Thơ Boris Pasternak

[Phanhoamay]

Bài "Mùa thu vàng" hay và các bạn dịch cũng rất hay! Tôi chọn bản dịch của Nina mà tôi cho là chịu khó bám sát nguyên bản nhất để chỉnh sửa một đôi chỗ theo cách hiểu của tôi. Phải mất mấy tiếng đồng hồ tôi mới làm xong công việc biên tập này đấy, thế mới biết trường phái 5' là quá siêu!

Phương án này gọi là của Phan Nina nhé? :lol:

Mùa thu vàng

Mùa thu. Cung điện diệu huyền
Mở ra cho mọi người ngắm
Đường mòn nhỏ trong rừng vắng
Mặt hồ soi bóng lung linh

Hệt như là triển lãm tranh:
Phòng nọ, phòng kia kế tiếp
Tần bì, đu, liễu hoàn diệp
Đều lạ lẫm như mạ vàng

Chiếc vòng vàng của cây đoan
Như vành hoa cô dâu mới
Mặt bạch dương che khăn voan
Trong suốt – khăn voan ngày cưới.

Mặt đất vốn đầy rãnh, hố
Nằm sâu dưới thảm lá cây
Nhà nhỏ giữa phong vàng rực
Như tranh trong khung vàng dày

Và trong bình minh tháng chín
Nơi cây đứng xếp hàng đôi
Hoàng hôn để lại dấu vết
Hổ phách trên vỏ rạng ngời.

Chớ nên đi vào khe suối
Kẻo mọi người biết hết thôi:
Rào rào mỗi khi ta bước
Dưới chân đầy lá rụng rồii.

Và nơi cuối hàng cây ấy
Bờ dốc dội tiếng vang về
Bình minh như đang rót nhựa
Đông lại trên cây anh đào

Mùa thu. Một góc cổ xưa
Sách cũ , áo quần, vũ khí
Liệt kê những đồ trân quý
Cái lạnh đang lật từng trang.


Tôi xin trao đổi kỹ hơn một chút về những thay đổi so với bản của Nina:

- Сказочный чертог = nên dùng nghĩa diệu huyền hơn là nghĩa cổ tích
- небывалой = lạ lẫm
- Погребенная земля = đất bị chôn dưới lớp lá cây, nhưng dùng từ chôn nghe không hay, tôi thay bằng từ "nằm sâu"
- бушует = dịch là sục sôi có vẻ không hợp. Bước vào chỗ lá rụng rất dày, ta tạo ra tiếng rào rào thì có vẻ hợp hơn. Thực ra tôi cũng vẫn chưa ưng ý với từ rào rào, nhưng chưa chọn được từ nào hay hơn.
- клей = hồ, cồn dán, nhựa. Tôi chọn nhựa. Chữ hồ đa nghĩa quá, khó cho người đọc cảm thụ.
và một vài chỗ lặt vặt nữa.

Các bạn thấy tôi chỉ biên tập thôi mà cũng vất vả ghê chưa?

 

[Trăng Quê]

Chào cả nhà,
http://vnthuquan.net/diendan/tm.aspx?m=190315

Trăng Quê, kẻ được coi là “đạo” dịch đã về đây và xin được nói đôi câu về vụ xì - căng -đan nhớn này.
Tất nhiên việc phán xét là của mọi người vì ở đây nhiều người biết tiếng Nga và hiểu được thơ văn nữa.
Đúng là lâu nay TQ ít post bài ở 3N vì đam mê sân thơ văn ở VN Thư quán nhưng vẫn quay về đọc bài của mọi người như Hùng nói
Sau khi viết bài thơ Chớm Thu về, đọc bài viết của Forytchia mình muốn dịch bài Thu vàng quá vì cảm xúc đang rất tốt về mùa Thu.
http://vnthuquan.net/tho/tho.aspx?id=8226&thisi=Trang%20Quê

Nói điều này chắc mọi người sẽ bảo bà này hâm quá nhưng văn sỹ và hâm sỹ vốn có họ với nhau. Mình chưa được là văn sỹ nên tạm là hâm sỹ.
Lúc đó Bí đã dịch bài này rồi và như Hùng để tránh phải tra từ điển mình thừa nhận đã sử dụng một số từ vựng của Bí nhưng cảm nhận của TQ về bài thơ khác hoàn toàn. Có lẽ để cho cuộc tranh luận có trọng tài TQ xin mời bạn Olia người giỏi cả hai thứ ngôn ngữ cho ý kiến.
Thứ nhất quan điểm của TQ về dịch thơ thì trước hết người đọc phải hiểu nó là một bài thơ đã chứ không thuần túy dịch Nga ra Việt – Về thể thơ tôi đã chọn thể thơ 5 chữ ngắn gọn và gần gũi với nguyên tác hơn (theo quan điểm của TQ)

Người dịch phải dịch được thoát ý toàn baì thơ chứ không phải từng từ một. Trong cảm nhận của TQ cả bài thơ là một bức tranh thiên nhiên của mùa thu Nga chứ không phải một cuộc triển lãm tranh càng không có hôn lễ nào hết.

