Thơ của Ivan Bunin

Dementieva

New member
Hầu như ai cũng biết đến Ivan Bunin - tác giả văn xuôi nổi tiếng, nhà văn Nga đầu tiên được giải thưởng Nobel (bạn đọc có thể xem thêm ở http://www.nuocnga.net/forum/viewtopic.php?t=441 ). Tất nhiên là cái giải thưởng ấy cũng có phần chính trị rất nhiều, nhưng có lẽ ít ai phản đối sự độc đáo và chất thơ trong văn xuôi của Bunin. Do đó, cũng không có gì đáng ngạc nhiên khi ông còn viết thơ.

Nhân mùa thu đang đến mời các bạn thưởng thức và dịch một bài thơ của Bunin nhé. Nina thích bài thơ này ở chỗ nó vừa ngắn, vừa nhẹ nhàng, vừa tả cảnh nông thôn Nga rất đầm ấm và no đủ - mùa thu, mùa màng đã thu hoạch xong. Không dám nói nhiều, xin dẫn bài thơ ra đây

Иван Бунин

Уж подсыхает хмель на тыне
За хуторами, на бахчах,
В нежарких солнечных лучах
Краснеют бронзовые дыни.

Уж хлеб свезен, и вдалеке,
Над старою степною хатой,
Сверкает золотой заплатой
Крыло на сером ветряке
 
Hay quá Nina ơi... Nhưng mà bản dịch của Nina đâu rồi? Thôi thì tớ đã lỡ mở topic này ra xem, không cầm lòng được tớ hưởng ứng vậy, truờng phái 5' nhà ta bắt đầu làm việc với Bunin đê :D

Иван Бунин

Уж подсыхает хмель на тыне
За хуторами, на бахчах,
В нежарких солнечных лучах
Краснеют бронзовые дыни.

Уж хлеб свезен, и вдалеке,
Над старою степною хатой,
Сверкает золотой заплатой
Крыло на сером ветряке

Bờ rào nhành hoa bia dần héo
Sau làng trên những thửa ruộng dưa
Phơi mình trong nắng nhạt chiều tà
Lốc nhốc dưa vỏ màu đồng ửng đỏ.

Lúa mì gặt rồi, và phía xa kia
Nhà cũ lẻ loi trên đồng vắng
Mảnh vá ánh vàng trên nền xám
Vui vui cánh quạt cối xay quay.
 
Hihi, bản dịch của em đây :)

Hoa bia héo bên bờ dậu
Trên ruộng dưa, phía sau làng
Dưa đồng đang dần đỏ chín
Trong nắng trời không chói chang.

Lúa đã gặt về, xa xa
Phía thảo nguyên, trên nhà cũ
Cối xay xám quay vần vụ
Cánh rực rỡ tựa vá vàng
 
Lâu lắm mới có bài ngắn, vậy thì cố dịch xem sao:

Уж подсыхает хмель на тыне
За хуторами, на бахчах,
В нежарких солнечных лучах
Краснеют бронзовые дыни.

Уж хлеб свезен, и вдалеке,
Над старою степною хатой,
Сверкает золотой заплатой
Крыло на сером ветряке

[color=darkblue:7a53187cdc]Dưa đang dần chín đỏ
Ngoài thửa ruộng ven làng
Hoa bia lá úa tàn
Bên hàng rào nắng quái

Đồng gặt xong, xa ngái
Nhà cũ đứng buồn rầu
Cối xay gió xám màu
Nắng dát vàng cánh quạt[/color]
 
:) Ôi... tôi lại chạy theo sau để nhặt và hứng bài dịch thơ về mùa ( bội) thu của Na và Bí đây này.
Hai bạn dịch thơ nhoằng nhoằng như chớp thật! Cảm phục thay!
 
:lol: Khổ thân tôi lắm cơ! Trong khâu dịch diếc , tôi vốn chân chậm tay chậm mà Hương Thuỷ . Biết là mệt nhưng lại thích bạn ạ.
:P Nói đúng ra, đấy cũng là phương pháp khích lệ tinh thần những bạn có tâm hồn và khả năng dịch thơ nhuyễn như Bí, Na, ....
 
Bí và Nina thật xứng đáng được mọi người cảm phục

Điều ngạc nhiên là có sự tham gia của Hungmgmi. Hơn nữa HMGM sắp xếp lại câu từ khá độc đáo, tuy là thể 5 chữ nhưng đọc thấy đủ ý và khá êm tai. Cố gắng lên HMGM nhé, để mấy chị Bí, Na có bạn.
 
