Các vấn đề thường gặp khi dịch Việt - Nga

Phanhoamay nói:
- Các đồng chí thông cảm, quân của tôi toàn những thằng "ngay lưng như chó trèo chạn"!
Thử hỏi trong vòng mươi giây làm sao dịch nổi?
Hehe, bác cho em mười tiếng đồng hồ hoặc mười ngày thì em cũng không nghĩ ra gì được.

To Trời: Con cám ơn Trời vì Trời không cho con làm phiên dịch!
 
Vâng, em thấy cái khổ nhất khi dịch cho các cuộc trao đổi là mình không có bao nhiêu thời gian để suy nghĩ :(. Mà em ghét nhất là có những bác người Việt cứ nói câu rất dài mà không có chủ ngữ vị ngữ trong chế độ dịch từng câu :(

dai_dien_Nga nói:
1. Я хочу, чтобы всё было по-честному (окрыто). (phải biết hoàn cảnh cụ thể nói về cái gì thì mới tìm được từ sát nghĩa nhất)
2. Наши отношения будут строиться на основе взаимной выгоды.

Cám ơn Olia nhé, các phương án của bạn rất hay. Chết cái "sòng phẳng" này lại có nghĩa là "chi phí của ai người ấy chịu, tôi không bao anh, anh không bao tôi", chưa kể phải diễn đạt sao cho nó tế nhị! Câu thứ hai thì có cái khổ là mười giây trước đó Nina đã dùng chữ "взаимная выгода" rồi - cũng là một cái khổ khi các bác cứ dùng một đống từ đồng nghĩa, nhưng lại không chịu nói một lần cho hết, mà cứ nói từ từ :)

Phanhoamay nói:
- Các đồng chí thông cảm, quân của tôi toàn những thằng "ngay lưng như chó trèo chạn"!
Thử hỏi trong vòng mươi giây làm sao dịch nổi?

Vâng, mấy cái ngạn ngữ, tục ngữ, thơ thẩn, ca dao mà bắt dịch trong vài giây thì ... hơi dã man bác nhỉ :)

Mà hôm qua em còn khổ cái là cái bác VIP mà em phải dịch ấy, bác ấy lại cũng hơi hơi biết tiếng Nga, ngồi đó cũng có vài người Việt kha khá tiếng Nga nữa, nên không dám "tự nói" :)
 
Bí Đỏ mười hôm nay đi phục vụ một đoàn nhà báo Nga, đối tác của cơ quan, đi làm việc và tham quan VN. Thật là khốn khổ, vì không biết đằng nào mà lần, mấy bác lãnh đạo đều hơi hơi biết tiếng Nga, thế mới ngán, để hôm nào về nhà rồi em kể hầu các bác mấy chuyện cười ra nước mắt của dân phiên dịch. Hẹn các bác khi về HN em có nhiều thời gian hơn nhé.
 
Phanhoamay nói:
Có lần tôi dịch cho một cụ cấp cao, cụ bực mình vì cấp dưới lười, không kịp cung cấp một số số liệu cho đoàn chuyên gia Nga, cụ nói thế này:
- Các đồng chí thông cảm, quân của tôi toàn những thằng "ngay lưng như chó trèo chạn"!
Thử hỏi trong vòng mươi giây làm sao dịch nổi?

Có lần bất đắc dĩ phải dịch cho cụ Cù Huy Cận, người dẫn đoàn ca múa của ta sang các nước XHCN biểu diễn. Lời khai mạc, cụ nói hay lắm, đên cuối cụ chơi chữ: "Tinh hữu nghị giữa hai dân tộc Việt Nga như bánh mì và muối!". Tôi chỉ kịp nghĩ ra: "Tinh hữu nghị giữa hai dân tộc Việt Nga đời đời bền vững!". Cụ võ vẽ tiếng Nga, không thấy hai từ khleb và sol đâu, nhắc luôn vào micrô: "Chú phải nói khleb và sol chứ?". Cả nhà hát cười lên vui vẻ.


.

:lol: :lol: :lol: .Bác kể tiếp những chuyện tương tự đi bác Phan.
 
Spam thêm về việc làm phiên dịch.