Về câu từ Всем открытый для обзора TQ hiểu là cả không gian mùa thu được mở rộng để ta có thể ngắm thoải mài vì thế tôi viết “ thỏa ngắm nhìn” chứ không phải mời khách xem. Vả lại có một logic nho nhỏ, cả bài thơ là khung cảnh mùa thu đẹp nhưng vắng im lìm dường như chỉ có nhà thơ và mùa thu thì lấy đâu ra khách mà mời xem ???

Tôi biết Bí và Nina là những người dịch thơ hay nhất của 3N, nhưng thơ ca cần có sự cảm nhận, tôi chỉ muốn nhấn thêm về cảm nhận của mình về bài thơ mà không có ý chê bai gì ai cả.

Từ венец tôi hiểu là mũ hoa cô dâu sau này Nina dịch là vương miện cô dâu tôi thấy chính xác hơn. Nếu từ mũ hoa cô dâu mà được hiểu là giống vòng hoa cô dâu thì quả là tôi không còn gì để cãi cả.
Trong tiếng Việt người ta chỉ dùng từ vòng hoa cho đám ma thôi. Xin lỗi TQ nói điều này chỉ được tự bảo vệ!

Подвенечной и прозрачной thì tôi không thể hiểu là Hôn lễ tinh khôi và trong veo mà chỉ chôm hai từ tinh khôi.

Đừng thụt chân vào hố,
Không nhìn thấy hố đâu
Chẳng rút chân lên nổi,
Cả thảm lá chất rồi

Cái này thì TQ láo, vì đang nghĩ đến mùa thu trong rừng những lá vàng phủ hết đường đi đôi khi không cẩn thận thụt chân xuống hố chứ không thấy cái vực nào cả
Việc TQ sử dụng từ vựng của Bí mà lười không tra từ điển thì TQ hoàn toàn thừa nhận. TQ cũng định sau khi chỉnh sửa bản dịch hoàn chỉnh rồi copy lại 3N tham gia cùng Forytchia nhưng khi vào đọc được những câu của bác TVL thì TQ hơi buồn.

Không hiểu bác cảm nhận hai bài thơ như thế nào mà thấy nó giống nhau đến kỳ lạ. Chí ít ra như EBLX còn thấy được là TQ nhồi bài thơ 6 chữ thành 5 chữ chứ :lol:.
TQ cho rằng đúng là bài thơ của TQ và của Bí giống nhau vì mình đã sử dụng một số từ vựng của Bí như một cách tra từ điển gián tiếp nhưng tổng thể bài thơ và cảm nhận của mỗi người hoàn toàn khác nhau chưa kể thể thơ hai người chọn lựa hoàn toàn khác nhau.

Tất nhiên Bí là người đầu tiên dịch bài thơ này và khi dịch lại TQ đã tham khảo bài của Bí . Và như bác TLV có nhận xét về thơ dịch của Bí tôi nghĩ không có một bản "dởm" nào có thể làm mai một giá trị của bản dịch gốc đầu tiên đó. Có khi lại tôn vinh nó lên ấy chứ!

TQ chỉ nghĩ rằng thơ văn là cái thú để chơi và không mang lại lợi lộc gì dù post nó ở đâu cho cả mình và Bí nên hơi ào ào. Nếu mọi người cảm thấy quá nghiêm trọng TQ xin đưa ra hai phương án :
1. Ghi chú bên VN Thư quán là có tham khảo bài dịch của Tykva – 3N. Nếu cần tôi sẽ xin lỗi Bí về việc sử dụng từ điển gián tiếp này.
2. Xóa nó đi vì cũng chả quan trọng gì với TQ vì thơ văn đối với tôi không phải là thứ kiếm sống mà chỉ ”mua vui cũng được một vài trống canh”, vì cộng đồng và phi lợi nhuận.

Miễn là mọi người vui vẻ hòa đồng tạo không khí thân thiện trong diễn đàn tránh quá khích.
Sau vụ này chắc TQ chừa hẳn tội hứng chí vớ vẩn còn định học lại tiếng Nga nữa chứ !!!

Là một thành viên trong 3N TQ nghĩ mình hoàn toàn có quyền đoàng hoàng vào đọc hoặc viết, miễn là không vi phạm nội quy diễn đàn. Từ âm thầm mà bạn Hùng viết cứ như là tôi phải lén lút thì phải???
TQ vẫn vào 3N để đọc và trả lời các bài viết liên quan đến mình hoặc mình muốn viết !

Hay tất cả các thành viên đăng nhập ẩn thì được coi là lén lút. Hy vọng những người lén lút như thế nhiều chứ chả lẽ cả 1001 TV mà hàng ngày chỉ có 40-50 TV vào 3N hay sao?????

@ bác TLV

TQ thấy bài trình bày so sánh của bác TLV rất cầu kỳ nhưng theo thứ tự thời gian dịch thì bác phải để bài của em cạnh bài của Bí, mọi người sẽ thấy nó giống nhau một cách kỳ lạ hơn :lol:
Mặt khác Trăng Quê là TV của 3N thì khi trích dẫn bài cứ cho là " chôm" đi, bác TLV cứ việc phang tên Trăng Quê vào vì Việt nam thư quán chỉ là sân chơi chứ không phải chịu trách nhiệm gì về việc làm của TQ cả.

Xin cảm ơn tất cả mọi người và thành thực xin lỗi vì trò nghịch ngợm của TQ đã làm phiền đông đảo đội ngũ các bậc đàn anh đàn chị của nhà mình!

