Các vấn đề thường gặp khi dịch Việt - Nga

Hình như ngay trong tiếng Việt thì khái niệm cấp tiểu học cũng khác với trường tiểu học, cấp trung học phổ thông cũng khác với trường trung học phổ thông vvv...Từ đó suy dịch ra tiếng Nga ta mới có từ chính xác là "Skola" hay "Abradavania" và vvv....khác nữa. Không biết có đúng vậy không hở mọi người :?:
 
NguyenAnh nói:
Мы часто слышим призывы официальных лиц из Москвы перейти от соперничества к сотрудничеству Запада и России на пространстве СНГ. Как Вам представляется такое сотрудничество?

Nina thấy có thể dịch thế này
Chúng tôi thường nghe được những lời kêu gọi của các quan chức từ Matxcơva: hãy chuyển từ đối đầu sang hợp tác gữa Nga và phương Tây trong không gian SNG. Ngài hình dung thế nào về sự hợp tác này?
 
Đúng là như vậy,bác Rừng à . Bác Tykva lúc đầu hỏi cấp học, rồi phía dưới bác lại cho cụ thể tên các loại trường ( Trường tiểu học , Trường trung học cơ sở , Trường trung học phổ thông ....) nên chúng ta mới "trống đánh xuôi, kèn thổi ngược" như thế.

Mỗi cấp học ( образование ) đều có các trường ( школа ) tương ứng. Đây là 2 khái niệm hoàn toàn khác nhau.
 
Nina nói:
NguyenAnh nói:
Мы часто слышим призывы официальных лиц из Москвы перейти от соперничества к [color=red:a7b6e572fc]сотрудничеству Запада и России [/color]на пространстве СНГ. Как Вам представляется такое сотрудничество?

Nina thấy có thể dịch thế này
Chúng tôi thường nghe được những lời kêu gọi của các quan chức từ Matxcơva: hãy chuyển từ đối đầu sang hợp tác gữa Nga và phương Tây trong không gian SNG. Ngài hình dung thế nào về sự hợp tác này?
Cám ơn Nina nhé. Nhưng anh vẫn không thích lắm cách viết như ở chỗ bôi đỏ kia :roll: Còn cụm chữ на пространстве thì có lẽ dịch là "trong khuôn khổ" hay "trong phạm vi" cũng được nhỉ?
 
Các bác có thể đánh trống, thổi kèn bất cứ kiểu gì, nhưng ở Nga tất cả các cấp học đều ở cùng 1 trường hết, nên người Nga không phân biệt trường mà chỉ phân biệt cấp học. Khi em nghe câu "ученик неполной средней школы", chẳng hạn, em nghĩ: "Все понятно, но не по-русски".
31-2.gif
 
"Trong các trang viết Fred ghi lại từ năm 1995 mà sau này khi đến HN, ông đã gửi tới các phóng viên VN, có đầy nỗi ám ảnh chiến tranh"

Anh NguyenAnh ơi, em đã thử dùng các từ mà anh cho để dịch câu trên, nhưng không thấy ổn lắm. Anh và các bạn xem hộ em dịch thế nào nhé.
Câu của anh, em thấy Nina dịch tốt đấy chứ? Cụ thể anh không thích ở điểm nào?

Cảm ơn Olia, chị đã copy lại cái ảnh hệ thống giáo dục của Nga rồi.
 
Ôlia thân mến,
Theo như ý bạn thì cấp học trung học cơ sở (không phải là trường trung học cơ sở như bạn viết đâu nhé) dịch là Неполное среднее образование .

Tôi nghĩ dịch như vậy là chưa được thỏa đáng. Ở VN, từ lớp 6 đến lớp 9 học cấp trung học cơ sở. Ở Nga, trẻ em học từ lớp 5 đến lớp 9 thuộc cấp học основное образование. Còn từ lớp 10-11 học theo chương trình среднее (полное) образование. Khái niệm Неполное среднее образование thì tôi mới gặp lần đầu, thậm chí trong trang web về giáo dục của Nga tôi cũng chịu không tìm ra những từ này. Sao vậy nhỉ ?

