TẢN MẠN VỀ CÂY NGÔ ĐỒNG
Nheva nói đúng, cây Geobic post lên không phảI cây Ngô Đồng “chính thống” đâu, chỉ là cây mà bây giờ dân chơi cây cảnh, chí ít là ở Hà Nội, quen gọi. Mà đã quen gọi thì không gì cưỡng lại được đâu. Gì thì nó vãn là Ngô Đồng :lol: :lol:
Cây Ngô đồng “chính thống” thuộc chi Firmiana. Hai loài thuộc chi này mọc tự nhiên ở rừng Việt Nam là Ngô đồng (Firmiana simplex) và Ngô đồng đỏ (còn gọI là Bo rừng, Trôm màu - Firmiana colorata).
Theo dẫn liệu khoa học đầy đủ thì loài Firmiana-simplex phân bố tự nhiên ở các tỉnh miền Bắc Việt Nam và các tỉnh miền nam Trung Quốc. Do vậy ảnh Nheva post lên trước kia chính thuộc loài này.
Ở Việt Nam rất ít ngườI được thấy cây Ngô Đồng “chính thống” – Geobic tạm gọi vậy cho 2 loài kể trên. Mà có khi thấy cũng không nhận ra.
Ở Huế có cây Ngô Đồng, đúng thuộc chi Firmiana, nhưng có đặc điểm là hoa đực tạo thành chùm hoa , toàn bộ trục hoa tự và đài hoa đều được phủ đầy lông màu hồng tím. Do vậy khi hoa nở rộ, cả cây nhuộm một màu hồng tím rất đẹp. Đặc điểm đó không có ở hai loài kể trên, do vậy tác giả Đỗ Xuân Cẩm đề nghị coi nó là một biến chủng, với tên VN là Ngô Đồng Huế. Geobic nghĩ thậm chí nó có thể là một loài độc lập.
Bạn nào muốn chiêm ngưỡng biến chủng Ngô Đồng Huế, xin mời đến Đại Nội, còn có những cây ngô đồng lớn ở sau điện Thái Hòa, ở Tả Vu, Hữu Vu. Có tài liệu nói cây Ngô đồng Huế đã được đưa từ Quảng Đông (Trung Quốc) về trồng ở hai bên góc điện Cần Chánh - Đại Nội từ thời Minh Mạng. Ngoài ra cũng có những cây Ngô đồng được trồng ở các công viên như Tứ Tượng, Thương Bạc, Phu Văn Lâu, và các lăng Minh Mạng, Tự Đức.
(Cây ngô đồng ở Tả Vu Đại Nội Huế - Ảnh Phạm Bá Thịnh)
Tuy nhiên ngoài Huế ra, Geobic không thấy nói đến loài cây “cung đình” này ở các địa phương khác. Còn cây trong dân gian thường gọi là ngô đồng thì đúng là mỗi nơi một khác. Đó là hiện tượng đồng danh trong tên gọi, không khác mấy trong 1 phòng thi đại học có khi có đến hơn chục thí sinh trùng họ tên từ mọi miền về dự. Cũng chả nên băn khoăn, chả nên buồn vì thế. Và càng không nên tranh cãi. Tôi biết chỉ vì câu chuyện tên gọI “Tôm” và “Tép” mà có những người lớn tuổi, rất đạo mạo, sẵn sàng thượng cẳng chân, hạ cẳng tay với nhau đấy! :lol: :lol: :lol:
Tên Ngô Đồng, Geobic biết từng được dùng để gọi cho nhiều loại cây khác nhau, rất phổ biến là cho cây “Ngô Đồng” cảnh “không chồng mà chửa” mà Geobic và đã post lên ấy. Ngoài ra, nó còn được gọi thay cho các tên cây sau: Vồng đồng, Vông rào, Vông nem, Thầu dầu, Mã đậu (cũng là Vông đồng thôi), Dầu lai, Dầu mè, Đậu cọc rào, Trẩu, Dầu sơn, Thiên niên đồng v.v.. còn một danh lục dài nữa, thậm chí trong đó có cả Tơ hồng, Độc bình! Trong số các tên liệt kê trên cũng đã xó mấy cặp bài trùng rồi :lol: :lol:
Bài dân ca có câu “Chiều chiều ra đứng Tây, lầu Tây… Ngắm cô…..gánh nước tưới cây, tưới cây Ngô Đồng” không rõ xuất xứ từ miền nào, và liên quan đến cây Ngô Đồng “chính thông” kể trên hay là những cây Ngô Đồng “rởm” khác thật khó biết. :lol: :lol:
Vài dòng Spam, mong mọi người thông cảm. Cũng về đề tài tương tự Geobic tôi còn có thể huyên thuyên về nhiều loài cây khác, kể cả về cây hoa Mimosa nổI tiếng kiêu sa của Đà Lạt. Ví dụ, nó không thuộc chi Mimosa đâu! Chi Mimosa gồm những loài khác hẳn, trong đó có cả cây Cỏ Thẹn đấy! :lol: :lol: :lol:
To USY: Chẳng có gì để bật mí đâu, cái gì đối với Geobic cũng là mới mẻ, nhiều thứ sau tuổi tri thiên mệnh mới bắt đầu. Riêng cái chớp hình thì từ hồi sinh viên ở Nga, trong hoàn cảnh ngặt nghèo lúc đó, cũng đã phá đi không biết bao nhiêu phim đen trắng. Nhưng những cuộn phim chup cách nay ngót nghét 40 năm ấy, nay vẫn rửa ảnh ngon lành! Giờ thì máy không cần phim nữa, nhưng vẫn xử lý được như máy cơ. Lưu giữ thì tự mình, cho mình và bạn bè, chứ không nộp vào kho Quốc Gia nào cả. Ảnh thì nhiều lắm, chẳng sao nhớ hết mình có những gì, để trong kho ảnh theo thư mục, theo chủ đề, khi cần tìm cũng không dễ lắm đâu. Vì Geobic là người đại luộm thuộm.
To bác TĐH: Như trên đã nói. Geobic bạ gì chụp nấy, nên có nhiều thứ thượng vàng hạ cám. Không có nhiều sưu tập chuyên đề kiểu hoa xương rồng đâu. Nhưng gặp hoa là chụp, phần lớn là hoa dại. Trong trường hợp này chính các hoa xương rồng lại là ngoại lệ - là hoa trồng cả đấy. Nếu bác ĐTH đangg làm sách cho trẻ con về mấy đề tài liên quan, xin mời, rất vui lòng nếu bác nhón được bức nào đó. Chỉ cần nhắn cho biết, nếu tiện thì ghi cho cái tên ngườI chụp là ổn lắm rồi. Những ảnh nào Geobic post lên mà không phải mình chụp thường có ghi rõ để tránh nhầm lẫn đáng tiếc, ví dụ 2 bức cây Tâm Bầu là lấy từ mạng. Cần thông tin chi tiết hơn có thể trao đổi thêm về: tahoaphuong@yahoo.com
To RBD: Có ảnh hoa cây Lá Ngón gửi theo đơn đặt hàng của RBD đấy.
Biết mọi người có vẻ kết XR, xin post tiếp và hứa khi thấy bông XR nào hay hay sẽ tiếp tục chụp phục vụ bà con hâm mộ.
Còn bức ảnh sau đây là hoa cây Lá Ngón. Sau khi vào rừng chụp về, cho các chiến sỹ biên phòng đồn Lũng Cú xem, họ bảo cho mới biết.