Cuối cùng xin hy vọng mọi việc sáng tỏ phần nào chúc đại gia đinh 3N nhà ta VUI VẺ - HẠNH PHÚC và MẠNH KHỎE!

Thân mến!

 

[TLV]

...

@ bác TLV

...

[color=darkblue:9e50e827e1]Xin lỗi TQ!

- Khi post bài trên tôi không biết bản dịch kia là của TQ, cho nên chỉ ghi là vnthuquan, và tôi cũng không nói gì về "chôm", hay "đạo".

- Sở dĩ tôi làm bảng so sánh, vì trong một thời gian ngắn có tới 3 bản dịch, một chuyện khá thú vị. Trong phần nhận xét tôi không dám có ý kiến gì nhiều về bài của vnthuquan (vì không phải NNN)

- Tôi nói bài của Tykva và bài bên vnthuquan giống nhau lạ lùng là cảm nhận của "riêng tôi", tất nhiên không phải từng câu, từng chữ, thể 6 câu, hay thể 5 câu. Có lẽ như TQ đã nói khi dịch có tham khảo bài của Bí, hay chuyện "lười tra từ điển" chăng?

- Và khi mọi chuyện đã rõ như thế, theo tôi không cần "tranh luận", hay "trọng tài" gì thêm nữa, vì bản thân Tykva không có ý kiến gì là ổn rồi. Nên dừng lại vì không khí chung vẫn đang ở mức bình thường. Cá nhân tôi sẽ không phát biểu thêm.

- Tôi thấy "phương án 1" của TQ đưa ra là phải chăng

- Xin lỗi TQ lần nữa, nếu bài post của tôi vô tình làm TQ buồn

Thân mến!
[/color]

 

[Phanhoamay]

Pasternak viết:
ЗИМНЯЯ НОЧЬ

Не поправить дня усильями светилен.
Не поднять теням крещенских покрывал.
На земле зима, и дым огней бессилен
Распрямить дома, полегшие вповал.

Булки фонарей и пышки крыш, и черным
По белу в снегу - косяк особняка:
Это - барский дом, и я в нем гувернером.
Я один, я спать услал ученика.

Никого не ждут. Но - наглухо портьеру.
Тротуар в буграх, крыльцо заметено.
Память, не ершись! Срастись со мной! Уверуй
И уверь меня, что я с тобой - одно.

Снова ты о ней? Но я не тем взволнован.
Кто открыл ей сроки, кто навел на след?
Тот удар - исток всего. До остального,
Милостью ее, теперь мне дела нет.

Тротуар в буграх. Меж снеговых развилин
Вмерзшие бутылки голых, черных льдин.
Булки фонарей, и на трубе, как филин,
Потонувший в перьях нелюдимый дым.


Đêm đông

Cố thắp đèn, ngày cũng chẳng khá hơn
Hất sao được tấm chăn đêm dày phủ.
Trái đất mùa đông, làn khói ẻo lả
Trên những ngôi nhà nằm ngổn ngang.

Chùm đèn như bánh mì, mái nhà - bánh rán
Một vệt đen trên tuyết trắng - thềm nhà:
Nhà chủ đấy, nơi ta ngồi dạy học
Học trò ngủ rồi, chỉ còn lại mình ta.

Chẳng ai chờ ai. Rèm buông kín mít
Hè phố mấp mô, tuyết phủ chái nhà
Ký ức ngoan nào, hãy hoà quyện cùng ta!
Và hãy tin, ta với ngươi là một.

Ngươi lại nhắc đến nàng? Ta chẳng hề lo.
Ai cho nàng thời gian, ai lần ra dấu vết?
Cú đòn ấy – nguyên nhân trước hết.
Và những gì còn lại,
Mà nàng ban tặng, nay ta chẳng quan tâm.

Hè phố mấp mô. Những ngã ba đầy tuyết
Những chai không đông giá tựa băng đen.
Chùm đèn đường như bánh mì, và khói trên ống khói
Giống con cú rụt đầu, ác cảm với nhân gian.

 

[Dementieva]

Em muốn trao đổi với sếp em và mọi người một chút về bản dịch của em và bản sếp biên tập. Thực sự lúc bắt tay vào dịch thì em cũng chưa thấy bài thơ của Pasternak là hay ho gì lắm đâu (cái này thì không phải là em chê Pasternak, mà là ... lệch pha cảm nhận gì đó, giống như một con trâu hoàn toàn có thể cảm nhận chân thực là ...Richter làm cái trò vớ vẩn dở hơi gì đó với đàn dương cầm chẳng hạn ).

Mà thật ra cũng không phải trao đổi, mà là .. suy nghĩ lan man của em thì đúng hơn

- Сказочный чертог = nên dùng nghĩa diệu huyền hơn là nghĩa cổ tích

Em ... không biết nhé. Chữ nào em cũng thấy hay . Em nhớ lại phim Lọ Lem của Nga các bác ạ - сказочная страна, все там сказочно, vì thế mà em thích chữ cổ tích

- небывалой = lạ lẫm

Theo em thì chỗ này có nghĩa là - mạ vàng rực, lộng lẫy đến kinh ngạc, vì trước giờ chưa hề có sự lộng lẫy đến thế. Song gói cái nghĩa đó trong có vài chữ thì kể cũng hơi bị khó . Thành ra phải hy sinh cái gì đó thôi

- Погребенная земля = đất bị chôn dưới lớp lá cây, nhưng dùng từ chôn nghe không hay, tôi thay bằng từ "nằm sâu"

Chỗ này thì hoàn toàn nhất trí với sếp, đúng là sếp có khác, thông thái thật

- бушует = dịch là sục sôi có vẻ không hợp. Bước vào chỗ lá rụng rất dày, ta tạo ra tiếng rào rào thì có vẻ hợp hơn. Thực ra tôi cũng vẫn chưa ưng ý với từ rào rào, nhưng chưa chọn được từ nào hay hơn.

