Thành ngữ Nga-Việt , từ lóng Nga - Việt , Việt Nga

[virus]

Từ "nghe mưa " theo em nghĩ thì nó sát với nghĩa đen của nó hơn chứ chẳng ẩn dụ gì lắm trong trường hợp với mẹ chồng cả . Khi bị mẹ chồng " quay " nhiều quá , chị có thể vừa nghe , nhưng vừa ko để ý mẹ chồng nói gì .Đến khi bà ấy hỏi là chị có nghe ko , chị bảo chị nghe mưa thì tức là phải .Trong từ này hiểu sâu vào 1 tí thì nó diễn tả là ko tập trung nghe một ai nói (cụ thể là mẹ chồng ) , cái điều này đã làm cho bà già tức rồi , thứ hai là nước mưa thì trôi hết , từ trên trời rơi xuống , chẳng nguyên nhân ( giống tính cách mẹ chồng ) ,rồi cũng sẽ trôi đi mà chẳng đọng lại chút nào trong đầu của người nghe ( cụ thể là con dâu ) .Bà mẹ chồng nào mà ghê , hiểu như vậy chắc tức lắm .Chị Olya xem xem có nên áp dụng ko .
Hic hic , nói 1 thôi 1 hồi , mới nhớ rằng em còn chưa có vợ , mà lại chẳng bao giờ phải làm dâu cả ,thế mà nói về mẹ chồng như đúng rồi .

 

[dai_dien_Nga]

Xem cái câu "Tránh vỏ dưa lại gặp vỏ dừa" lại làm em nhớ đến cái thành ngữ tiếng Pháp tương đương : "eviter Scylla pour rencontrer Charybde" (tránh Scylla để gặp Charybde).

Hehe, cái thành ngữ của tiếng Pháp này đầy ý nghĩa lịch sử và văn hóa nhỉ. Câu "Tránh vỏ dưa lại gặp vỏ dừa" của tiếng Việt cũng có bản sắc văn hóa VN. Còn những câu đồng nghĩa với chúng của tiếng Nga thì toàn nghe ... Các bác tự nghe thử xem:
не понос, так золотуха - tránh bệnh bị táo lại bị bệnh tạng lao
не срачка, так болячка - tránh bị đi ngoài lại bị mắc bệnh
:lol: :wink: 8)

 

[bandualeo]

не понос, так золотуха - tránh bệnh bị táo lại bị bệnh tạng lao
не срачка, так болячка - tránh bị đi ngoài lại bị mắc bệnh
:lol: :wink: 8)

Hi hi, thật ra thì cái câu của em trước ngày nay chỉ còn mấy ông đồ gàn tiếng Pháp cả ngày nghiền ngẫm Ra-xin với Coọc-nêy thôi, chứ còn trong dân gian người ta dùng mấy câu cũng tương tự như tiếng nga nhiều hơn bác ạ :lol: :

- "entre la peste et le cholera" = giữa bệnh dịch hạch và bệnh thổ tả. Câu này là xưa nhất. Từ thời trung cổ đến thế kỷ 20, 2 cái này gây ra mấy cơn dịch bệnh khủng khiếp đến nỗi ngày nay người ta vẫn còn nhớ qua cái câu này.

Gần đây có cái câu này cũng đang trở thành thông dụng :wink: :
"Eviter les pitbulls pour tomber sur des flics" : tránh chó giữ thì lại gặp cảnh sát

 

[Dementieva]

Nina xin múa rìu chút vậy

Кого Юпитер хочет погубить, того он лишает разума.
Nếu thần Dớt muốn trừng phạt ai thì Người lấy mất trí khôn của anh ta

Быки и не подозревают, что дозволено Юпитеру..
Những điều mà thần Dớt được làm, còn những con bò thì không

 

[bandualeo]

Nina xin múa rìu chút vậy

Кого Юпитер хочет погубить, того он лишает разума.
Nếu thần Dớt muốn trừng phạt ai thì Người lấy mất trí khôn của anh ta

Быки и не подозревают, что дозволено Юпитеру..
Những điều mà thần Dớt được làm, còn những con bò thì không

Cái này em xin mạo muội hỏi bác Nina thêm một tí :
Trong trường hợp nào các câu này được dùng ạ? Nếu bác biết những câu thành ngữ đồng nghĩa ở tiếng Việt thì quý hóa quá...

 

[Dementieva]

Theo Nina nốt thì câu

Кого Юпитер хочет погубить, того он лишает разума.
Nếu thần Dớt muốn trừng phạt ai thì Người lấy mất trí khôn của anh ta

có thể dùng khi nói về một người đáng thương nào đó đã có những hành động không khôn ngoan lắm dẫn đến kết cục đáng tiếc.