Bác TLV ơi, vậy là bác không đọc kỹ các topic thơ dịch khác rồi -- Hùng mgmi dịch ít thôi, nhưng đã dịch bài nào là đích đáng bài đó, rất độc đáo và khả năng thể hiện cảm xúc bằng lời thật đáng khâm phục.
Còn thiếu chị USY và RBD nữa, bác ạ, thế là gia đình dịch thơ của chúng ta đủ mặt.
 
Ơ, chị Tykva ơi, thế còn 2 bác mod của box Thơ Nga thì chị quên rồi à?

Bắt chước chị Rừng cái
"Ôi hai bác mod, hai bác mod của em, chạy đâu mất tiêu rồi" :)
 
Nina nói:
Ơ, chị Tykva ơi, thế còn 2 bác mod của box Thơ Nga thì chị quên rồi à?

Bắt chước chị Rừng cái
"Ôi hai bác mod, hai bác mod của em, chạy đâu mất tiêu rồi"
Ôi thôi chết tôi rồi, chờ tôi edit bài post trước đã nhé (Spam!)
 
:) Báo cáo nữ đ/c Thư ký Na, thế.. thế.. nếu có tập truyện ngắn của ông nhà văn được giải Nobel này thì ..thì.. liệu có được gõ rồi post chung vào mạch bài này được không ạ.
 
Bác FOR đã hứa rồi đấy nhé, mong lần này thì bác làm thật :lol: Nếu bác có nhã ý gõ lại các truyện ngắn của Bunin thì mời bác pót sang box Văn học Nga cho đúng chủ đề. Đây là box Thi ca Nga, pót truyện ngắn không hợp lắm.
Em đã xem lại bên Văn học Nga, từ lâu đã có topic truyện ngắn của Ivan Bunin, trong đó chị Trăng Quê đã pót lên tiểu sử và một số truyện ngắn xuất sắc của ông như Hơi thở nhẹ, Say nắng...Mời bác FOR ghé qua xem lại để đỡ mất công gõ lại các tác phẩm đã có. Bác có thể cung cấp các bản như Natali, Chiếc cốc đời hay là Nàng Lika...được không ạ?
 
:roll: Ơ..thế à... tôi không nhớ là đã có Trăng Quê post bài về ông này rồi nhỉ. Thật là thiếu sót !
Trong khả năng gõ vi tính của mình, tôi sẽ cố gắng post vài truyện theo yêu cầu khi lấy tập truyện này về vì bạn tôi đang mượn mà.
Nghe thấy Hunggmi " nhắc nhở nhẹ " mình, thấy dễ chịu hơn gấp vạn lần kia.
 
tykva nói:
Còn thiếu chị USY và RBD nữa, bác ạ, thế là gia đình dịch thơ của chúng ta đủ mặt.
Em cũng "máu" dịch thơ Nga lắm, những cứ mỗi lần dịch thơ là lại bị đau bụng :D nên vẫn hơi dè dặt với món này. Tuy nhiên hưởng ứng tinh thần dịch thơ, hơn nữa tiết thu đang đến, RBD dịch một bài thơ tả cảnh rừng thu Nga của cụ A. Bunhin nhé.

ЛИСТОПАД

Лес, точно терем расписной,
Лиловый, золотой, багряный,
Веселой, пестрою стеной
Стоит над светлою поляной.

Березы желтою резьбой
Блестят в лазури голубой,
Как вышки, елочки темнеют,
А между кленами синеют
То там, то здесь в листве сквозной
Просветы в небо, что оконца.
Лес пахнет дубом и сосной,
За лето высох он от солнца,
И Осень тихою вдовой
Вступает в пестрый терем свой...

[size=18:2f4eb887f2]Lá rụng[/size]
A.Bunhin

[color=darkblue:2f4eb887f2]Khu rừng, giống như ngôi nhà gỗ nhỏ (* sửa lại theo gợi ý của Tykva)
Được trang hoàng lộng lẫy muôn màu
Dọc trên tường vàng, tím, đỏ au
Sặc sỡ, vui mắt trên khoảng rừng thưa sáng.