Ở đây sếp cũng có lý, lạ thật

- клей = hồ, cồn dán, nhựa. Tôi chọn nhựa. Chữ hồ đa nghĩa quá, khó cho người đọc cảm thụ.
và một vài chỗ lặt vặt nữa.

Dạ thưa sếp, lúc dịch đoạn này em chỉ nghĩ ra có 2 từ có thể dịch cho từ клей - hồ và keo. Em sợ chữ keo thì hình như hơi đia phương và không phổ thông lắm nên chọn chữ hồ. Đúng là ... vốn từ của em hơi kém, cái này cũng phải thành thật thừa nhận!

Tóm lại rất cám ơn sếp đã bỏ công chỉ bảo cho thư ký. Lần sau em sẽ rút kinh nghiệm, nếu như những lời chỉ bảo quý báu này không biến khỏi đầu em ngay bây giờ - thư ký thì vốn nhẹ dạ mà sếp!

 

[Phanhoamay]

Thư ký mà nhẹ dạ thì không làm thư ký được đâu!

(Xin lỗi đã spam, đáng lẽ sếp và thư ký phải "đóng cửa bảo nhau" mới phải?) :lol: :lol: :lol:

 

[Dementieva]

Thú thật là bài này ... em không cảm được, nên dịch tạm vậy thôi

Đêm đông

Dẫu đốt bao đèn vẫn không cứu được ngày
Đầy bóng đen của tấm khăn ngày lễ thánh
Trái đất vào đông, khói lửa đành bất lực
Không dựng thẳng được nhà đang nằm đó ngả nghiêng

Đèn đường như bánh mì ngọt, mái nhà như bánh nướng
Ngôi nhà nổi lên trên tuyết thật rõ ràng
Nhà chủ đấy, tôi là gia sư ở đó
Tôi đang một mình – học trò đã ngủ rồi

Không chờ đợi ai. Nhưng tôi buông rèm kín.
Vỉa hè mấp mô, chái nhà tuyết phủ đầy.
Ký ức hỡi! đừng tự dày vò nữa
Hãy hòa cùng ta thành một mà thôi
Hãy tin ta, và hãy thuyết phục ta, ký ức
Rằng ta với ngươi – chỉ là một trên đời.

Ngươi lại nói về nàng ư? Nhưng ta không muốn biết
Ai nói cho nàng thời hạn, ai vẽ lối, đưa đường
Cú đánh ấy – cội nguồn của tất cả
Bây giờ tôi chẳng muốn biết điều gì

Vỉa hè mấp mô. giữa những tuyết đổ nát
Những vỏ chai chết trong đám băng đen
Đèn đường như bánh mì ngọt. Và trên ống khói như chú cú đêm
Khói lạnh lẽo chìm dần trong lông cú.

 

[tykva]

Pasternak viết:
ЗИМНЯЯ НОЧЬ

Đêm đông

Cố thắp đèn, ngày cũng chẳng khá hơn
Hất sao được tấm chăn đêm dày phủ.
Trái đất mùa đông, làn khói ẻo lả
Trên những ngôi nhà nằm ngổn ngang.

Chùm đèn như bánh mì, mái nhà - bánh rán
Một vệt đen trên tuyết trắng - thềm nhà:
Nhà chủ đấy, nơi ta ngồi dạy học
Học trò ngủ rồi, chỉ còn lại mình ta.

Chẳng ai chờ ai. Rèm buông kín mít
Hè phố mấp mô, tuyết phủ chái nhà
Ký ức ngoan nào, hãy hoà quyện cùng ta!
Và hãy tin, ta với ngươi là một.

Ngươi lại nhắc đến nàng? Ta chẳng hề lo.
Ai cho nàng thời gian, ai lần ra dấu vết?
Cú đòn ấy – nguyên nhân trước hết.
Và những gì còn lại,
Mà nàng ban tặng, nay ta chẳng quan tâm.

Hè phố mấp mô. Những ngã ba đầy tuyết
Những chai không đông giá tựa băng đen.
Chùm đèn đường như bánh mì, và khói trên ống khói
Giống con cú rụt đầu, ác cảm với nhân gian.

Cảm ơn bác Phan đã biên tập lại bài của em cho sát với nguyên bản hơn. Nhưng em nói thật, em vẫn thấy bản của em hay hơn, hìhì...

 

[tykva]

ВОКЗАЛ

Вокзал, несгораемый ящик
Разлук моих, встреч и разлук,
Испытанный друг и указчик,
Начать - не исчислить заслуг.

Бывало, вся жизнь моя - в шарфе,
Лишь подан к посадке состав,
И пышут намордники гарпий,
Парами глаза нам застлав.