Lần ấy tôi đưa đoàn chuyên gia Liên xô về làm việc ở Nhà máy Cơ khí Duyên hải. Nhà máy có nhiều cán bộ từng học tập hoặc thực tập ở Liên xô, nhưng do lâu ngày không dùng tiếng Nga nên phản xạ nghe nói của họ mất đi nhiều, tất nhiên là họ không thể dịch trôi chảy như bọn tôi là lũ suốt ngày xài tiếng Nga. Tuy nhiên, nhờ họ biết tiếng Nga và đặc biệt là nắm chắc các thuật ngữ chuyên ngành nên dịch cho họ rất khoái, hầu hết các trường hợp mình bí từ kỹ thuật thì họ đều tận tình "nhắc vở" cho một cách chân tình.

Ai đã từng làm phiên dịch đều hiểu rằng nếu phải lạc sang một lĩnh vực không thuộc chuyên ngành của mình thì người phiên dịch còn dịch kém hơn những người không phải là phiên dịch nhưng được học ở Nga trong lĩnh vực đó.

Có lẽ vì vậy, càng làm phiên dịch lâu, càng thấy mình rất dốt. Có lần tôi há hốc mồm ngồi nghe một chị dịch về khảo cổ học, tự nghĩ, nếu mình phải dịch thì chắc là đứt ngay từ mấy câu đầu tiên!

Thế nhưng cũng có người không nghĩ vậy. Đó là một bác ở Nhà máy CK Duyên hải nói trên, hình như có biết tiếng Nga thì phải.
Nhân lúc chúng tôi đưa đoàn chuyên gia bạn đi vòng quanh nhà máy, tham quan các phân xưởng, nhằm lúc có đông người xung quanh, bác này xòe tờ giấy trên đó có ghi 1 từ tiếng Nga và hỏi nhờ tôi giải nghĩa giúp. Tôi chưa gặp từ này bao giờ, thành thật trả lời là không biết. Trước hàng trăm con mắt của "khán giả nhà", bác kia kín đáo liếc mọi người, tỏ vẻ ta còn hơn mấy bố phiên dịch trên trung ương!

Trong số cán bộ Việt nam đi cùng đoàn với tôi có một anh làm ở Ủy ban Kế hoạch Nhà nước (Bộ Kế hoạch và Đầu tư hiện nay), tiếng Nga thuộc loại giỏi, thấy tôi bị mắc lỡm đang đứng thộn mặt trước bàn dân thiên hạ, liền chạy đến giật tờ giấy trên tay cái ông tinh vi kia, xem lướt rồi phán luôn một cách tự tin: "Từ này nghĩa là "Dôn cu"!"

Tay kia ngớ người, hỏi lại "Dôn cu" là gì, ông bạn tôi đáp tỉnh bơ:
- Đến dôn cu là gì trong tiếng Việt ông còn không biết thì ông hỏi tiếng Nga để làm gì?
Tay kia lủi mất, trước sự chứng kiến của công nhân viên nhà máy.

Lúc đã ngồi ở trên xe chạy từ Hải Phòng về Hà nội, tôi mới hỏi ông cán bộ Ủy ban Kế hoạch Nhà nước làm sao mà ông giỏi thế, biết cái từ bí hiểm trong tiếng Nga, lại còn biết nghĩa của nó trong tiếng Việt. Tài thật!

Ông bạn tủm tỉm cười:
- Thằng ấy nó bịa ra một từ không có trong tiếng Nga để làm xiếc cậu, tại cậu thật thà quá đấy thôi.
- Vậy thì "Dôn cu" là gì?
- Ha ha, "Dôn cu" là từ "Du côn" nói lái thôi mà!

:lol: :lol: :lol:
 
