He he, hồi trước em có đọc được 1 bài báo về cuộc vượt ngục ở Auschwitz của những tù binh Hồng Quân mà bây giờ rất tiếc là đã mất. Thôi thế thì kể chuyện của Sobibor (xẩy ra vào năm 43 chứ không phải 44 như em nói trên) vậy :
[size=18:5b8a4b5b81]
Câu chuyện của Sasha[/size]
Trại Sobibor, nằm gần 1 ngôi làng Ba-Lan cùng tên được mở vào tháng 3 năm 1942. Lúc đó cùng trại Belzec là 2 trại hủy diệt đầu tiên của "kế họach cuối cùng về vấn đề do thái" của Heindrich Reinhard (cánh tay phải của Himler, trùm SA chuyên về vấn đề nội vụ). Từ tháng 3 đến tháng 9, 6 phòng hơi ngạt đã được xây ở đây và đến lúc nó đóng cửa vào tháng 10 năm 1943 sau cuộc nổi dậy, 250 000 ngừơi đến đa số từ Minsk, Vilnius và Lida đã bị giết ở đây.
Đài tưởng niệm được xây ngày nay trên móng của các lò thiêu xác của trại.
Trong lịch sử, tên Sobibor sẽ gắn lền với cuộc nổi dậy duy nhất trong các trại tập trung quốc xã.
Ngày 14/10/1943 vào 16 giờ 50, sau khi diệt 11 tên quản trại SS và một số lính gác người Ucraina, 1 nhóm tù dân sự do Leon Feldhendler dẫn đầu đã nhen được 1 cuộc nổi dậy trong trại. 300 tù nhân đã phá hàng rào để vượt ngục. Hàng chục người bị chết khi phải vượt bãi mìn dưới làn đạn của bọn lính Đức, hơn 100 người bị bắt lại trong những ngày sau, nhưng khỏang 50 người đã sống sót cho đến cuối chiến tranh. Thàng quả của việc này là trại Sobibor đã bị đóng cửa ngay sau đó.
Nhưng những gì xẩy ra đã không thể xẩy ra nếu không có công lao của 1 người : trung úy Alexandr "Sasha" Aronovitch Pecherski của Hồng Quân LX.
Sinh năm 1909 trong 1 gia đình gốc do thái ở Kremenchug, Ucraina. Anh sinh sống với gia đình ở Rostov na Don, tối nghiệp nhạc viện Rostov, anh là nhân viên thư viện. Năm 1941, khi chiến tranh bùng nổ, Sasha là thiếu úy bộ binh ở mặt trận trung tâm. Tháng 9 năm 41, anh trở thành trung úy và bị bắt 1 tháng sau đó. Trong trại tù binh, anh bị trúng xởi nhưng anh đã may mắn dấu được bọn cai tù và khỏi được, những người bị bệnh này thường bị bọn Đức xử bắn ngay.
Trung úy Alexandr Pecherski
Sau nhiều lần vượt ngục hụt, anh bị đưa vào trại Borisov, ở đây gốc do thái của anh bị phát hiện và anh bị gửi đến trại Sheroka do SS quản lý gần Minsk ngày 20/8 năm 42.
Ngày 13/9/1943 anh cùng với 2000 người do thái khác ở Minsk bị đưa đến Sobibor để hủy diệt. May mắn thay anh thuộc số 80 được bọn quốc xã giữ lại để làm việc.
Do đã từng được huấn luyện trong quân đội, anh gặp ngay các nhóm kháng chiến trong trại của Leon Feldhendler để chuẩn bị cuộc nổi dậy. 3 tuần sau vào giờ điểm danh buổi chiều, anh đã cướp lời tên quản giáo để vận động cả trại nổi dậy.
Pecherski là 1 trong số 50 người sống sót. Anh vượt sông Bug ngày 22/10 và gia nhập quân du kích LX ở đây. Mùa hè năm 44, khi Hồng Quân đến đấy, anh gia nhập lại hàng ngũ quân đội. Bị thương nặng vào tháng 8 năm 1944, sau 4 tháng bệnh viện, anh được giải ngũ về dưỡng thương ở Rostov.
Anh chỉ xuất hiện lại trước công luận thế giới vào năm 63 nhân dịp phiên toà xử 11 tên cai tù người Ucraina ở Sobibor.
Alexandr Pecherski từ trần năm 1990 ở thành phố của ông Rostov trên sông Don.
Alexandr Pecherski ở quảng trường đỏ năm 1981
Dịch theo http://www.russomania.com/imprimer.php3?id_article=1670