Бывало, лишь рядом усядусь -
И крышка. Приник и отник.
Прощай же, пора, моя радость!
Я спрыгну сейчас, проводник.

Бывало, раздвинется запад
В маневрах ненастий и шпал
И примется хлопьями цапать,
Чтоб под буфера не попал.

И глохнет свисток повторенный,
А издали вторит другой,
И поезд метет по перронам
Глухой многогорбой пургой.

И вот уже сумеркам невтерпь,
И вот уж, за дымом вослед,
Срываются поле и ветер,-
О, быть бы и мне в их числе!

Nhà ga

Nhà ga, két chống cháy khổng lồ
Những chia ly, hội ngộ lại chia ly cay đắng.
Bạn thâm giao và người ra lệnh,
Chẳng thể nào kể hết những công lao.

Từng xảy ra, đời tôi là dịch chuyển,
Là chuyến tàu chờ nhận khách tại ga,
Khói cuồn cuộn tuôn như lông cú vọ
Đôi pha đèn như đôi mắt giương to.

Từng xảy ra, tôi ngồi chưa ấm chỗ -
Đã phải đi. Xích lại để chia xa.
Đến lúc rồi, tạm biệt nhé, niềm vui!
Người soát vé ơi, tôi nhảy xuống ngậm ngùi.

Từng xảy ra, phía trời tây trải rộng
Ngày xấu trời, dãy tà vẹt vô biên.
Đành nhắm mắt bấu víu vào vô vọng,
Chỉ mong sao đừng ngã vào giảm xóc.

Và tiếng còi hơi rít lên từng chập
Đằng xa kia vẳng tiếng trả lời,
Và đoàn tàu bay dọc sân nhận khách
Cơn bão vô tình, nghiệt ngã lướt qua đời.

Đã đến lúc hoàng hôn buông vội vã,
Đã thấy gió và cánh đồng hối hả
Như muốn kịp theo đầu tàu làn khói toả.
Ôi, giá như tôi cùng theo chúng lúc này!

 

[Russian Weapons]

Trời ơi, cái số mình hẩm hiu, cứ khi nào 4rum có chuyện "náo nhiệt" là mình lại đi vắng. Tối qua thì NNN không vào được, hôm nay thì đi làm cả ngày !

Chí ít ra như EBLX còn thấy được là TQ nhồi bài thơ 6 chữ thành 5 chữ chứ .
-----------------------------------------------------------------------------------------------------
Câu này nghe quen quen, hình như cô "chuồn chuồn ớt" Ngọc Khuê hay người bênh vực cô ta gì đó đã từng nói thì phải ?


Và như bác TLV có nhận xét về thơ dịch của Bí tôi nghĩ không có một bản "dởm" nào có thể làm mai một giá trị của bản dịch gốc đầu tiên đó. Có khi lại tôn vinh nó lên ấy chứ!
----------------------------------------------------------------------------------------------------
Kể cả khi bản dởm "đạo" bản gốc ? "cãi cùn" rồi !

Nếu cần tôi sẽ xin lỗi Bí về việc sử dụng từ điển gián tiếp này.
----------------------------------------------------------------------------------------------------
Cả một bài, chỉ được mỗi câu này là của thành viên TQ có vẻ được nhất !

 

[tykva]

Борис Пастернак (Русская советская поэзия)


Борис Леонидович Пастернак родился в Москве. Отец его был художником, мать - известной пианисткой. Пастернак был с детства окружен искусством. В доме, где он рос, бывали музыканты, художники, писатели, и среди них - Лев Толстой.
Под влиянием крупного русского композитора А. Н. Скрябина тринадцатилетний Пастернак увлекся музыкой. Но в 1909 году он оставляет мысль о композиторстве и поступает на философское отделение историко-филологического факультета Московского университета. Для совершенствования в области философии Пастернак отправляется в Германию, где учится в университете в Марбурге. И хотя изучение философии идет у него успешно, он расстается с ней так же решительно, как раньше расстался с музыкой.
Пастернак начинает писать стихи. В 1914 году выходит первый его поэтический сборник "Близнец в тучах". Поэзия становится его призванием, его "почвой и судьбой". Она вобрала в себя и его страсть к музыке, и интерес к философии.
В стихотворении, посвященном Пастернаку, А. Ахматова писала: "Он награжден каким-то вечным детством".
"Вечное детство" составляло самую суть поэтической личности Пастернака. Широко раскрытыми глазами смотрел он на мир, не уставая удивляться ему, восхищаться его пленительным разнообразием. На первых порах своей поэтической деятельности Пастернак писал изысканные стихи для узкого круга ценителей. Перелом произошел в 20-е годы, когда поэт обратился к социальным проблемам. Суть происшедшего с Пастернаком хорошо охарактеризовал М. Горький в письме к поэту после знакомства с его поэмой "Девятьсот пятый год": "Книга - отличная; книга из тех... которым суждена долгая жизнь. Не скрою от вас: до этой книги я всегда читал стихи ваши с некоторым напряжением, ибо - слишком чрезмерна их насыщенность образностью и не всегда образы эти ясны для меня... В "905 г." Вы скупее и проще, Вы классичнее в этой книге, насыщенной пафосом, который меня, читателя, быстро, легко и мощно заражает".
Дальнейшее поэтическое развитие Пастернака, шло именно по пути, названному Горьким,- он становился "скупее, проще, классичнее".
Литературная деятельность Пастернака была разнообразна. Он писал прозу, занимался переводами, достигнув в этом искусстве высокого мастерства, был автором поэм, романа в стихах "Спекторский". Но наиболее значительна все же его лирика. Он владел талантом выражать глубокие и тонкие человеческие чувства и мысли через посредство проникновенных картин природы. Восхищение красотой мира, стремление отыскать повсюду прекрасное характерно для Пастернака.
Известны переводы Пастернаком "Фауста" Гете, трагедий Шекспира, а также стихотворных произведений поэтов национальных республик нашей страны и зарубежных народов.