Bạch dương màu thiên thanh lấp loáng
Bức khắc vàng giữa khoảng rừng quen,
Những căn chòi cùng rặng thông tối đen,
Giữa hàng phong một màu xanh lá
Ánh sáng trời lách qua khe lá
Rọi xiên từng kẽ nhỏ vòm cây.
Hương sồi, thông phảng phất đâu đây,
Sau mùa hè rừng khô dần theo nắng,
Thu về tựa người goá bụa thầm lặng
Bước vào ngôi nhà gỗ sặc sỡ của mình…[/color]

P/S: Nhưng một điều khó hiểu là toàn bài thơ của cụ tả cảnh rừng thu với những cây đặc trưng của Nga như Bạch dương, cây phong, cây sồi, cây thông cùng căn nhà gỗ - một hình ảnh đặc trưng của Nga nữa. Vậy mà sao đầu đề bài thơ cụ Bunhin lại đặt tên là "Lá rụng" nhỉ ?
 
rung_bach_duong nói:
ЛИСТОПАД
A. Bunhin

Лес, точно терем расписной,
Лиловый, золотой, багряный,
Веселой, пестрою стеной
Стоит над светлою поляной.

Березы желтою резьбой
Блестят в лазури голубой,
Как вышки, елочки темнеют,
А между кленами синеют
То там, то здесь в листве сквозной
Просветы в небо, что оконца.
Лес пахнет дубом и сосной,
За лето высох он от солнца,
И Осень тихою вдовой
Вступает в пестрый терем свой...

[size=18:b99860ced4]Lá rụng[/size]
A.Bunhin

[color=darkblue:b99860ced4]Trong khu rừng tọa lạc căn nhà gỗ
Được trang hoàng lộng lẫy muôn màu
Dọc trên tường vàng, tím, đỏ au
Sặc sỡ, vui mắt giữa khoảng rừng thưa sáng.

Bạch dương màu thiên thanh lấp loáng
Bức khắc vàng giữa khoảng rừng quen,
Những căn chòi cùng rặng thông tối đen,
Giữa hàng phong một màu xanh lá
Ánh sáng trời lách qua khe lá
Rọi xiên từng kẽ nhỏ vòm cây.
Hương sồi, thông phảng phất đâu đây,
Sau mùa hè rừng khô dần theo nắng,
Thu về tựa người goá bụa thầm lặng
Tràn vào căn nhà gỗ sặc sỡ của mình…[/color]

P/S: Nhưng một điều khó hiểu là toàn bài thơ của cụ tả cảnh rừng thu với những cây đặc trưng của Nga như Bạch dương, cây phong, cây sồi, cây thông cùng căn nhà gỗ - một hình ảnh đặc trưng của Nga nữa. Vậy mà sao đầu đề bài thơ cụ Bunhin lại đặt tên là "Lá rụng" nhỉ ?
:arrow: Theo ý tôi hiểu thì I.Bunhin đặt tựa bài thơ Lá rụng có ý của nó. Mùa thu là mùa lá rụng , ai cũng biết. Những chiếc lá bạch dương, sồi … trải qua mùa hè rực rỡ vẫn theo chân mùa thu ùa vào trong căn nhà gỗ kia. Hai câu cuối rất hay, mùa thu thầm lặng là thế đấy( giống như câu thơ trong bài hát Việt nam mình “ .. cháy hết mình ,cánh phượng nhẹ nhàng rơi…”. Những chiếc lá thu Nga đều có mặt đông đủ ở bài thơ này, trong ngôi nhà này .. một căn nhà “goá bụa” lạnh lẽo bỗng trở nên ấm áp rực rỡ bởi lá thu . Cả bài thơ không hề có một từ nào “ lá rụng” trừ tên bài thơ… chính vì thế khi thấy RBD phát hiện ra đã khiến tôi nhìn theo và càng cảm phục tài thơ của ông. Cũng như ở bài hát “hoa sữa” của NS Hồng Đăng không có một từ nào động đến hai chữ “Hà nội” mà ai cũng hiểu tác giả nói về điều gì và cũng ở 1 bài hát khác không hề có chữ “ Nhớ” nào mà ai nghe cố ca sỹ Ngọc Tân hát cũng đều thấm thía nỗi nhớ của một người dành cho một nguời “ vì sóng đã làm anh nghiêng ngả vì em…”
Cảm ơn RBD!
PS: Tôi có ý kiến : Nếu Mod nào rảnh tay thì nên tập trung đưa những bài thơ dịch về mùa thu nằm rải rác ở các mạch bài khác về mạch bài" Mùa thu trong thơ Nga" .
Trân trọng !
 
P/S: Nhưng một điều khó hiểu là toàn bài thơ của cụ tả cảnh rừng thu với những cây đặc trưng của Nga như Bạch dương, cây phong, cây sồi, cây thông cùng căn nhà gỗ - một hình ảnh đặc trưng của Nga nữa. Vậy mà sao đầu đề bài thơ cụ Bunhin lại đặt tên là "Lá rụng" nhỉ ?