Nói đến phiên dịch, quả thực tôi rất khâm phục các vị, nhất là khi các vị phải làm nhiệm vụ 'cầu nối' cho hai bên giữa rất nhiều người. Và tôi đôi khi cũng không thể hình dung rằng người ta lại có thể dịch rất nhanh và rất trôi chảy các bài phát biểu ngẫu hứng của các nhà hùng biện.
Còn tôi, tôi nhớ cũng đã từng sắm vai phiên dịch trong vài phiên tòa, khi mà tôi đồng thời là nạn nhân. Tất nhiên, ấy là vì "không có chó thì bắt mèo...", hay nói đúng hơn, vì phiên dịch của tòa vắng mặt đột xuất. Vừa là nguyên đơn, vừa là phiên dịch cho nhân chứng, nghe có vẻ vô lý quá, nhưng sự thể là như vậy. Nếu tôi nhớ không nhầm thì, lúc ấy tay phiên dịch bất đắc dĩ ấy nói tiếng Nga không đến nỗi ...mỏi tay như bây giờ :roll:
Ước gì bây giờ được trở lại thời SV để được học nói tiếng Nga từ lúc trẻ nhỉ? Chứ tiếng Nga của mấy cha [color=yellow:dd37c4f623]а[/color]спирант nghe như thứ dở hơi :roll:
 
Em thưa với bác là có lần dịch về kỹ thuật, chỉ có 3 người thôi kể cả em, sau khoảng 2 tiếng nói qua nói lại thì bác người Việt nói là "Tôi muốn sử dụng mỡ bò, có được không?".

Chắc là lúc đó hơi mệt, lại còn quá tự tin vì mới về nước mà, em phang ngay chữ "говяжий жир" :D Ông người Nga tròn xoe mắt. Em hoảng hốt bảo bác người Việt "Anh có mỡ bò không, đem ra ngay cho ống ấy xem", và thanh minh rối rít với bác người Nga :D

Thật ra trong cái rủi vẫn có cái may, sau đó vài chục phút, đến khi bác người Việt đòi dùng tôn lạnh thì em đã khôn ngoan không dịch, mà bảo bác ấy đem ra cho xem :)
 
Nina nói:
Thật ra trong cái rủi vẫn có cái may, sau đó vài chục phút, đến khi bác người Việt đòi dùng tôn lạnh thì em đã khôn ngoan không dịch, mà bảo bác ấy đem ra cho xem :)

Thế bây giờ Nina đã biết "tôn lạnh" là gì chưa? Tôi thì vẫn chưa biết!
 
Em thú thật là vẫn chưa biết, lúc đó ông kia gạt đi ngay mà :), ông ấy bảo chỉ được dùng loại vật liệu ông ấy nói thôi :)
 
Phanhoamay nói:
Thế bây giờ Nina đã biết "tôn lạnh" là gì chưa? Tôi thì vẫn chưa biết!
Tôn lạnh là tôn lạnh, chứ là gì nữa hả cụ? Cụ đừng lẫn lộn giữa "lạnh" và "lành" nhé, dân quê choa cũng không phát âm sai tới mức ấy :roll: .
 
Tôn lạnh là tôn mạ hợp kim nhôm kẽm, còn tNga em chỉ biết tôn mạ kẽm (оцинкованная) và tôn mạ nhôm (алюминиевая жесть) thôi, chứ cả hai thứ ấy kết hợp thì em chịu :roll:
 
Thế mà thoạt tiên tôi lại tưởng là ông sếp Việt nam mời ăn món gì kiểu như phở gầu (nhiều mỡ bò) sau lại mời món tôm lạnh (tôm sống ướp đá)!
Làm phiên dịch khó thật!
 
Lại nói về dịch - xin mọi người cứ giúp về cách gọi tên một số củ quả VN bằng tiếng Nga. Em xin đưa ra 1 số, cả twf biết rồi để các bác kiểm tra lại, và từ chưa biết để mọi người đóng góp cùng xây dwngj "từ diển cây quả củ món ăn con vật v.v", bổ sung cho các loại từ điển đã cũ của mình.
- con ngan (hình như TN không phân biệt) = vịt Xiêm theo tiếng miền Nam - ?
- quả thanh long = ?, hiện nay thấy hội guide toàn gọi là "дракон-фрукт"
- mít tố nữ dịch theo dòng mít hay dòng sầu riêng (vì em thấy nó giống mùi sầu riêng
- cây mít: хлебное дерево, vậy quả mít là gì - хлеб-фрукт chăng?
- sầu riêng: дуриан
- mướp: люфа (từ đây có từ thông dụng hơn là cái kỳ lưng bằng xơ mướp мочалка-люфа), bí đỏ (тыква), bí xanh: кабачок, bầu: тыква-горлянка (thật ra bầu họ bí xanh chứ đâu phải bí đỏ)
- cau: арека (арековая пальма)
- gấc: theo từ điển Việt_Nga là бальзамка, tuy nhiên tôi nghi ngờ lắm, Olia và các bác gọi là gì?
-khế : карамбола tuy nhiên có một số gọi bừa là звездочка - thế mà các bạn Nga cũng hiểu (!)
- quả thị: ?
- quả na: анона чещуйчатая
- bạch đàn: сандал, khuynh diệp: эвкалипт
- quả cà (để muối ăn) chứ không phải баклажан: ?
- xu hào: ?
Hôm nay tạm thế đã, nếu các bác hưởng ứng mới tiếp tục. :wink:
 