Tôi được biết là vì nhiều lý do , hiện nay số trường tiểu học và trung học cơ sở của Nga đang bị giảm bớt, số trường trung học phổ thông tăng lên. Và xuất hiện thêm nhiều loại hình trường học mới là Гимназия và Лицей ( tuy mới mà cũ vì trước cách mạng 1917 cụ Lê nin đã từng học ở гимназии ). Ở Гимназия người ta chú trọng dạy sâu thêm các môn xã hội nhân văn , còn ở Лицей thì lại chuyên sâu về các môn khoa học tự nhiên. Nga vẫn là nước được đánh giá cao về phổ cập giáo dục với gần 70 ngàn trường học và 20 triệu trẻ em đến trường .

Ôlia viết : "ở Nga tất cả các cấp học đều ở cùng 1 trường hết, nên người Nga không phân biệt trường mà chỉ phân biệt cấp học ", thú thực là tôi rất ngạc nhiên. [color=darkred:d4be7c6f54]Ở Nga, khái niệm Trường tiểu học (Начальная школа) và Trung học cơ sở, Trung học phổ thông (Основная и полная средняя школа ) được sử dụng rất rõ ràng[/color] .Điều đó chứng tỏ rằng "ở Nga tất cả các cấp học đều ở cùng 1 trường hết" là một ý kiến chưa chuẩn xác.Bạn có thể đưa ra dẫn chứng được không ?

Công bằng mà nói , ở 2 loại hình trường mới là Гимназия và Лицей người ta cũng cho học ghép cấp học trung học cơ sở và trung học phổ thông với nhau. Nhưng đó chỉ là một phần nhỏ, không thể lấy đó để đánh giá toàn cục được.

Bạn còn viết : "Khi em nghe câu "ученик неполной средней школы", chẳng hạn, em nghĩ: "Все понятно, но не по-русски". Ôlia đọc lại mà xem, trên topic này chưa có bạn nào đưa ra khái niệm неполная средняя школа cả, trừ bạn , khi Ôlia viết Trường trung học cơ sở : Неполное среднее образование . Vậy ai là người nói не по-русски ở đây ?

Chúng tôi là người Việt, cho nên nói và viết tiếng Nga không thạo là chuyện bình thường. Bạn là người Nga, lại rất tâm huyết với 4rum của chúng ta, mong rằng bạn sẽ giúp chúng tôi bổ sung thêm vốn tiếng Nga ít ỏi và đang mai một dần đi của mình. Vậy nên, nếu có ai đó, như tôi chẳng hạn, nói не по-русски thì bạn hãy coi đó là chuyện bình thường, chẳng có gì ngạc nhiên cả.

Nhưng trong chuyện này thì không, Ôlia ạ. Mong bạn tiếp tục trao đổi ý kiến nhé.
 
Bác viết bài phê bình em dài thế, làm cho em ngại quá :oops: Nhiều điều bác nói rất đúng, làm cho em càng xấu hổ nữa :oops: :oops: Thật ra, em trả lời cho chị Tykva với tư cách là 1 người dân Nga bình thường, em không tra từ điển hoặc nguồn thông tin gì cả, tức là em viết kiểu người Nga thường nghĩ về một vấn đề nào đó. Sau khi đọc bài của bác, em mới bắt đầu suy nghĩ kỹ và tìm thông tin chính thức.
hungmgmi nói:
Khái niệm Неполное среднее образование thì tôi mới gặp lần đầu, thậm chí trong trang web về giáo dục của Nga tôi cũng chịu không tìm ra những từ này. Sao vậy nhỉ ?
СРЕДНЕЕ ОБРАЗОВАНИЕ
- уровень общего или профессионального образования, получаемый в результате усвоения соответствующих учебных программ. В общем образовании различают неполное среднее (7-9 лет обучения по общеобразовательной программе; открывает путь к получению начального или среднего профессионального образования) и полное среднее (10-13 лет обучения; дает возможность осваивать основные программы университетов и др. вузов). В большинстве стран неполное общее среднее образование (в России называют основным общим образованием) признается обязательным. (http://encycl.accoona.ru/?id=59491)

Em xem lại trên федеральный портал "Российское образование"? hóa ra trong các văn bản pháp luật các cấp học phổ thông ở Nga gọi là:
- начальное общее образование
- основное общее образование
- среднее (полное) общее основное образование
(http://www.school.edu.ru/dok_edu.asp)
Ôlia viết : "ở Nga tất cả các cấp học đều ở cùng 1 trường hết, nên người Nga không phân biệt trường mà chỉ phân biệt cấp học "....Bạn có thể đưa ra dẫn chứng được không?
Bác ơi! Em không có"dẫn chứng" gì cả :( Em đã nghĩ như trên vì em, em trai em, tất cả các bạn em đều học tại trường phổ thông có tất cả các cấp học cùng nhau. Ngoài ra, em đã từng làm giáo viên trong 1 гимназия. Em chưa bao giờ nghe về 1 trường riêng có начальная школа, chẳng hạn, nhưng có lẽ em sai