Rừng yêu quí ơi, đoạn thơ bà post lên đó là đoạn mở đầu trừơng ca Mùa Lá Rụng của Bunin, trong đó ông mô tả mùa thu như bà chủ của lâu đài rừng, một goá phụ cô đơn dừng chân tại đó trước khi mùa đông tới.
Bài dịch của bà có những câu thật chính xác, và rất gợi cảm, tôi rất thích, ví dụ như
Ánh sáng trời lách qua khe lá
Rọi xiên từng kẽ nhỏ vòm cây.
Hương sồi, thông phảng phất đâu đây,
Sau mùa hè rừng khô dần theo nắng,
....
tuy nhiên, ngay câu mở đầu bà đã hiểu sai ý tác giả (đừng giận tôi nhé, tôi góp ý thẳng thắn để bà chỉnh lý lại bản dịch). Bunin không tả cái nhà gỗ nào cả, mà ông so sánh trực tiếp rừng với một lâu đài lộng lẫy đấy thôi.

Nguyên bản đây, mời bà con thưởng thức:

ЛИСТОПАД



Лес, точно терем расписной,
Лиловый, золотой, багряный,
Веселой, пестрою стеной
Стоит над светлою поляной.

Березы желтою резьбой
Блестят в лазури голубой,
Как вышки, елочки темнеют,
А между кленами синеют
То там, то здесь в листве сквозной
Просветы в небо, что оконца.
Лес пахнет дубом и сосной,
За лето высох он от солнца,
И Осень тихою вдовой
Вступает в пестрый терем свой.

Сегодня на пустой поляне,
Среди широкого двора,
Воздушной паутины ткани
Блестят, как сеть из серебра.
Сегодня целый день играет
В дворе последний мотылек
И, точно белый лепесток,
На паутине замирает,
Пригретый солнечным теплом;
Сегодня так светло кругом,
Такое мертвое молчанье
В лесу и в синей вышине,
Что можно в этой тишине
Расслышать листика шуршанье.
Лес, точно терем расписной,
Лиловый, золотой, багряный,
Стоит над солнечной поляной,
Завороженный тишиной;
Заквохчет дрозд, перелетая
Среди подседа, где густая
Листва янтарный отблеск льет;
Играя, в небе промелькнет
Скворцов рассыпанная стая -
И снова все кругом замрет.

Последние мгновенья счастья!
Уж знает Осень, что такой
Глубокий и немой покой -
Предвестник долгого ненастья.
Глубоко, странно лес молчал
И на заре, когда с заката
Пурпурный блеск огня и злата
Пожаром терем освещал.
Потом угрюмо в нем стемнело.
Луна восходит, а в лесу
Ложатся тени на росу...
Вот стало холодно и бело
Среди полян, среди сквозной
Осенней чащи помертвелой,
И жутко Осени одной
В пустынной тишине ночной.

Теперь уж тишина другая:
Прислушайся - она растет,
А с нею, бледностью пугая,
И месяц медленно встает.
Все тени сделал он короче,
Прозрачный дым навел на лес
И вот уж смотрит прямо в очи
С туманной высоты небес.
0, мертвый сон осенней ночи!
0, жуткий час ночных чудес!
В сребристом и сыром тумане
Светло и пусто на поляне;
Лес, белым светом залитой,
Своей застывшей красотой
Как будто смерть себе пророчит;
Сова и та молчит: сидит
Да тупо из ветвей глядит,
Порою дико захохочет,
Сорвется с шумом с высоты,
Взмахнувши мягкими крылами,
И снова сядет на кусты
И смотрит круглыми глазами,
Водя ушастой головой
По сторонам, как в изумленье;
А лес стоит в оцепененье,
Наполнен бледной, легкой мглой
И листьев сыростью гнилой...

Не жди: наутро не проглянет
На небе солнце. Дождь и мгла
Холодным дымом лес туманят,-
Недаром эта ночь прошла!
Но Осень затаит глубоко
Все, что она пережила
В немую ночь, и одиноко
Запрется в тереме своем:
Пусть бор бушует под дождем,
Пусть мрачны и ненастны ночи
И на поляне волчьи очи
Зеленым светятся огнем!
Лес, точно терем без призора,
Весь потемнел и полинял,
Сентябрь, кружась по чащам бора,
С него местами крышу снял
И вход сырой листвой усыпал;
А там зазимок ночью выпал
И таять стал, все умертвив...