Có lần em đã hỏi về chữ "con ngan", được một bạn trong NNN giải thích là индоутка.
Quả thanh long - theo em thì nên nói фрукт "голобой дракон", nhưng nếu người ta đã quen thì có nhẽ cứ nói là "дракон-фрукт" cũng được

Mà sao em cứ đinh ninh là кабачок= quả bầu nhỉ?

Su hào thì theo em là кольраби

kolraby.jpg


Quả mít có thể là плод хлебного дерева chăng? Em cũng hơi băn khoăn về cái cây này! Mít tố nữ thì theo em nên dịch theo họ mít.

Các thứ còn lại thì em chịu!
 
quả cà (để muối ăn) chứ không phải баклажан:
Em trông thấy nhãn cái lọ đựng cà pháo muối xuất khẩu đề "Баклажан-яички"
 
Em thấy để thế thì chán thật :), cái này chắc là chuyển ngữ từ tiếng Anh qua chăng?

Nói về баклажан - ở Odessa người ta gọi nó dịu dàng hơn nhiều: синенькие
 
chị NINA ơigiúp em với ,hôm nọ bọn em có bài kiểm tra môn viết .trong bài có từ "ri biôn nớc " (chị xông cảm nha,em chưa gõ quen phím tiếng nga nên ngại ngồi tìm lắm) ,em tra trong từ điển thì từ này giống baby trong tiếng anh ,thế nhưng cô giáo em lại nói nó còn có nghĩa là " đứa con duy nhất" ----> cả lớp em làm sai .Nhưng em lại chẳng thấy trong tđ nào nói vậy cả .chị giải thích dùm em nha
 
linh_tieuthu_dt nói:
cô giáo em lại nói nó còn có nghĩa là " đứa con duy nhất"
"Ребёнок" nghĩa là "đứa con" (con trai hoặc con gái, không phân biệt giới tính). Có lẽ, ý của cô giáo em là cái từ ребёнок trong tiếng Nga là danh từ số ít (khác với tiếng Việt, con cái là một từ nói chung về tất cả các đứa con. Còn nếu người Nga muốn nhấn mạnh rằng đứa con này là đứa con duy nhất của một người nào đó, họ sẽ nói "Это его/её/их единственный ребенок".
Nếu người Nga chỉ vào 1 đứa con và nói "Это мой ребенок", điều đó chưa có nghĩa là người đó có 1 con duy nhất.
Em hỏi lại cô giáo xem. Nếu cô giáo cứ tiếp tục nói là từ tiếng Nga ребёнок có nghĩa là "dứa con duy nhất" thì em nói với cô giáo thế này: "Может быть, Вам лучше математику пойти преподавать?!" :lol:
 
Mà nếu cô giáo em vẫn khăng khăng một mực như thế thì em thử chép lại cả đoạn bài ấy xem sao. Chỉ có điều linh_tieuthu_dt nhớ uốn lưỡi 7 lần trước khi nói câu mà dai_dien_Nga ... xúi nhá :D :D :D. Hoặc đơn giản đề nghị cô giáo em cho xem chỗ nào trong từ điển Nga - Việt hoặc từ điển giải nghĩa tiếng Nga nào nói thế :D :D
 
em cám ơn hai chị nha!!!!!!!
,tụi lớp em cũng hỏi cô mấy lần rùi,nhưng cô giáo em cũng có vẻ bảo thủ quá ,nên đành chịu vậy (vì phần đó là "giải thích nghĩa of từ bằng tiếng nga" em giải thích giống baby nên cô cho là sai)hix
 
Back
Top