Bạn còn viết : "Khi em nghe câu "ученик неполной средней школы", chẳng hạn, em nghĩ: "Все понятно, но не по-русски". Ôlia đọc lại mà xem, trên topic này chưa có bạn nào đưa ra khái niệm неполная средняя школа cả, trừ bạn , khi Ôlia viết Trường trung học cơ sở : Неполное среднее образование . Vậy ai là người nói не по-русски ở đây ?
Có lẽ em thể hiện ý của em chưa rõ. Tức là em muốn nói rằng nếu như cứ "thêm chữ школа đằng trước là ổn" như Nina đề nghị, thì câu "học sinh trường phổ thông cơ sở" sẽ phải dịch ученик неполной средней школы. Em không biết giải thích thế nào, nhưng khi em nghe câu ấy, em có cảm giác là nó không phải là câu thuần Nga. Tức là về ngữ pháp, từ vừng thì đúng hết, nhưng em thì sẽ không nói như thế, bác hiểu không? Hóa ra, người ta vẫn nói như thế. Em vừa kiểm tra trên mạng, có một số bài người Nga viết câu ấy. Chứ không phải em trách các bạn trong 4rum này là họ nói tiếng Nga sai. Bác hiểu nhầm ý em rồi. :(

To chị tykva: chị xem link này nhé. http://www.pr.kg/lenta/030517chinaschools.htm Về nội dung, em thấy bài này rất giống cái bài mà chị dịch.
 
tykva nói:
Câu của anh, em thấy Nina dịch tốt đấy chứ? Cụ thể anh không thích ở điểm nào?
Để trả lời Tykva, mình xin dẫn lại nguyên văn câu hỏi:

Мы часто слышим [color=red:9ee7527723]призывы официальных лиц из Москвы [/color]перейти от соперничества к [color=red:9ee7527723]сотрудничеству Запада и России[/color] на пространстве СНГ. Как Вам представляется такое сотрудничество?

Và câu dịch của Nina (và có lẽ là của hầu hết người đọc):
Chúng tôi thường nghe được những lời kêu gọi của các quan chức từ Matxcơva: hãy chuyển từ đối đầu sang hợp tác gữa Nga và phương Tây trong không gian SNG. Ngài hình dung thế nào về sự hợp tác này?

Câu dịch của Nina thì dĩ nhiên là tốt rồi, nhưng mình còn có chút băn khoăn ở điểm này: cứ theo ý tứ của câu hỏi này thì các quan chức Matscơva kêu gọi phương Tây hãy hợp tác với Nga thay vì đối đầu. Nhưng theo mình hiểu, trên thực tế thì phía chủ động đưa ra lời kêu gọi hợp tác (như kêu gọi Nga gia nhập NATO, đề nghị Nga cùng xây dựng căn cứ quân sự chung…) là phương Tây chứ không phải Nga (?). Vì vậy, thoạt tiên, mình cho rằng ý của câu này là có một số người có trách nhiệm ở Matscơva đã nhiều lần kêu gọi các nhà lãnh đạo (cao nhất) của Nga và phương Tây hãy cùng nhau tăng cường hợp tác(?).
 
Cảm ơn anh NguyenAnh. Em hiểu rồi ạ. :)
Nhưng còn thảo quả (dược liệu, tiếng Anh và Pháp là tsaoko) tiếng Nga là gì, có ai biết làm ơn giúp em với.
 
To Bác Nguyên Anh

Em đã đọc bài "những điều chúng tôi muốn biết về Tổng thống nhưng ngại hỏi" và em đặt cụm câu : "[color=blue:d0b6dbb187]Мы часто слышим призывы официальных лиц из Москвы перейти от соперничества к сотрудничеству Запада и России на пространстве СНГ. Как Вам представляется такое сотрудничество[/color]?" trong hoàn cảnh của cuộc phỏng vấn thì em thấy cả Bác & Nina đều có phương án dịch như nhau và chuẩn sát luôn.