Ví dụ
Anh RW đang giàu có sáng suốt thì tự dưng mê cờ bạc, mọi người ngăn chặn không được, anh ấy mất hết gia sản chẳng hạn. Thì khi Nina nói về việc đam mê cờ bạc của anh ấy, Nina có thể nói

Không thể hiểu nổi tại sao anh RW lại mê cờ bạc. Đúng là nếu thần Dớt muốn trừng phạt ai thì Người lấy mất trí khôn của anh ta.

Совершенно непостижмо, почему мистер Русское Оружие стал пристрастить к азартным играм. Действительно кого Юпитер хочет погубить, того он лишает разум.


Còn câu

Быки и не подозревают, что дозволено Юпитеру..
Những điều mà thần Dớt được làm, còn những con bò thì không

thì có thể dùng khi so sánh giữa hai người, người này được lãnh đạo ưu ái chẳng hạn, người kia thì không.
Thí dụ hai anh lính bandualeo và virus đều lên xin nghỉ phép, nhưng anh virus được nghỉ 10 ngày, còn anh bandualeo chỉ được nghỉ 3 ngày, vì sếp RW ghét bandualeo hơn chẳng hạn. Khi đó bandualeo có thể cảm khái kể với bồ

Быки и не подозревают, что дозволено Юпитеру..
Đó là điều mà thần Dớt được làm, còn những con bò thì không

 

[dai_dien_Nga]

Thực sự khâm phục trình độ tiếng Nga của bác Nina!!!!!!! Tuy nhiên, em khuyên các bạn thanh niên đang học tiếng Nga hãy học thuộc những câu đó để hiểu được khi nghe người Nga nói rồi quên đi. Thanh niên Nga lẫn người cao tuổi ít khi nói như thế. Nói thật hơn, thanh niên Nga không bao giờ nói như thế. Vì vậy, cho nên khi họ nghe các bạn VN trẻ tuổi nói những câu như thế này thì họ không hiểu và cười. Ngoài ra, khả năng nhớ và học thuộc của 1 người bình thường có hạn, chỉ khi mình đạt được 1 trình độ ngoại ngữ thật cao như bác Nina, bác Tykva, bác USY v.v. thì mới nên học những từ và câu ít được sử dụng. Nhiều khi em thấy sinh viên các khóa và các lớp tiếng Nga ở VN biết những từ rất hiếm, thuộc những câu tục ngữ, thành ngữ cổ xưa, nhưng mà họ không hiểu được những câu đơn giản, những từ hiện đại và thông dụng của tiếng Nga.

бык, быки - trong tiếng lóng Nga hiện đại từ này được dùng để chỉ những người "giúp việc" cho các ông sếp trưởng, sếp phó, tiểu sếp trong hệ thống mafia Nga. Thường đó là những người rất to, cao, khỏe, giỏi đánh nhau, săn sàng giết người khác, nhưng rất dốt, kém học.

P.S. Nhiều lần em nghe thấy khi người Việt gặp những người Nga mà họ lâu lắm không gặp nhau, thì họ nói câu: "Сколько лет, сколько зим!" Các bác ơi! Người Nga không nói câu đó nữa.

 

[Amigo]

P.S. Nhiều lần em nghe thấy khi người Việt gặp những người Nga mà họ lâu lắm không gặp nhau, thì họ nói câu: "Сколько лет, сколько зим!" Các bác ơi! Người Nga không nói câu đó nữa.

Thế mà tôi vẫn thấy ở Mat,ở trường tôi,người Nga vẫn nói với nhau đấy dai_dien_Nga ạ

 

[ALEX]

Theo Nina nốt thì câu

Кого Юпитер хочет погубить, того он лишает разума.
Nếu thần Dớt muốn trừng phạt ai thì Người lấy mất trí khôn của anh ta

Nina ơi, 2 vị thần Юпитер và thần Зевс thì có khác nhau không??? Hình như tớ nhớ là một vị người Lamã, một vị người Hy lạp thì phải.

 

[tykva]

2 vị thần Юпитер và thần Зевс thì có khác nhau không??? Hình như tớ nhớ là một vị người Lamã, một vị người Hy lạp thì phải.

Đúng rồi. Hai đồng chí đó là một người. Khi người La Mã vay mượn thần thoại và điển tích của người Hy Lạp họ chỉ làm mỗi một việc là gán cho các đồng chí đó nick mới. Như kiểu sĩ quan quân báo RW gán cho tớ thêm cái nick là mụ Cốc béo ấy.

