tặng khán giả coi như một món quà cho các fan nhân dịp mừng sinh Nhật Bác, và đặc biệt là tỏ lòng tôn kính với vị cha già của dân tộc”.
BÀI CA HỒ CHÍ MINH
(Hồ Quỳnh Hương). Single 2005
Nghe ở đây:
http://ecards.vietnamnet.vn/controls/Media/SendMedia.aspx?mid=192