Còn cái mà Bác lăn tăn thì theo em mình lại phải ngẫm nghĩ thật kỹ câu: [color=green:d0b6dbb187]от соперничества к сотрудничеству Запада и России на пространстве СНГ.[/color]. Tại sao nó lại trong không gian của SNG thôi. Em hiểu đây là kêu gọi từ đối đầu sang hợp tác giữa Nga đối với các nước trước đây thuộc SNG mà bây giờ tham gia NATO (chứ không phải với các nước Phương Tây đã tham gia NATO từ lâu), nếu đúng vậy thì nó rất logic trong lời kêu gọi - không hiểu cách hiểu của em có đúng không nhỉ ???

Em nhớ như in có một lần em đã xem chương trình thời sự VTV về vấn để Nato tiến dần về phía Đông, khi phỏng vẫn Putin về sự lo ngại này của Nga. Sau một hồi trả lời, Putin đã kết lại là: "Mà cũng không loại trừ Nga sẽ gia nhập Nato". Chả hiểu thực hư ra sao nhưng em thấy câu trả lời cao thủ quá :D
 
NguyenAnh nói:
Мы часто слышим [color=red:274f571ded]призывы официальных лиц из Москвы [/color]перейти от соперничества к [color=red:274f571ded]сотрудничеству Запада и России[/color] на пространстве СНГ. Как Вам представляется такое сотрудничество?

Nhưng theo mình hiểu, trên thực tế thì phía chủ động đưa ra lời kêu gọi hợp tác (như kêu gọi Nga gia nhập NATO, đề nghị Nga cùng xây dựng căn cứ quân sự chung…) là phương Tây chứ không phải Nga (?). Vì vậy, thoạt tiên, mình cho rằng ý của câu này là có một số người có trách nhiệm ở Matscơva đã nhiều lần kêu gọi các nhà lãnh đạo (cao nhất) của Nga và phương Tây hãy cùng nhau tăng cường hợp tác(?).

Em thì lại hiểu đây là các quan chức Nga kêu gọi, nên mới dịch như thế. Vì nếu là phương Tây kêu gọi, thì hai chữ [color=blue:274f571ded]"из Москвы"[/color] là ... hơi vô duyên và tối nghĩa

Mặc dù, nhỡ nguyên gốc lại ...hơi vô duyên và tối nghĩa thì sao nhỉ? :)
 
tykva nói:
Nhưng còn thảo quả (dược liệu, tiếng Anh và Pháp là tsaoko) tiếng Nga là gì, có ai biết làm ơn giúp em với.

Theo em thì thảo quả không hẳn là dược liệu mà là một trong các loại dược liệu thôi. Nếu Lạc Việt từ điển mà không lừa em thì tiếng Anh chữ này là cardamon, nếu thế thì tiếng Nga chắc là кардамон. Em thấy chữ này trên mạng cũng kha khá đây, chị xem thử xem
http://www.cooking-book.ru/species/elettaria.shtml

Còn hình nó (кардамон, chưa chắc đã là thảo quả) lấy ở trang trên

species21.gif


kardamon.jpg


Mà em cũng xin thú thật là em chẳng biết thảo quả là .. cái quả gì đâu :)
 
Đây là câu phỏng vấn của các thành viên nước ngoài của CLB diễn đàn quốc tế "Valdai" với Putin về việc họ nghe thấy lời kêu gọi từ các quan chức Matxcova " [color=red:cb8d9065a3]призывы официальных лиц из Москвы [/color]" . Cái này thì quá rõ ràng 100% là từ phía Matxcova rồi :D, nhưng lời kêu gọi cụ thể là như thế nào thì có lẽ quân ta phải xem lại cách hiểu nhỉ. Khó phết đấy, vì phải kết hợp với cả hiểu biết thực tế chính trị của cái vấn đề "ngáo ộp" này nó thế nào nữa :D
 
dai_dien_Nga nói:
Tức là em muốn nói rằng nếu như cứ "thêm chữ школа đằng trước là ổn" như Nina đề nghị, thì câu "học sinh trường phổ thông cơ sở" sẽ phải dịch ученик неполной средней школы.