 

[Nhevski]

Trước kia khi đi thi chúng ta hay chúc nhau một câu cửa miệng theo kiểu của người Nga [color=blue:c739f15238]ни пуха ни пера [/color]và người được chúc sẽ trả lời [color=blue:c739f15238] к черту[/color]. Đến tận bây giờ mình vẫn không thể hiểu nổi tại sao câu thành ngữ lại vậy. Xét theo nghĩa đen thì xa quá so với nghĩa bóng :roll: Olia và mọi người có thể lý giải hộ với....

Năm năm bốn sáu kỳ thi - экзамен
Năm mươi zatrốt còn gì là xuân :shock:

P/S - zatrốt - зачет là kiểm tra sát hạch.

 

[dai_dien_Nga]

Chị Rừng ơi! Em tìm được thông tin này, chị dịch hộ em cho các bạn khác cũng hiểu nhé
Ни пуха ни пера - собственно русское выражение, первоначально употреблялось как "заклинание", призванное обмануть нечистую силу (этим выражением напутствовали отправляющихся на охоту; считалось, что прямым пожеланием удачи можно было "сглазить" добычу). Грубый ответ "К черту!" должен был еще больше обезопасить охотника.

Выражение "ни пуха ни пера" выступает в восточнославянских языках как пожелание успеха, удачи. Возникло в среде охотников и было основано на суеверном представлении о том, что при прямом пожелании (и пуха, и пера) результаты охоты можно "сглазить". Перо в языке охотников означает "птица", "пух" – звери. В ответ, чтобы тоже не "сглазить", звучало теперь уже традиционное: "(Пошел) К черту!".
В давние времена охотник, отправляющийся на промысел, получал это напутствие, дословный "перевод" которого выглядит примерно так: "Пусть твои стрелы летят мимо цели, пусть расставленные тобой силки и капканы останутся пустыми, так же, как и ловчая яма!". На что добытчик обычно отвечал в таком же духе: "К черту!". И оба были уверены, что злые духи, незримо присутствующие при этом диалоге, удовлетворятся и отстанут, не будут строить козней во время охоты. Вот такое пожелание удачи в своеобразной форме. Бояться сглазить люди не перестали и до сей поры. "Ни пуха ни пера" говорят школьнику или студенту перед экзаменом. Кстати, примета – поругать заочно того, кто сдает в это время экзамен, видимо, имеет тот же смысл.

 

[Nhevski]

Chị cảm ơn Olia nhiều, hì hì... nhưng mà cô lại chơi khó chị, dịch dọt có phải là sở trường của chị đâu . Nhưng thôi chị cũng phác qua tý nhé.

[color=blue:70d27a01b0]ни пуха ни пера [/color]- Trước tiên nghĩa đen trong tiếng Nga của câu này nó như một câu niệm chú kêu gọi ma quỷ - người ta thuờng căn dặn những người thợ săn trước khi lên đường đi săn. Nó được coi như lời chúc trực tiếp cho sự may mắn. Tuy nhiên lời chúc này có thể làm xui xẻo cho việc đi săn. Vì vậy câu trả lời к черту là để phòng hộ tức bảo vệ an toàn cho người đi săn.

Câu nói ни пуха ни пера được xuất phát từ ngôn ngữ của miền Đông Slavia dùng để chúc thành công và may mắn. Nó được xuất hiện trong môi truờng của những người thợ săn. Trên quan niệm mê tín trong lời chúc trực tiếp ни пуха ни пера thì kết quả cuộc đi săn có khi bị xúi quẩy. Перо trong ngôn từ của những người thợ săn có nghĩa là “con chim”, còn пух có nghĩa là “lông mao, lông tơ”. Vì vậy để cho không bị xui thì giờ đây câu đáp lại được phổ biến là [color=blue:70d27a01b0]"(Пошел) К черту!". [/color]

Ngày xưa người thợ săn mà được cử đi săn được nhận lời chúc này, xét kỹ từng chữ của câu này thì có thể hiểu như sau: “Mặc cho mũi tên của anh bay qua đích, mặc cho những cái dò bẫy, hỗ bẫy còn trống trơn (tức là bẫy mà chả được gì – ko thành công ấy), người thợ săn thường đáp lại câu К черту . Và cả hai đều tin rằng có tâm trạng bực bội đã xuất hiện thầm kín trong cuộc hội thoại này, được mãn nguyện và dừng lại, và nó sẽ không toan tính bởi những âm mưu trong buổi đi săn. Câu chúc may mắn đó được thể hiện trong việc diễn đạt có hình ảnh. Cho đến tận bây giờ vì sợ xui xẻo nên con người vẫn chưa thôi sử dụng câu chúc này. "ни пуха ни пера" người ta thường nói với những học sinh và sinh viên truớc khi đi thi. Và người học sinh, sinh viên khi nhận được lời chúc này, để chống lại sự xui xẻo có thể xảy ra, người học sinh, sinh viên sẽ nói lại một câu К черту - đồng thời miệng thổi “phù” và tay gõ xuống mặt bàn hoặc đâu đó - phải không Olia :wink:

P/S [color=blue:70d27a01b0]черт[/color] có nghĩa là quỷ -

 

[Petecbua]

Chào mọi người ! Em là thành viên mới, đọc bài cùa mọi người thấy thật hay và bổ ích, vậy là em đăng kí nick luôn.

Thôi, nói tiếp cho đỡ lạc đề vậy !

Câu : Tránh vỏ dưa gặp vỏ dừa của bạn nào đó, nói ở trang số mấy í, thì em được biết có 1 câu tiếng Nga cũng na ná như vậy đó là : [color=blue:7f2937421b]Менять кукушку на ястреба [/color](Đổi tu hú lấy diều hâu).
Nghĩa bóng thì em hiểu như thế này: Cố tránh điều khó chịu lại gặp phải điều khó chịu hơn.

Lại quay ngược lại với tiếng Việt nhà mình thì còn một câu thành ngữ tương đương đó là: Đổi thằng một trai lấy thằng hai lọ

Em học năm 2 rồi, nhưng tiếng Nga vẫn còn kém lắm , vào đây mong mọi người chỉ bảo cho em nhé ! Cảm ơn mọi người nhiều ! . Lúc nào cô giáo cũng động viên терпение и труд всё перетрут cô bảo ko lo, thế mà bây giờ vẫn chưa khá khẩm hơn hồi học dự bị được bao nhiêu .

 

[Phanhoamay]

Thực sự khâm phục trình độ tiếng Nga của bác Nina!!!!!!! Tuy nhiên, em khuyên các bạn thanh niên đang học tiếng Nga hãy học thuộc những câu đó để hiểu được khi nghe người Nga nói rồi quên đi. Thanh niên Nga lẫn người cao tuổi ít khi nói như thế. Nói thật hơn, thanh niên Nga không bao giờ nói như thế. Vì vậy, cho nên khi họ nghe các bạn VN trẻ tuổi nói những câu như thế này thì họ không hiểu và cười. Ngoài ra, khả năng nhớ và học thuộc của 1 người bình thường có hạn, chỉ khi mình đạt được 1 trình độ ngoại ngữ thật cao như bác Nina, bác Tykva, bác USY v.v. thì mới nên học những từ và câu ít được sử dụng. Nhiều khi em thấy sinh viên các khóa và các lớp tiếng Nga ở VN biết những từ rất hiếm, thuộc những câu tục ngữ, thành ngữ cổ xưa, nhưng mà họ không hiểu được những câu đơn giản, những từ hiện đại và thông dụng của tiếng Nga.

Tôi hoàn toàn đồng ý với ý kiến trên. Trước hết nên học sao cho ta có thể sử dụng thuần thục những câu và cách diễn đạt thông dụng, sau đó mới làm quen với những "của độc".
Bạn không thể nào nắm bắt kịp tiếng lóng trong một ngôn ngữ nào đó, ngay cả tiếng mẹ đẻ của bạn cũng thế thôi. Tiếng lóng ở Hà nội khác ở Sài gòn, ngay tại Hà nội thì những tiếng lóng (hoặc cách diễn đạt theo kiểu lóng) cách đây 30 năm bây giờ ít ai dùng. Ví dụ "Nó chơi bi "mể" (giỏi) lắm"...

Có lần tôi nói chuyện làm quen với mấy anh bạn Sài gòn, có một người tự giới thiệu:
- Tôi là Hăng rết.
Tôi tưởng anh bạn này người nước ngoài gốc Việt, hóa ra vì anh gãy mấy cái răng nên mọi người gọi anh ta như vậy (hết răng = hăng rết!)

Hoặc người Sài gòn nói về ai đó hay chửi tục "Thằng đó xài tiếng Đan Mạch" (lưu ý hai chữ ĐM). Tôi e rằng nhiều bạn sinh sống ở phía bắc không hiểu cách diễn đạt này.

Ngoài ra, nói sao cho đơn giản, dễ hiểu là cả một công phu chứ không phải dễ ợt như thoạt tưởng đâu.