 

[NguyenAnh]

Cái tiểu sử tóm tắt trên đây Bí chuẩn bị bắt cu Ngọc Bảo dịch đầy chứ? Còn nếu nó không chịu thì cứ để đấy tớ.

Mấy bài dịch thơ Sologub của Bí như dở hơi :lol: , làm tớ chẳng muốn "bon chen" nữa :lol:

 

[tykva]

Cái tiểu sử tóm tắt trên đây Bí chuẩn bị bắt cu Ngọc Bảo dịch đầy chứ? Còn nếu nó không chịu thì cứ để đấy tớ.

Mấy bài dịch thơ Sologub của Bí như dở hơi :lol: , làm tớ chẳng muốn "bon chen" nữa :lol:

Hí hí, cứ được dở hơi như Bí đi cái đã Em thấy em dịch hay đấy chứ, bác không "bon chen" nổi thì cũng đừng giở trò "nho còn xanh" nhe :lol: :lol: :lol:
Bác dịch nhé, thằng cu Bảo dạo này đang ôn văn hóa chuẩn bị vào lớp ba, bác ạ. Bác ra ta giúp nó đi, em cảm ơn chẳng có hậu tạ

 

[Dementieva]

В стихотворении, посвященном Пастернаку, А. Ахматова писала: "Он награжден каким-то вечным детством".

Chả trách ... mấy bài thơ của anh này có mấy bài em không ưa nổi , nhưng nhiều khi không ưa quá lại hóa dịch được mới buồn cười chứ

Cáo lỗi "Nhà ga" của chị Bí nhé, tối qua em về muộn quá, sáng nay lại phải đi họp nên chả dịch dọt gì được.

 

[phuongnn]

Hôm nay em mới vào đọc cái vụ "ai chôm của ai cái gì từ bao giờ như thế nào động cơ mục đích phương thức hành động cách xoá dấu vết" này. Quá thú vị các bác nhể? Nói của đáng tội, dạo này sao mà có nhiều người này chôm một cái gì đó của người khác thế không biết! Việt Nam gia nhập công ước Berne vào tháng 10 năm ngoái, ấy thế mà đến nay số vụ chôm chỉa không những không giảm, mà lại còn tăng. Phải chăng trước đây người ta cũng chôm của nhau nhưng không phát hiện ra, hoặc phát hiện ra mà không lên tiếng?
Em cũng mò mẫm vào cái chốn được gọi là VNthuquan gì đó, thì thấy có một chi tiết thế này: bài thơ của Nhi-ca-lai Nhê-cra-xốp thì không biết bác TQ dịch dọt ra sao, nhưng phiên âm tên tác giả như sau:
Николай Некрасов = Nhi-cô–lai Nhe-cờ-ra-cốp
Thỉ em hoàn toàn choáng váng. Hoặc là bác quên tiếng Nga, hoặc bác quá ẩu. Tiếng Nga pha Thổ chăng? Theo em, nếu phương án 2, đỡ tệ hơn là bác ẩu, thì cũng không nên dịch thơ làm gì. Cái đó nó phải kỹ, phải trau chuốt, nó thể hiện sự tôn trọng tác giả, tôn trọng người đọc và tự trọng trong từ tứ thơ, từng con chữ.

Về các phương án dịch, em sẽ không viết như EBLX, là ấn thơ 6 chữ vào cái khuôn 5 chữ vì thứ nhất, là chú em viết ra rồi. Thứ hai, là việc chế thể loại 6 chữ thành 5 chữ là một tính toán khôn ngoan, khó có thể có ai tinh tường nhận ra sự khác biệt, hơn nữa người đọc Việt Nam dễ cảm nhận thể 5 chữ hơn thể 6 chữ rất nhiều. Đó là lý do tại sao mới đọc, người ta còn cảm thấy bài của bác TQ hay hơn của bà Bí. Âu cũng là điều dễ hiểu, bản sửa chữa bao giờ chả ngon hơn bản gốc raw-material.

Nhưng cảm nhận của em, là bài của TQ bên Thuquan là một sự sửa chữa cố tình bài của bà Bí, cho nó "khác", chính xác là một sự sửa chữa, "làm khác" một cách khá tinh vi. Đôi chỗ, sự sửa chữa lại đem lại một kết quả thô thiển hơn (câu thứ hai), nhưng đôi chỗ lại cố gắng "chế" lại một cách lộ liễu nhưng không còn thô như trước nữa - mùa đông thành mùa thu (câu cuối cùng)...