Thật ra ý của Nina là
trường phổ thông cơ sở = школа неполного среднего образования

"học sinh trường phổ thông cơ sở = ученик школы неполного среднего образования

Chắc là nó cũng không Nga lắm, song dùng chữa cháy cũng được
 
To bác NguyenAnh.
Về vấn đề "призывы официальных лиц из Москвы" bác đừng phải đau đầu làm gì vì theo em bác dịch như thế là rất chuẩn rồi.
Còn vấn đề ai kêu gọi ai từ bỏ đối đầu chuyển sang hợp tác thì cũng không có gì phải "lăn tăn" bác ạ. Vì thật ra trong khoảng 2 năm gần đây các giới chức và báo chí Nga đẫ nói rất nhiều đến "tính hai mặt"' trong chính sách đối ngoại của phương Tây, cũng như nguy cơ "tái diễn chiến tranh lạnh", vì trên thực tế mặc dù phuơng Tây tuyên bố chiến tranh lạnh đã kết thúc nhưng vẫn duy trì nếp nghĩ và cách cư xử thời kỳ đó, luôn coi Nga là đối thủ, là "ngáo ộp Đại Nga" chứ không phải đối tác. Do vậy nên giới chức Nga luôn kêu gọi hợp tác thật sự, cụ thể là trong không gian hậu xô-viết, nơi mà nhiều nước SNG hiện nay duy trì chính sách đối đầu với Nga vì (theo như họ nói) không muốn tiếp tục bị Nga "đô hộ" v.v.
Thé là lại lan sang chuyện chính trị nữa rồi, nhưng đây chỉ là để yên tâm khi dịch thôi, mong admin đừng delete nhé. :shock:
 
USY nói:
To bác NguyenAnh.
Về vấn đề "призывы официальных лиц из Москвы" bác đừng phải đau đầu làm gì vì theo em bác dịch như thế là rất chuẩn rồi.
Còn vấn đề ai kêu gọi ai từ bỏ đối đầu chuyển sang hợp tác thì cũng không có gì phải "lăn tăn" bác ạ. Vì thật ra trong khoảng 2 năm gần đây các giới chức và báo chí Nga đẫ nói rất nhiều đến "tính hai mặt"' trong chính sách đối ngoại của phương Tây, cũng như nguy cơ "tái diễn chiến tranh lạnh", vì trên thực tế mặc dù phuơng Tây tuyên bố chiến tranh lạnh đã kết thúc nhưng vẫn duy trì nếp nghĩ và cách cư xử thời kỳ đó, luôn coi Nga là đối thủ, là "ngáo ộp Đại Nga" chứ không phải đối tác. Do vậy nên giới chức Nga luôn kêu gọi hợp tác thật sự, cụ thể là trong không gian hậu xô-viết, nơi mà nhiều nước SNG hiện nay duy trì chính sách đối đầu với Nga vì (theo như họ nói) không muốn tiếp tục bị Nga "đô hộ" v.v.
Thé là lại lan sang chuyện chính trị nữa rồi, nhưng đây chỉ là để yên tâm khi dịch thôi, mong admin đừng delete nhé. :shock:

Cám ơn УСЫ nhé. Thôi mình không lăn tăn nữa :lol: .
 
Nina yêu quí, những cái quả khô trên ảnh của em rât giống quả thảo quả khô mà chị đang có trong tay, tuy nhiên cái hình vẽ thì làm chị băn khoăn quá: đây là một dạng cây thân cỏ, trông hơi giống giống cây gừng, mà trong từ điển Bách khoa toàn thư Nga thì cũng mô tả кардамон là "многолетняя трава семьи имбирных". Thế nhưng cây thảo quả và các quả tươi của nó thì chị đã được thấy ở vườn quốc gia Ba Vì, cây cao khổng lồ luôn.
Thế thì không biết có phải nó không nhỉ?
 
Em cũng muốn được thỉnh giáo các bác: Y tế cộng đồng tiếng Nga là gì nhỉ?
 
To Nina:

Nhân tiện đây, tớ muốn nói luôn về phim chiến tranh của Liên Xô. Sau khi xem "Trân châu cảng" rồi "Kẻ thù trong cống" quên, trước cổng, tớ thất vọng tràn trề về phim chiến tranh phương tây, và phải khẳng định rằng, phim chiến tranh của Nga là hơn hẳn, đập chết ăn thịt luôn mấy thứ lăng nhăng kia. Đúng là nước sông công lính, cứ cho khoảng vài sư đoàn đi đóng phim thì Hollywood chạy xa.

Nina ơi, hôm nay chị mới chộp được một trong những cách dùng cụm từ "đập chết ăn thịt" ngay trong forum của mình, liệu dịch nó sang tiếng Nga như thế nào nhỉ?
 
Back
Top