Трубят рога в полях далеких,
Звенит их медный перелив,
Как грустный вопль, среди широких
Ненастных и туманных нив.
Сквозь шум деревьев, за долиной,
Теряясь в глубине лесов,
Угрюмо воет рог туриный,
Скликая на добычу псов,
И звучный гам их голосов
Разносит бури шум пустынный.
Льет дождь, холодный, точно лед,
Кружатся листья по полянам,
И гуси длинным караваном
Над лесом держат перелет.
Но дни идут. И вот уж дымы
Встают столбами на заре,
Леса багряны, недвижимы,
Земля в морозном серебре,
И в горностаевом шугае,
Умывши бледное лицо,
Последний день в лесу встречая,
Выходит Осень на крыльцо.
Двор пуст и холоден. В ворота,
Среди двух высохших осин,
Видна ей синева долин
И ширь пустынного болота,
Дорога на далекий юг:
Туда от зимних бурь и вьюг,
От зимней стужи и метели
Давно уж птицы улетели;
Туда и Осень поутру
Свой одинокий путь направит
И навсегда в пустом бору
Раскрытый терем свой оставит.

Прости же, лес! Прости, прощай,
День будет ласковый, хороший,
И скоро мягкою порошей
Засеребрится мертвый край.
Как будут странны в этот белый,
Пустынный и холодный день
И бор, и терем опустелый,
И крыши тихих деревень,
И небеса, и без границы
В них уходящие поля!
Как будут рады соболя,
И горностаи, и куницы,
Резвясь и греясь на бегу
В сугробах мягких на лугу!
А там, как буйный пляс шамана,
Ворвутся в голую тайгу
Ветры из тундры, с океана,
Гудя в крутящемся снегу
И завывая в поле зверем.
Они разрушат старый терем,
Оставят колья и потом
На этом остове пустом
Повесят инеи сквозные,
И будут в небе голубом
Сиять чертоги ледяные
И хрусталем и серебром.
А в ночь, меж белых их разводов,
Взойдут огни небесных сводов,
Заблещет звездный щит Стожар -
В тот час, когда среди молчанья
Морозный светится пожар,
Расцвет полярного сиянья.
 
:roll: Bà Tykva ơi, thế .. thế...hoá ra cả bài thơ nó dài dằng dặc thế cơ à, thế.. thế... là có thêm 1 tên hiểu sai vấn đề rồi à.
 
@ Bà Bí: Trước hết cảm ơn bà đã giúp tôi hiểu kỹ hơn về câu đầu nhé. Tôi sẽ chỉnh lại cho chuẩn.

Tôi lấy bài này của A. Bunhin ở link này này:

http://www.stihi-rus.ru/deti/osen.htm

Hóa ra trang này nó chỉ trích có mỗi đoạn của truờng ca thôi (chứ không phải tôi tự tiện xén nó đi, hihi... ). và đó chính là điều tôi băn khoăn mãi vì sao đầu đề lại đặt là ЛИСТОПАД. Bây giờ thì hiểu rồi. Nhưng nhìn thấy trường ca dài dằng dặc như thế này tôi chỉ muốn ngất xỉu thôi :D . Bà phải giúp tôi hoàn thành nốt đoạn sau đấy nhá (khi nào có time).
 
ЛИСТОПАД

Лес, точно терем расписной,
Лиловый, золотой, багряный,
Веселой, пестрою стеной
Стоит над светлою поляной.

Березы желтою резьбой
Блестят в лазури голубой,
Как вышки, елочки темнеют,
А между кленами синеют
То там, то здесь в листве сквозной
Просветы в небо, что оконца.
Лес пахнет дубом и сосной,
За лето высох он от солнца,
И Осень тихою вдовой
Вступает в пестрый терем свой...

Rừng trút lá

Rừng đầu thu tựa căn nhà gỗ nhỏ,
Tô điểm bao màu rực rỡ giữa bình nguyên,
Nào thắm son, tim tím, ánh kim,
Sặc sỡ như tường hoa dưới nắng.

Bạch dương trắng như nét vàng chạm trổ
Lấp lóa cười giữa trời ngọc biếc trong,
Thông xanh thẫm vút cao như chòi canh,
Dáng nghiêm nghị giữa mấy hàng phong đỏ.

Giữa vòm lá vài khoảng trời nho nhỏ
Lấp ló sáng bừng như cửa sổ nhìn mây
Cả khu rừng thơm phức nhựa cây
Sau mùa hè rừng khô đi vì nắng.
Như góa phụ lẻ loi đơn lặng
Trong căn nhà sặc sỡ - Thu sang...
:lol:
 
Back
Top