Đáng tiếc, như bác TQ đã viết là thơ bản gốc của Pastenak là 1 nhưng mỗi người một cảm nhận khác nhau - nhưng em đọc thì thấy cùng là một cảm nhận - nếu có bản nào khác là bản của Nina. Thán phục bác - đánh đông dẹp bắc từ VNN đến NNN sang Thuquan, chỗ nào cũng có người tán dương. Thôi thì "chôm" có lao động còn hơn cô "Chuồn chuồn kim" nào đó chôm cả bài luôn, thay mỗi tên tác giả...

Theo em các bác nên khoá cái chủ đề này lại.

 

[conghedoinghieng]

Em nhớ trong tiếng Nga có từ "добрый", 1 từ để chỉ tính cách đặc trưng của người Nga, bao trùm tất cả những ý nghĩa: nhân hậu, vị tha, bao dung, .... và cả vĩ đại nữa. Nhưng cách mà những người yêu nước Nga (không phải tất cả) của NNN "đánh hội đồng" thế này thì chẳng có một chút "добрый" tẹo nào, nếu không nói là hơi "ác"!
1. Trăng Quê là một người yêu thơ, có tâm hồn thi sĩ, nhiệt tình cả trong việc sưu tầm và sáng tác thơ. Nếu có "tham lam" cả mảng dịch thơ thì cũng chỉ vì tình yêu phi lợi nhuận với thơ ca Nga mà thôi. Nếu đăng bài thơ ấy ở Vnthuquan mà có tiền thì dứt khoát có người sẽ kiện ra Toà ngay (nhiều người kiện lắm, chả phải 1 đâu!).
Bác Trăng Quê chả thiếu gì cách "lobby" bản thân, 1 bài thơ của Pasternak chả mang lại cho bác ấy cái gì ngoài việc cộng thêm 1 chút tình yêu nhỏ vào tình yêu lớn của bác ấy với thi ca.
"Chôm chỉa" hay "đạo" cái gì đó thì cũng có ba bảy đường. Với em thì Trăng Quê không phải là Bảo Phúc hay Ngọc Khuê, mà chắc cũng chẳng ai ghét đến mức "bới bèo tìm bọ".
2. To Trăng Quê: em chưa có dịp gặp bác bao giờ, nhưng em rất khâm phục khi bác "nhảy" thẳng vào vụ này, không né tránh, mà em thì thấy rốt cuộc bác chả có lỗi gì to lắm. Nếu là em thì chắc chết gục vì bị tổn thương rồi. Lỗi duy nhất của bác là bệnh "lười" cảm xúc và "tiện thể" lấy hứng. Hì hì (Bác ơi, hay là bác hỏi chị Bí và Nina xem, nếu được sự đồng ý thì đăng cả mấy bản dịch ấy lên, thế có hay hơn không?)
3. To chị Bí: Chị Bí yêu quý ơi, nếu em nhớ không nhầm thì có lần chỉ bảo với anh Hùng mì gà đại ý là "chú chả đủ trình độ làm cho chị buồn!". Em vote luon 5 sao cho câu này của chị đấy!...
4. To Nguyen Anh: Bác quá là ok luôn. Nếu không có bác thì không biết TQ sẽ nghĩ gì khác về NNN nhỉ?!?
5. To PhuongNN: anh không được "pháp luật hoá" vụ việc "tình cảm" này đâu nhé! Lạm dụng wé!
Em có đôi lời "trứng khôn hơn vịt" 2 tí. Có gì không phải mong các bác bỏ quá cho!

 

[hungmgmi]

Em nhớ trong tiếng Nga có từ "добрый", 1 từ để chỉ tính cách đặc trưng của người Nga, bao trùm tất cả những ý nghĩa: nhân hậu, vị tha, bao dung, .... và cả vĩ đại nữa. Nhưng cách mà những người yêu nước Nga (không phải tất cả) của NNN "đánh hội đồng" thế này thì chẳng có một chút "добрый" tẹo nào, nếu không nói là hơi "ác"!
.......

3. To chị Bí: Chị Bí yêu quý ơi, nếu em nhớ không nhầm thì có lần chỉ bảo với anh Hùng mì gà đại ý là "chú chả đủ trình độ làm cho chị buồn!". Em vote luon 5 sao cho câu này của chị đấy!...4. To Nguyen Anh: Bác quá là ok luôn. Nếu không có bác thì không biết TQ sẽ nghĩ gì khác về NNN nhỉ?!?
5. To PhuongNN: anh không được "pháp luật hoá" vụ việc "tình cảm" này đâu nhé! Lạm dụng wé!
Em có đôi lời "trứng khôn hơn vịt" 2 tí. Có gì không phải mong các bác bỏ quá cho!

Conghedoinghieng lâu ngày không vào 4rum, đâm ra nhớ nhầm lung tung cả, câu trên không phải chị Bí nói với tớ, mà là nói với một mem khác. Cái này chắc chị Bí nhớ rõ hơn chúng ta.