 

[Dementieva]

Dạ vâng, em rất đồng ý với bác. Kinh nghiệm cá nhân của em thì thế này. Hồi mới sang Nga thì chắc ai cũng nói bằng tay chân nhiều hơn bằng miệng thôi. Lúc đó em cố gắng để làm sao diễn đạt càng ít dùng tay càng tốt. Cộng với việc đọc báo, xem TV nhiều thì làm việc đó dễ hơn . Đến năm thứ 3, tức là lúc em có thể nói chuyện thoải mái không dùng tay thì em mới thấy cái ... kiểu nói của mình nó ... không sinh động nên lại phải tập thêm tay chân chỉ trỏ một chút cho sinh động hơn. Nhưng nói chung là em vẫn cố gắng nói đơn giản, đúng và dễ hiểu. Tất nhiên là khi nói chuyện với một giáo sư hay viện sĩ chẳng hạn thì phải nói hơi hơi văn chương hơn một chút (trong chừng mực mình có thể).

 

[dai_dien_Nga]

Lúc nào cô giáo cũng động viên терпение и труд всё перетрут cô bảo ko lo, thế mà bây giờ vẫn chưa khá khẩm hơn hồi học dự bị được bao nhiêu .

Cô giáo của bạn nói đúng. Để nắm chắc một ngoại ngữ, bạn phải bỏ rất nhiều sức, toát nhiều mồ hôi, thức bao nhiêu đêm :wink: Hồi tớ mới thi vào đại học, trong buổi khai trường, bà giáo sư nói một câu mà tớ vẫn nhớ đến bây giờ. Bà ấy nói: "Các em phải chuẩn bị tinh thần! Học 1 ngôn ngữ phương đông thì 20 năm đầu tiên sẽ cực kỳ khó khăn :shock: , sau đó dần dần sẽ đỡ khó". Tớ chỉ còn 6 năm phải chịu khó khăn vất vả thôi... :lol:

To all: Các bác ơi, làm sao có thể nói bằng tiếng Việt cái câu "Ну ты и наглый/ая!"

 

[Phanhoamay]

To all: Các bác ơi, làm sao có thể nói bằng tiếng Việt cái câu "Ну ты и наглый/ая!"

- Mày càn rỡ quá!
- Thô thiển quá, chú mày (cô mày) ơi!
- Này, đừng quá đà!
- Cậu uống nhầm phải thuốc liều à?
...
(Tùy trường hợp mà sử dụng)

 

[dai_dien_Nga]

- Mày càn rỡ quá!
- Thô thiển quá, chú mày (cô mày) ơi!
- Này, đừng quá đà!
- Cậu uống nhầm phải thuốc liều à?
...
(Tùy trường hợp mà sử dụng)

Bác có thể nói rõ hơn từng trường hợp một được không ạ? Chẳng hạn, câu nào em có thể nói và không làm người ta tức giận em?

Em còn muốn nhờ các bác tìm một câu tương đương với câu tiếng Nga "он/она/оно - это нечто" (thường nói khi muốn thể hiện tính cách độc đáo, thú vị, đặc sắc của một cái gì đó hoặc ai đó; ví dụ, có thể nói về một người nào đó thường xuyên làь những hành động khiến mọi người rất ngạc nhiên:
Твой муж/шеф/брат/сосед ... - это нечто!

 

[Phanhoamay]

To dai_dien_Nga

наглый/ая: (tt) Láo xược, trắng trợn, xấc láo, càn rỡ, xấc xược, trâng tráo, vô sỷ, đểu cáng.

Với những nghĩa như thế, ta khó có cách nào đó để nói ra mà không làm mất lòng người nghe, trừ khi ta nói với những người thân thiết có tính chất "mắng yêu".

1. Về một số ví dụ tôi đã nêu:
- "Mày càn rỡ quá" - nói khi Timua phá bĩnh, làm ngược lại điều mẹ nói mà không hề sợ.
- "Thô thiển quá, chú mày (cô mày) ơi!" - nói khi có một người bạn đùa dỡn hơi quá đà hay diễn đạt hơi tục tĩu.
- " Này, đừng quá đà" - tuơng tự như trên, và cả trường hợp có một anh chàng nào đó muốn "vượt qua giới hạn" trong quan hệ với mình, nếu mình không thích, tất nhiên!
- "Cậu uống nhầm phải thuốc liều à?" - đây là cách dịch rất thoáng, nhưng thanh niên Việt hiện nay lại hay dùng, có lẽ là phương án mềm mại nhất, ít mất lòng người nghe nhất.

Ngoài ra khi dịch phải thiên biến vạn hoá, tuỳ thuộc vào ngữ cảnh, Olia ạ.

2. "он/она/оно - это нечто" theo tôi có thể dịch là "Nó là một cây!" hay "Nó quả là chúa sừng!"