Tớ không tán thành cái cụm từ "đánh hội đồng" mà cậu sử dụng. Đây là một diễn đàn mở, và ai cũng có quyền nói lên ý kiến của mình trước một sự việc, hay sự kiện cũng vậy. Bày tỏ ý kiến của mình, đó là một lối hành xử lành mạnh và nên có. Trước một sự kiện tạm gọi là A nào đó, có thể có ai khen, có ai đó chê và cũng có những ai đó ngại bày tỏ ý kiến của mình vì ngại va chạm, hoặc đơn giản là họ cảm thấy sự kiện đó quá vớ vẩn, không bõ phải quan tâm. Tớ thấy nhiều thành viên bất bình trước việc làm của chị TQ và họ nói lên điều đó, đây là một việc quá bình thường. Còn cậu lại thấy việc "tổng hợp" thơ của chị TQ là bình thường, "không có gì mà rộn" cả thì cũng không có gì là lạ. Nếu conghedoinghieng mà tìm thêm được nữa dăm ba ý kiến tương tự như của cậu, thì chẳng nhẽ lại có ai đó kêu lên:"Á à, lại bênh "hội đồng" à?" thì cậu sẽ nghĩ sao?
Biết cậu cũng làm nghề dính dáng đến viết lách, nên tớ hơi ngạc nhiên khi đọc những dòng chữ trên của cậu.

 

[Dementieva]

Không ngờ box Thi ca Nga cũng có ngày sóng gió. Nhưng thôi, chuyện đã xảy ra thì đã xảy ra, em mong mọi người ... trở về với chuyên môn, mà cụ thể trong chủ đề này là về lại với Pasternak.

[size=18:c6cdda4b9d]Nhà ga[/size]

Ôi nhà ga, chiếc rương thần của tôi
Chứa những chia ly – gặp gỡ và chia biệt
Người bạn chỉ đường tin cậy bao thân thiết
Công lao với tôi há kể hết được nào

Có lúc đời tôi đựng trong chiếc khăn quàng
Khi đoàn tàu đang chờ giờ khởi động
Những rọ mõm của bầy quái vật
Thở khói đầy, quắc mắt nhìn ta.

Có lúc tôi mới chỉ ngồi bên cạnh
Chỉ thế thôi, hy vọng đã hết rồi
Vĩnh biệt nhé, thời gian, niềm vui hỡi!
Tôi nhảy xuống đây, người soát vé ơi.

Có lúc phía tây như chẻ đôi
Trong gió mưa sấm chớp hãi hùng
Và tàu cấu cào bằng bao tia lửa
Để không rơi vào chỗ giảm rung

Và tiếng còi ré lên, như đã bao lần
Rồi từ xa tiếng khác liền nối tiếp
Và con tàu phóng đi trên tà vẹt
Như cơn bão kia điếc đặc lắm bướu gù

Và rồi hoàng hôn cũng không chịu nổi
Và đằng kia, sau màn khói xa xa
Cánh đồng và gió giật nghe thảm thiết
Ôi, giá như trong đó cũng có ta!

 

[tykva]

Hoan nghênh tinh thần làm chuyên môn không mệt mỏi của Nina
Cu Bảo đang thắc mắc sao bác Nguyên Anh hứa giúp nó dịch tiểu sử tóm tắt của Pasternak mà lâu thế không thấy bác post lên đấy bác NA ơi

Còn bây giờ em trình làng tiếp một bài nữa của Pasternak vậy

ДУША

Душа моя, печальница
О всех в кругу моем,
Ты стала усыпальницей
Замученных живьем.

Тела их бальзамируя,
Им посвящая стих,
Рыдающею лирою
Оплакивая их,

Ты в наше время шкурное
За совесть и за страх
Стоишь могильной урною,
Покоящей их прах.

Их муки совокупные
Тебя склонили ниц.
Ты пахнешь пылью трупною
Мертвецких и гробниц.

Душа моя, скудельница,
Всё, виденное здесь,
Перемолов, как мельница,
Ты превратила в смесь.

И дальше перемалывай
Всё бывшее со мной,
Как сорок лет без малого,
В погостный перегной.

Tâm hồn

Hồn ta ơi, chứa bao buồn khổ
Về mọi người đang sống quanh ta,
Ngươi đã thành nhà mồ câm lạnh
Bao kiếp đớn đau khắp mọi nhà.

Ướp thân xác họ bằng dầu thơm
Ngươi không quên viết tặng họ thơ,
Nức nở ai oán tiếng đàn lia,
Ngươi khóc than tiễn họ xuống mồ.

Trong thời ích kỷ này, hồn ta
Thay mặt lương tâm, thay nỗi sợ
Ngươi án ngữ như cái bình gốm đẹp
Chứa tro tàn từ thể xác đã thiêu.

Mọi khổ đau nhân thế gộp chung
Bẻ gập ngươi xuống quỳ thấp gối.
Hơi thở của ngươi mang mùi bụi,
Tử thi, nhà mồ với những hồn ma.

Hồn ta ơi, như nghĩa trang làm phúc
Chôn mọi điều ta từng trải đời này
Người xoay vần chẳng khác cái cối xay
Để trộn chung tất cả trong hỗn tạp.

Rồi thì ngươi nghiền cho vụn tất
Mọi chuyện khắc ghi trong ký ức ta,
Để suốt gần bốn chục năm qua,
Rữa nát dần trong nấm mồ ngoài bãi.

 

[NguyenAnh]

Cu Bảo đang thắc mắc sao bác Nguyên Anh hứa giúp nó dịch tiểu sử tóm tắt của Pasternak mà lâu thế không thấy bác post lên đấy bác NA ơi

Bác có hứa thật sao? Thôi, thế này nhé: để mẹ cu Bảo và cái nhà cô Nina dịch thơ Pasternak cho chán chê xôi chè rồi bác dịch và giới thiệu luôn một thể.
:lol: